IMF: Vertrouwen nog niet op peil

De ergste crisis mag zijn afgewend, de problemen zijn nog lang niet voorbij. Het mondiale systeem van banken en overheden verkeert al geruime tijd in grote onzekerheid en blijft de achilleshiel. Sterker nog, de laatste zes maanden is de stabiliteit van het systeem, en dus het vertrouwen daarin, eerder af- dan toegenomen.

Dat is de belangrijkste boodschap van Jose Viñals, IMF-directeur voor monetair beleid en kapitaalmarkten. De Spanjaard presenteerde gisteren het Global Financial Stability Report van het IMF, dat deze week samen met zusterinstelling Wereldbank zijn jaarvergadering houdt.

De belangrijkste verslechtering van de mondiale financiële stabiliteit schrijft het IMF op het conto van Europa. Een aantal landen in de eurozone heeft grote moeite de staatshuishouding overeind te houden. Het IMF heeft het vooral over Griekenland en Ierland. Ook Spanje, Portugal en het Verenigd Koninkrijk zijn kwetsbaar voor nieuwe schokken. De eurozone maakte een vangnet voor landen die alleen met grote moeite leningen krijgen en daar hoge rentes voor betalen. Daarmee is het probleem voorlopig uit de wereld. Blijft over, meent Viñals, dat de omstandigheden precair zijn en het vertrouwen niet is hersteld.

Hoe lang de gevolgen van de crisis doorwerken, is moeilijk te zeggen. Er is vooral in opkomende markten een robuuste economische groei. Meer zorgen maakt het IMF zich over de landen waarvan overheden op grote schaal risico’s hebben overgenomen van de particuliere sector. De balansen van de banken mogen dan zijn opgepoetst, die van de overheden zijn sterkt vervuild. Tussen 2007 en april 2010 hebben de banken driekwart van de geraamde 2200 miljard dollar aan slechte bezittingen afgeschreven. Wat resteert is naar schatting 550 miljard dollar.

Het proces van afschrijving verloopt volgens het IMF naar wens, dat geldt echter niet voor de leenkant. Als gevolg van de crisis hebben banken vooral leningen met een korte looptijd geplaatst. Dat heeft tot gevolg dat de komende 24 maanden voor 4000 miljard dollar aan schuld voor herfinanciering in aanmerking komt.

Het IMF ziet een groot aantal zwakke plekken. Zo baart de huizenmarkt in de VS nog grote zorgen. De bestedingsruimte van gezinnen neemt af als de waarde van hun woningen daalt. Dat de banken in de VS het nu op eigen kracht redden en niet in kapitaalnood verkeren is op het eerste gezicht een goed teken. Het geeft echter volgens het IMF ook aan hoeveel risico er is overgegaan van de particuliere sector naar instellingen die de overheid overeind houdt, zoals verzekeraar AIG en hypotheekbanken Freddie Mac en Fannie Mae. Die situatie is op de lange termijn niet houdbaar.

Japan heeft op korte termijn geen probleem om aan geld te komen, de Japanners zelfs sparen nog lustig. Op de lange termijn kan Japan door de vergrijzing wel in problemen komen.

Europa staat voor grote uitdagingen. De financiële markten zijn met steun van de overheden blijven draaien. Die overheden hebben zich daarvoor wel in de schulden gestoken. Banken, gevestigd in landen die nu moeite hebben om aan geld te komen, gaan daar de gevolgen van voelen in de vorm van oplopende rentes, zo vreest het IMF.

Vandaag verschijnt de World Economic Outlook van het IMF, met cijfers over de verwachte economische groei in de wereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden