IMF bezorgd over opkomst nationalisme

Groeiverwachting gaat wéér omlaag

De groei van de wereldeconomie is zo gering dat we ons nauwelijks een misstap kunnen veroorloven, waarschuwt hoofdeconoom Maurice Obstfeld van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). "We zitten niet in een crisis, we zitten niet in de alarmfase. Maar we zijn wel alert."

Want er zijn nogal wat risico's die de wereldwijde groei bedreigen, vindt het IMF. Kijk naar Syrië. Geweld en instabiliteit hebben de economie ontwricht, miljoenen inwoners zijn de grens over gevlucht. Die trekken onder meer naar Europa.

Als reactie stellen EU-landen hun onderlinge open grenzen iets minder open, ook omdat ze vaker terroristische aanslagen te verduren hebben, aldus Obstfeld. Voeg daarbij de economische zorgen in Europa en het resultaat is 'de opkomst van naar binnen gericht nationalisme', constateerde de hoofdeconoom gisteren. Hij presenteerde IMF's halfjaarlijkse vooruitblik op de wereldeconomie.

Waar zich dat 'naar binnen gerichte nationalisme' in uit? In een mogelijk uittreden van de Britten uit de EU, met alle schade voor handelsrelaties van dien. Kwantificeren wilde hij die schade niet; daar rekent het IMF nog aan.

Obstfeld ziet groeiend verzet, ook in de VS, tegen verdere integratie tussen landen, verzet dat 'de na-oorlogse trend van steeds meer vrijhandel dreigt te stuiten of zelfs te keren'. Obstfeld noemde het niet bij naam maar het protest tegen TTIP, het grote handelsakkoord waarover de EU en de VS onderhandelen, zal door zijn hoofd hebben gespeeld.

Obstfeld: "En helaas, er is nog meer". Verschillende grote opkomende economieën wacht een forse krimp als gevolg van politieke twisten (Brazilië min 3,8 procent) of geopolitieke kwesties (Rusland min 1,8 procent). En El Niño teistert arme landen met droogte dan wel overstromingen.

Het instituut uit Washington voorziet voor 2016 een wereldwijde economische groei van 3,2 procent. Dat is een zeer bescheiden stijging van 0,1 procentpunt vergeleken met 2015. Maar het is tegelijkertijd 0,2 procentpunt minder dan het IMF in oktober nog voor dit jaar voorzag.

En zo gaat het nou steeds, zei Obstfeld. Het IMF blijft zijn verwachtingen maar naar beneden bijstellen.

Drie procent groei wereldwijd, dat staat voor het IMF toch gelijk aan een recessie?, vroeg een journalist hem.

Nee, we zitten niet in een recessie, vindt Obstfeld. Maar reden tot zorg is er zeker. Worden die verwachtingen lang genoeg naar beneden bijgesteld, dan schuift de wereld vanzelf een crisis in. Sluipenderwijs dus, en niet met een knal, zoals in 2008, toen de val van de Amerikaanse bank Lehman Brothers jaren van malaise inluidde.

Ik kom hier nu al twintig jaar, zei een Russische journalist tegen Obstfeld, en hoor jullie steeds dezelfde oplossingen aandragen: monetaire, fiscale en structurele aanpassingen. Wat wil het IMF nou eigenlijk van landen? Wat moeten die op de korte termijn doen om te groeien?

"We herhalen onszelf inderdaad een beetje. Vriendelijk geformuleerd kun je zeggen: we zijn consistent", reageerde Obstfeld. Wat het IMF van landen vraagt? Dat ze hun spoorwegen, hun elektriciteittransport of postbezorging niet zo afschermen; geef nieuwkomers de ruimte! Dat ze werklozen minder lang een uitkering geven en een minder hoge uitkering bovendien. Dat ze het makkelijker maken om mensen aan te nemen en te ontslaan. Geef vakbonden de ruimte om te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden, belast arbeid niet te zwaar. Obstfeld: "Het is aan politici om die uitdaging aan te gaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden