'Ik zou dit nooit meer overdoen'

iNTERVIEW | Jorien ter Mors vergde te veel van zichzelf, maar de oogkleppen zijn nu af

ROB VELTHUIS

Twee jaar lang heeft Jorien ter Mors het hele scala van menselijke emoties ervaren. Euforie en rouw, wanhoop en opluchting. De mentale en fysieke schade is grotendeels hersteld, maar zet nog altijd een rem op de ontwikkeling van de tweevoudig olympische kampioene. "We zitten nu aan de voorzichtige kant, voorheen zochten we altijd de grens op."

Die grens werd overschreden met het wegdrukken van emoties over de doodstrijd van haar zieke vader in de voorbereiding op de Olympische Winterspelen. Nog voor Sotsji stierf haar grootste fan; in Sotsji schreef ze geschiedenis voor hem. Toen was ze op, mede door de zware combinatie van shorttrack en langebaanschaatsen. Een tijdens een vakantiereis door de Himalaya opgelopen streptokokkenbacterie deed de rest

Anderhalf jaar lang reed Jorien ter Mors geen wedstrijden en keek ze niet terug op haar triomfen. Zeven maanden trainde de 25-jarige schaatsster niet, lichaam en geest waren er niet toe in staat. Artsen spraken van overreaching, iets tegen oververmoeidheid en overtraining aan.

Die bacterie, de druppel in een al overlopende emmer, noemt ze domme pech. "Mentaal en fysiek had ik veel van mezelf gevraagd. Dat er een bacterie onder je huid kruipt, kan iedereen overkomen. Misschien was het wel goed dat het is gebeurd, daardoor werd mijn toestand duidelijk en werd ik gedwongen eruit te stappen. Anders was ik mogelijk een jaar aan het klooien geweest en had ik nog niets gehad. Dat was erger geweest."

Sotsji was geen vlucht voor de ziekte van haar vader. "Voor de Winterspelen had ik een doel. Dat zou ik niet halen als ik die randvoorwaarden er omheen liet zwerven. Ik wist donders goed dat een rouwproces zwaar is, dat het je niet helpt richting sportprestaties. Als je verliefd wordt en je hebt vlinders in je buik, draagt dat bij aan goede prestaties. Gaat die relatie kapot, dan draagt dat negatief bij.

"Zo was het ook met mijn vader. Dat heb ik voor Sotsji bewust afgebakend om het erna een plaats te gegeven. Ik heb het kunnen verwerken, heb meer rust in mijn hoofd en kan weer fris vooruit. Ik weet zeker dat als ik straks weer een grote titel haal, het allemaal bovenkomt. Dan draag ik zijn overlijden en het jaar inactiviteit mee, en maakt dat het winnen mooi."

Relativeren gaat Ter Mors makkelijker af. Stond voorheen alles in dienst van schaatsen, nu is er ruimte voor afleiding. "Leuke dingen schoof ik aan de kant omdat het me energie zou kosten. Daar heb ik mijn lesje wel in geleerd. Iets leuks doen op andere gebieden is belangrijk om ontspannen te blijven. Voor Sotsji had ik oogkleppen op, ik zag alleen mijn doel."

Ze haalde afgelopen zomer haar motorrijbewijs en stapt ter ontspanning regelmatig op haar 600 cc. "Motorrijden is niet ideaal voor een schaatser. Je zit de hele tijd in een 90-graden-hoek, als je te lang rijdt, krijg je stijve benen." Ze kocht een huis en vulde haar trainingsloze tijd met klussen en leuke dingen. In april werd ze verliefd op iemand die niets wist van haar schaatstalent. "Op dit moment heb ik alles voor elkaar. Ik zit goed in mijn vel en ben gelukkig."

Dat Ter Mors tot haar eigen verbazing inmiddels persoonlijke records op de 500 meter heeft gereden, noemt ze een opluchting. De twijfels waren groot en talrijk geweest, al sprak ze die nooit tegen de buitenwereld uit.

"Je hoort de verhalen van overtrainde topsporters die nooit meer terug zijn gekomen op niveau. En je ervaart hoe confronterend het is dat je de macht over je lichaam mist. De eerste keer op de shorttrackbaan zakte ik door mijn benen. Ik zou dit zo nooit meer overdoen. Er helemaal uit zijn en weer terugkomen is mentaal heel zwaar. Je komt jezelf continu tegen, er is continu twijfel en je wordt continu weer teruggezet."

Grote inspanningen vergen nog een lange hersteltijd, na een wedstrijd soms vele dagen. Dat is het gevolg van een behoudend trainingsschema, waarin nog geen plaats is voor zware inspanningen. "Ik train nog lang niet zo hard als vroeger", zegt ze. "Voorheen zochten we altijd de grens op. Die kant moet het weer op, wil ik mezelf verbeteren. Maar mijn lichaam heeft grote klappen gehad, ik kan het me niet permitteren er als een malle in te duiken en denken dat ik alles weer kan."

Tijdens de selectiewedstrijden voor de wereldbeker in Enschede liet Ter Mors gisteren de 1500 meter daarom lopen. Vandaag rijdt ze twee keer de 500, morgen de 1000 meter. Daarna sluit ze zich in Toronto voor de wereldbeker shorttrack aan bij de selectie van haar trainer Jeroen Otter. Op basis van de resultaten daar wordt besloten of ze de weken daarop ook op de langebaan wereldbekers rijdt.

Een keuze tussen shorttrack en langebaan heeft ze niet overwogen. "Uiteindelijk heb ik hard geschaatst door beide te doen. Om zo snel mogelijk weer fit en in vorm te zijn moet ik de dingen doen die mijn lichaam herkent. De twee disciplines versterken elkaar, zeker als trainingsvorm."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden