IMF helpt het land, en dat gaat de Oekraïner voelen

15,5 miljard steun in ruil voor bezuinigingen

Het Internationaal Monetair Fonds schiet Oekraïne te hulp met 17,5 miljard dollar (15,5 miljard euro), zo maakte topvrouw Christine Lagarde gisteren bekend. Wellicht behoedt dat het land voor een faillissement, maar het leven van de gemiddelde Oekraïner wordt er niet direct beter van.

Want met alleen financiële steun komt Oekraïne er niet bovenop, is de analyse. Aan zijn lening koppelt het IMF de eis dat de net aangetreden regering Jatsenjoek bezuinigt en de economie hervormt. Lonen en pensioenen worden bevroren en de forse energiesubsidies waarmee de Oekraïense overheid haar burgers jarenlang tevreden hield, worden met spoed afgebouwd. Voor echt arme Oekraïners komt er een potje om de ergste nood te lenigen.

De economie van het land kromp vorig jaar met 7 tot 7,5 procent, aldus het IMF. De totaal verzwakte Oekraïnse munt, de grivnja, verloor eerder deze maand nog eens de helft van zijn waarde in twee dagen tijd. De oorlog vreet geld, de export naar belangrijke afzetmarkt Rusland is ingestort en juist in de geïndustrialiseerde gebieden rond Donetsk en Loegansk woedt het conflict.

Het nu toegezegde bedrag, dat over een periode van vier jaar wordt uitgekeerd, komt in de plaats van een bijna even groot hulppakket dat het IMF en Oekraïne driekwart jaar geleden overeenkwamen. Toen was de aanname nog dat het conflict over de Krim en Oost-Oekraïne in het najaar zou kalmeren. Volgens IMF-baas Lagarde biedt de nieuwe hulp Oekraïne meer flexibiliteit en tijd.

Van het oude pakket is vorig jaar 4,6 miljard dollar uitgekeerd, waarmee de IMF-bijdrage aan het op de been houden van Oekraïne uitkomt op zo'n 22 miljard dollar. Dat is niet genoeg. Maar Lagarde heeft er vertrouwen in dat de internationale gemeenschap, buiten het fonds om, met geld over de brug komt. Zij voorziet dat Oekraïne de komende vier jaar 40 miljard dollar aan hulp tegemoet kan zien.

De Europese Commissie zegde vorige maand 1,8 miljard euro aan leningen toe, bovenop eerdere hulp ter waarde van 1,6 miljard. De VS gaf ruim 1,7 miljard euro (2 miljard dollar) aan garanties, nadat ze eerder voor een miljard dollar aan steun had gegeven. In maart praat Oekraïne met zijn crediteuren, de houders van staatsobligaties. Die zullen een veer moeten laten.

Het land heeft met het IMF afgesproken dat het zijn belastingen hervormt en zorgvuldiger int, dat het zijn staatsbedrijven - waaronder energiemoloch Naftogaz - opschudt en/of van de hand doet, dat Oekraïne het toezicht op de banken verbetert, de rechtspraak hervomt, corruptie aanpakt en regels schrapt, zodat het op termijn aantrekkelijk wordt voor investeerders.

undefined

De separatisten moesten zwijgen, en tekenen

De leiders van de 'volksrepublieken' Donetsk en Loegansk hielden zich in Minsk langdurig op de vlakte. Aanvankelijk was zelfs onduidelijk of Aleksandr Zachartsjenko en Igor Plotnitski zelf zouden afreizen naar Wit-Rusland, of dat ze hun ondergeschikten zouden sturen.

Toen de gesprekken in de nacht langzaam voortgang maakten, weigerden ze morrend hun handtekening onder het slotdocument te zetten, mogelijk omdat de door hen gewenste opgave door Oekraïne van een strook land rond het stadje Debaltsevo niet werd vastgelegd.

De beide leiders waren in Minsk als leden van de contactgroep voor Oost-Oekraïne. Ze tekenden uiteindelijk toch, na aandringen van Moskou, samen met de Oekraïense oud-president Leonid Koetsjma, de Russische ambassadeur in Oekraïne Michail Zoerabov en OVSE-vertegenwoordiger Heidi Tagliavini. Vanwege hun status van leiders van door niemand erkende 'volksrepublieken' konden ze niet deelnemen aan het overleg op de verschillende hogere niveaus, zoals dat tussen de leiders van Rusland en Oekraïne, Frankrijk en Duitsland, of de gesprekken op ministerieel niveau. Op die niveaus werden hun belangen - het afdwingen van een speciale status, demarcatie, behoud van grenscontrole - de facto behartigd door de Russische president Poetin en zijn minister van buitenlandse zaken Lavrov.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden