Imago: leuk terrein voor een autoritje

DE STEEG - Voor sommige fietsers is de weg naar het hoogste punt te steil, zeker in de heersende tropische temperatuur. Ze stappen af en lopen het laatste stuk van de Beekhuizerweg naar de eigenlijke Posbank.

Het magnifieke uitzicht is de moeite van de klim ruimschoots waard. Zo ver het oog reikt heuvels en dalen met heide en bloeiende brem begroeid en in de rug uitgestrekte bossen.

Sinds het restaurant De Posbank twee jaar geleden afbrandde, is het op dit uitkijkpunt een stuk rustiger geworden. Geen busladingen toeristen meer voor koffie en gebak, geen nachtelijke herrie na feesten en partijen. Het theehuis dat de vereniging Natuurmonumenten op de ruïne van het afgebrande restaurant wil bouwen, is vooral bedoeld voor de rustzoekende en -minnende wandelaars en fietsers die nationaal park Veluwezoom bezoeken.

De Posbank, zegt wethouder Ad Lammers van de gemeente Rheden, moet af van het imago van een mooi autoritje en de uitstraling krijgen die het gebied verdient: “een nationaal park met internationale allure”.

In het gedenkteken ter ere van ANWB-voorzitter en naamgever G.A. Pos staat mooi verwoord waar het heden ten dage aan ontbreekt. Pos deed “den Nederlander Neerlands schoonheid kennen, waarderen en liefhebben”.

Ironisch genoeg groeide juist de Posbank uit tot de McDrive onder de natuurgebieden. Een 'rondje Posbank' is een begrip onder motorrijders en automobilisten; dat moet je een keer gedaan hebben. Je kunt over kronkelende wegen dwars door het park rijden, van de natuur genieten of de rijvaardigheid eens flink testen. Weekeinden met tien- tot twaalfduizend auto's en motoren waren tot enkele jaren geleden geen uitzondering.

De gemeente Rheden, op welks grondgebied het park ligt, heeft geweten waar ze aan begonnen is met haar strijd tegen het blik. Mensen van hun motor of uit hun auto krijgen is al een toer, laat staan als het om het vrije weekeinde gaat. Tegenstanders bundelden hun krachten in het Overkoepelend Comité Posbank (OCP) en wisten te voorkomen dat Rheden de wegen door het park afsloot. Het comité, gevormd door verontruste burgers en middenstanders uit Rheden en omliggende dorpen, zegt bezorgd te zijn over de toegankelijkheid van de Posbank voor ouderen en gehandicapten.

Economische belangen spelen ook mee, zeker in de horeca-sector die de vele dagjesmensen ongaarne ziet wegblijven. “Het is de laatste jaren toch al heel wat minder geworden. Door al die berichten denken veel mensen dat ze hier niet meer kunnen doorrijden”, zegt de uitbaatster van koepel 'De Kaap', een charmant theehuisje aan de weg naar de Posbank.

Tellingen wijzen uit dat het aantal auto's en motoren inderdaad is gedaald, van gemiddeld 5 500 per weekeinde in 1991 naar 3 500 in 1996. Dat is voor de gemeente Rheden niet voldoende. Zij streeft naar gemiddeld achthonderd auto's en motoren per dag, net zoveel als nu op een doordeweekse dag door het park rijden. In de hardnekkige strijd tussen groen en blik heeft Rheden maandag samen met Natuurmonumenten en de ANWB weer een - bescheiden - stap gezet. Aan de rand van het nationaal park bij De Steeg is de Lappendeken geopend, het eerste van drie parkeerterreinen. Natuurmonumenten-directeur C. de Boer grapte dat stichter Jac. P. Thijsse “zich in zijn graf omgedraaid zou hebben als hij zou weten dat een directeur van Natuurmonumenten nog eens een parkeerplaats zou openen”.

De partners hopen dat mensen de auto laten staan op de nieuwe parkeerterreinen en hun weg te voet of per fiets vervolgen. Meer dan hopen kunnen ze voorlopig niet, want het is openbare weg. Het Overkoepelend comité Posbank is er als de kippen bij om elk nieuw plan juridisch aan te vechten. Het tweede parkeerterrein zal om die reden waarschijnlijk niet voor de zomer klaar zijn.

Met de nodige moeite is het wel gelukt de maximum snelheid op 50 kilometer te stellen en een nachtelijk rijverbod (fietsers uitgezonderd) in te voeren. Waar de wegen de fietspaden kruisen, zijn drempels aangelegd en op sommige gedeelten een middenberm om de snelheid af te remmen. Paaltjes en zandhopen moeten het wildparkeren onmogelijk maken.

Het effect van deze maatregelen is met een daling van zo'n 10 procent beperkt. De gemeente heeft zonodig nog een pijl op haar boog. Als eind dit jaar blijkt dat de verkeersdruk niet wezenlijk is afgenomen, voert Rheden op de Posbank eenrichtingsverkeer in.

Bezoekers van het nationaal park hebben begrip voor de maatregelen en plannen. De Veluwezoom mag geen pretpark worden “Natuur en wild gaan voor”, zegt Alex Slettenhaar. Hij is samen met vrouw en dochtertje speciaal - met de auto - uit Groningen naar de Posbank gekomen voor een wandeling. “Het is hier schitterend. Ik begrijp wel dat mensen er moeite mee hebben als het minder toegankelijk wordt, maar op een gegeven moment moet je keuzes maken.” Mensen die op de auto zijn aangewezen, kunnen overigens een ontheffing krijgen om op bepaalde wegen te rijden die gewoonlijk gesloten zijn.

Gemeente Rheden, ANWB en Natuurmonumenten hebben met steun van Rijk en provincie de afgelopen jaren al anderhalf miljoen gulden in 'upgrading' van het park gestoken. Het terugdringen van het auto- en motorverkeer is maar tot een bepaald niveau mogelijk. Minstens zo belangrijk is het opkrikken van het imago van nationaal park Veluwezoom: minder voor de massa, meer voor de liefhebber.

Op de plaats van het huidige bezoekerscentrum moet een 'centrale voorziening' komen met horeca, informatie en educatie en een kunstgalerie; in voorbereiding zijn fiets- en themaroutes vanaf de nieuwe parkeerplaatsen en nieuwe bewegwijzering.

Zo lang de doorgaande wegen van en naar Velp, Rozendaal, Rheden en De Steeg open blijven, vormt de Posbank een aantrekkelijk gebied voor - bijna - iedereen. Lekker met je opgevoerde Kadettje scheuren door de S-bochten, bedaard wandelen en fietsen, knetteren met de scooter, in de schaduw van een grote beuk picknicken met klapstoeltjes uit de kofferbak: alles is mogelijk.

Koepel 'De Kaap' heeft een beperkt assortiment versnaperingen, afgestemd op de korte stop-klanten. “Als het hier extreem rustig wordt, schakelen we misschien over op pannenkoeken”, zegt de eigenaar. Even verderop genieten een motorrijder en zijn passagier van het weidse uitzicht - met de helmen op en de motor aan. Na een minuutje stappen ze weer op en rijden vol gas weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden