IMF wint aan invloed, op papier

Twijfelachtig of grote landen Monetair Fonds echt als mondiale arbiter accepteren

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) krijgt aanzienlijk meer ruimte om landen de maat te nemen. Maar het is zeer de vraag of de bevindingen van de Washingtonse instelling leiden tot een verandering van het economisch beleid van die landen.

Dat is de belangrijkste conclusie uit de bijeenkomsten die eind vorige week en dit weekeinde zijn gehouden tijdens de voorjaarsvergadering van het IMF en de G20, de groep van twintig landen die voor de wereldeconomie van cruciaal belang zijn.

De 187 leden van het IMF zijn er meer dan ooit van doordrongen dat de gevolgen van de crisis alleen door samenwerking zijn op te lossen. Die samenwerking moet gevoed worden met informatie. Het IMF is de instelling die die informatie moet krijgen. Maar dan moeten de leden het IMF wel toestaan een zo duidelijk mogelijk beeld van de risico's van hun economieën te geven. Met name China en de VS zijn daartoe maar mondjesmaat toe bereid.

De G20 heeft wel een eerste belangrijke aanzet gegeven. De groep bereikte overeenstemming over een plan de stand van de economie van de twintig beter in kaart te brengen. Het gaat in eerste instantie om de grootste zeven van de G-20: de VS, China, Japan, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en India. Van die zeven worden de risico's van de overheidsschuld, de handelsbalansen en de kapitaalstromen bij investeringen in beeld gebracht.

Het gaat er dan om vast te stellen of die posities de wereldeconomie in gevaar brengen. Belangrijkste verschil met de huidige rapportages van het IMF is dat de landen in hun onderlinge relatie worden beschouwd. Het onderzoek moet in november, als de leiders van de G20 elkaar in Frankrijk ontmoeten, klaar zijn.

Zo luidruchtig de landen de bereidheid samen te werken ten toon spreidden, zo oneens zijn ze het over andere zaken. Wie is momenteel het grootste gevaar voor de wereldeconomie? Dat is vraag die door elk land met een verwijzing naar een ander beantwoord wordt.

De Braziliaanse minister van financiën Mantega haalde weer eens uit naar de VS. Doordat de VS de rentes extreem laag houden om zo de eigen economie te stimuleren, worden opkomende markten als Brazilië en Zuid-Korea opgezadeld met een te grote instroom van kapitaal. Die toestroom richting opkomende markten zwol vorig jaar volgens de Wereldbank met 44 procent aan tot 753 miljard dollar. De economieën van veel opkomende landen kunnen dat geld niet absorberen met als gevolg dreigende zeepbellen op huizen- en aandelenmarkten en wisselkoersen die de concurrentiepositie uithollen.

De VS gaven dit weekeinde China weer de schuld. Dat land houdt zijn munt, de yuan, onder controle en volgens de VS is de munt ondergewaardeerd. China zou meer kapitaal moeten opnemen, maar is daartoe maar zeer matig bereid. China op zijn beurt vindt nog altijd dat het niet verantwoordelijk is voor het opruimen van de spilzucht van de VS.

Of het rapport waartoe de G20 nu hebben besloten, en dat in november uitkomt, veel verandering in dat zwartepietenspel brengt is twijfelachtig. Maar hoe meer de landen van mening verschillen, hoe groter de behoefte om het IMF als scheidsrechter in te schakelen.

Nederland tevreden
Meer macht bij het IMF is ook een Nederlandse wens, zo bleek dit weekeinde. De Nederlandse delegatie bepleitte een verschuiving van de invloed van de G20, waar Nederland niet bijzit, naar het meer democratische IMF. Bij die instelling heeft Nederland een bewindvoerderszetel.

Volgens staatssecretaris van financiën Frans Weekers groeit de wil om het IMF de centrale rol te laten overnemen van de G20. "De conclusies daarover gingen verder dan in het verleden", zei hij na afloop van de voorjaarsvergadering.

"Er was nu ook steun van andere G20-landen zoals Frankrijk. Zij waren glashelder over het belang van een fusie van de G20 en het IMF, op het gebied van economische kwesties."

President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank, die ook aan de IMF-bijeenkomsten deelnam, sloot zich bij Weekers aan.

"Er moet natuurlijk wat gebeuren", stelde hij. "De gelegitimeerde instituten als het IMF moeten niet ondermijnd worden door andere verbanden, die over dezelfde zaken beslissingen gaan nemen.''

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden