Recensie

Ik zag een hybride opera met zwarte zangers en acteurs, in een zaal vol jonge en gekleurde mensen

Scène uit ‘We Shall Not Be Moved’. Beeld hans van den bogaard
Scène uit ‘We Shall Not Be Moved’.Beeld hans van den bogaard

Op sociale media dook deze week een prachtig filmpje van BBC Arts op. Daarop is te zien hoe acht zwarte tieners uit Zuid-Londen voor het eerst live naar een operastem luisteren.

De eveneens zwarte bas Simon Shimbambu zingt met pianobegeleiding de aria ‘Vecchia zimarra’ uit Puccini’s ‘La bohème’. Je ziet de zanger eerst niet. De camera houdt de gezichten van de tieners in close up en registreert hun reacties. Een beetje zoals in die schitterende video-installatie ‘I can see a woman crying’, die Rineke Dijkstra maakte van op kunst reagerende kinderen in een museum in Liverpool.

Vooral die ene, ongekunstelde zwarte jongen in het Royal Opera House Covent Garden, muzikaal waarschijnlijk opgegroeid met louter hiphop en rap, steelt onze harten. Als hij het gulle en onvermoede geluid van die onversterkte stem hoort, lacht hij eerst wat ongemakkelijk, kijkt in vertwijfeling om zich heen, en slaat vervolgens in ongeloof zijn handen voor het gezicht. De ogen van de jongen vertellen eigenlijk het hele verhaal.

Het fragment komt uit het programma ‘Hip Hop to Opera’, een soort community project van Opera Holland Park waarin onderzocht wordt wat zwarte tieners zouden kunnen opsteken van opera, een muziekgenre dat ogenschijnlijk mijlenver verwijderd is van hun belevingswereld. Als de zanger is uitgezongen en de jongen wordt gevraagd om zijn indrukken onder woorden te brengen, stamelt hij dat hij flabbergasted is en dat er in het woordenboek geen woorden voorkomen die kunnen omschrijven wat hij zojuist heeft gehoord. Subliem was het, zegt hij.

Kippenvel

Ik heb de clip nu verschillende keren bekeken en elke keer krijg ik kippenvel. Waarom is dat? Waarschijnlijk omdat de reactie van die jongen zo puur is en omdat je ziet dat die stem en die muziek echt bij hem binnen komen. Hij wordt erdoor aangeraakt. Dat er zoiets moois bestond, dat wist hij gewoonweg niet. Het kippenvel heeft denk ik ook te maken met onze eigen ‘eerste keer’, met onze eigen eerste schok van schoonheid. Stiekem hoop ik nog weleens dat ikzelf terug kon gaan naar dat allesveranderende moment in mijn leven.

De video viel mooi samen met het Opera Forward Festival (OFF) dat deze week begon. Het is pas voor de derde keer dat De Nationale Opera het OFF organiseert en nu al is het genomineerd voor een International Opera Award. Terecht. In OFF worden grenzen opgezocht en geslecht. Veel jongeren, veel buzz. Zomaar ineens hoor je flarden van een koor uit Mozarts ‘La clemenza di Tito’, gezongen door studenten. Gevolgd door een live-interview met de Zuid-Afrikaanse sopraan Pumeza Matshikiza, die interessant vertelt over haar eigen eerste keer en haar onvermoede weg naar de opera en een exclusief platencontract bij Decca. Over hoe ze een keer begon te zingen in een restaurant waar een vrouw spontaan begon te huilen om zoveel schoonheid.

We zullen allen ontroerd zijn. Dat is een parafrase op de OFF-voorstelling ‘We Shall Not Be Moved’ uit Philadelphia, die ik na dat interview zag. De zwarte regisseur en choreograaf Bill T. Jones vertelde er enthousiast over. Het gaat om verbeelding, zei hij, dit is geen politiek stuk. Ik zag een hybride opera met zwarte zangers en acteurs, muzikaal niet mijn ding, maar who cares? in een zaal vol jonge, gekleurde mensen.

Lees hier meer afleveringen van Klassiek & Zo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden