IMF vergeet doorsnee Aziaat of Braziliaan/Analyse

'IMF drijft vrouwen de prostitutie in', had deze week een kop in de krant kunnen zijn. Zo stellig stond het er niet. Wel meldde het VN-bevolkingsfonds dat de crisis in Azië vrouwen het hardst treft. Bij gebrek aan banen in fabrieken gaan vrouwen in landen als Thailand en Indonesië de prostitutie in om het hoofd boven water te houden.

Tegelijk laaide de discussie over de medicijnen van het IMF weer op. Het IMF heeft de Aziatische economieën in een onnodig zware recessie gestort, luidt de kritiek. Ofwel: de Thaise en Indonesische vrouwen hadden hun baan misschien nog als het IMF-recept anders was geweest.

Het debat is door het IMF zelf weer aangezwengeld. 'Mea culpa', zei het fonds. “We hebben niet alles goed gedaan.” Moedig, lijkt het, maar bij nader inzien is het boetekleedje klein. De economen in Washington geven toe niet snel genoeg de ernst van de financiële crisis in Azië te hebben ingezien.

Van hun aanpak zijn ze echter nog altijd overtuigd. Die bestaat - in ruil voor leningen - uit zeer hoge rentestanden, nodig om de munt te beschermen tegen verdere instorting, en een zeer strak macro-economisch beleid. Overheden moeten de buikriem aanhalen. Dat is van belang, meent het IMF, om het vertrouwen van de buitenlandse geldverschaffers overeind te houden en de inflatie in de hand te houden. Volgens de critici is het voorschrift te streng, zeker voor de Aziatische landen waar de overheidsbegrotingen geen grote tekorten vertoonden. Het medicijn drijft landen in een onnodig zware recessie. Bovendien werkt het niet want het kapitaal heeft de landen toch wel verlaten.

Het IMF is daarnaast bijzonder hardleers, vinden de critici. Ook in Brazilië zijn de rentetarieven maandenlang onverantwoord hoog opgeschroefd om de munt, de real, te beschermen. De Braziliaanse regering gaf afgelopen maandag de vaste koers met de dollar op, sindsdien zweeft de munt vrij.

Gelukkig, liet de Amerikaanse econoom Jeffrey Sachs weten, bekend van zijn plan voor de Poolse economie en zijn minder succesvolle adviezen aan Rusland. Het is geen doen een overgewaardeerde munt als de real tegen beter weten in op peil te houden. Dat moet een keer misgaan. Hoe langer dat duurt, hoe hoger de prijs. De Braziliaanse belastingbetalers draaien er voor op, betoogt Sachs. Die zullen de komende bezuinigingen op sociale uitgaven aan den lijve ondervinden.

In plaats van aan de doorsnee Braziliaan, denkt het IMF aan de financiële wereld in New York. Een Amerikaanse bank met investeringen in Brazilië, wil dat de koppeling aan de dollar zo lang mogelijk stand houdt. Dat geeft de bank de gelegenheid het geld uit het land terug te trekken. Anders dan het IMF gelooft die bank helemaal niet dat de real stand zal houden, denkt Sachs. Die ziet allang dat vroeger of later de munt zal zakken. Resultaat: de financiers hebben het land toch verlaten - wat het IMF wilde voorkomen - en het heeft ook nog een hoop geld gekost om de munt zo lang te verdedigen.

De critici hebben een sterk verhaal. Niettemin is het speculeren wat er zou zijn gebeurd als het IMF het anders had gedaan. De onzekerheid zit in de grote hoeveelheden buitenlands kapitaal waar veel opkomende economieën afhankelijk van zijn, constateert Robert Samuelson in de laatste Newsweek. Daardoor is er per definitie gebrek aan stabiliteit. Als de real eerder was gezakt, had dat een golf van paniek onder geldschieters in opkomende landen kunnen veroorzaken, gist hij. Er is geen duidelijke, pijnloze oplossing. Moeilijk uit te leggen aan die Aziatische vrouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden