’Ik zou willen dat we het hier alleen kunnen’

Nederland trekt het grootste deel van zijn militairen terug uit Bosnië. Niet alle inwoners van dat land zijn gerust op het vertrek van de internationale soldaten.

Op anderhalf uur rijden vanaf Sarajevo, in centraal-Bosnië, ligt Travnik. De stad van 70.000 inwoners bleef tijdens de oorlog (1992-1995) goeddeels gespaard voor granaatinslagen. Maar er vielen veel doden door etnische zuiveringen die in de regio plaatsvonden.

Sinds de oorlog zijn er al Nederlandse soldaten in Travnik gestationeerd, eerst namens de VN en de Navo, inmiddels onder EU-vlag. Hun werk is tegenwoordig vooral gericht op civiele ondersteuning, via de zogenoemde ’Lot-huizen’ (Liasion and Observing Teams) die in elke regio in Bosnië te vinden zijn. De Nederlandse militairen hebben de leiding over het huis in Travnik.

„Ons huis staat in het centrum zodat we in contact staan met de lokale bevolking en weten welke problemen er spelen”, vertelt majoor Johan Dekker. „Problemen rapporteren we aan de lokale overheden en aan ons hoofdkwartier, maar we hebben geen militair doel meer en mogen niet meer ingrijpen. Onze afbouwende missie is erop gericht dat de Bosniërs het nu zelf moeten doen.”

Majoor Dekker laat het ziekenhuis zien dat de Nederlandse militairen de afgelopen jaren hebben gebouwd. De voormalige ruïne is flink opgeknapt; de elektriciteitsvoorziening, de waterleiding en de ramen zijn het werk van de Nederlanders.

Elbisa Turic, hoofd van het laboratorium, is niet gerust op het vertrek van Eufor. „Ik zou willen dat ik kon zeggen dat we het hier alleen kunnen, maar ik geloof dat we er nog niet toe in staat zijn. De aanwezigheid van deze soldaten houdt onruststokers kalm. Wij moeten de tijd gebruiken om weer aan elkaar te wennen.” Turic bedoelt dat de Bosnische Kroaten en moslims die tijdens de oorlog tegen elkaar vochten, nu weer samen moeten leven in Travnik.

Voorlopig gaan de etnische groepen nog gescheiden naar school, en ruziën lokale politici over hun etnische belangen. De situatie is niet ideaal, maar in ieder geval stabiel. Van gewelddadige incidenten is in Travnik al lang geen sprake meer. De Eufor-militairen lopen sinds oktober 2006 onbewapend rond en geven het signaal af dat de situatie veilig is.

Toch denken sommige inwoners daar anders over. Toni Rajic: „De aanwezigheid van de internationale troepen dwingt nog steeds vrede af. Ze moeten hier zeker nog vijf jaar blijven totdat de politieke situatie stabiel is.” En laborant Turic: „Misschien is het psychisch dat we nog hulp nodig hebben. Of de angst om het weer alleen te doen.”

Rea, een vrouw die niet met haar achternaam in de krant wil, is wat optimistischer: „Ik ben na de oorlog teruggekomen om mijn kinderen hier op te laten groeien, en ze dezelfde gelukkige jeugd te geven als ik zelf heb gehad. Ik denk dat we ondertussen slimmer zijn geworden en de oorlog achter ons hebben gelaten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden