’Ik wil niet wachten op een watersnoodramp’

Staatssecretaris van verkeer en waterstaat Tineke Huizinga: ¿Waterbeheer is belangrijk en mag dus ook wel wat kosten.¿ ( FOTO DENNIS BEEK, ANP)

„Als de Randstad overstroomt is dat dramatisch. Voor de slachtoffers. ün voor de economie.” Tineke Huizinga, staatssecretaris van verkeer en waterstaat, wil het waterbeheer op orde hebben en komt daarom met nieuwe normen voor de veiligheid.

Als staatssecretaris van verkeer en waterstaat Tineke Huizinga aan het eind van de week naar huis wordt gereden, gaat bijna aan het slot van de rit het werk even neer. „Dat stuk weg door het Tjeukemeer, dat schitterende uitzicht over het water. Dat is zo prachtig.”

Op de Amersfoortse berg waar ze opgroeide had ze meer met zand en bossen dan met water. „Ik ging wel veel naar zeilkampen. Daar heb ik ook mijn man ontmoet.” Lachend: „Dus zeilen, water en liefde horen voor mij bij elkaar.”

De staatssecretaris kan bijna een jaar haar hart ophalen. Want vanaf deze week debatteert de Tweede Kamer over haar ontwerp voor een Nationaal Waterplan. Dat ligt nu een half jaar ter inzage. Het publiek mag zijn zegje doen en tegen Kerst komt het kabinet met een definitief voorstel.

Waterbeheer is ongelofelijk belangrijk en mag dus ook wel wat kosten, stelt Huizinga

(ChristenUnie) in haar werkkamer op het ministerie. „Als je boven Nederland vliegt, vraag je je weleens af: hoe kunnen daar mensen wonen? Het lijkt wel of het land drijft op het water. En we liggen ook nog heel laag. Als je daar geen geld voor over hebt, kom je aan de basisvoorwaarden van het bestaan van Nederland. Daarom moeten we het waterbeheer goed op orde hebben en houden.”

Hoe ziet het waterplan er in de praktijk uit?

„Kijk maar naar Rotterdam. Ze koppelen daar stadsontwikkeling aan waterbeheer. Er wordt een parkeergarage gebouwd die bij nood kan dienen als waterberging. Er zijn plannen voor waterpleinen, waar niet alleen mensen samenkomen maar waar je bij regenoverlast het water naar toe kunt laten lopen. Rotterdam is ook heel ver met groene daken, die regenwater opvangen en absorberen en zo overlast voorkomen. In de zomer zorgen ze voor een natuurlijke koeling in de gebouwen. Zo’n aanpak willen we in heel Nederland.”

Lukt dat wel, met al die departementen, overheden en organisaties?

„Vorig jaar moesten we plannen maken hoe we de stroomgebieden van de vier belangrijkste rivieren die we delen met buurlanden het beste konden beheren. Dat was een hele klus. Dat krijg je in de tijd die daarvoor stond niet voor elkaar, zeiden ze. We hebben mijlpalen gemaakt en mensen aangezet tot tempo. Het was een enorme uitdaging, maar met stevige regie van mijn kant is het gelukt. We waren ook gedreven om de waterkwaliteit te verbeteren. Je hebt het daarbij over de aanleg van 635 vispassages, van 2456 kilometer natuurvriendelijke oevers en het teruggeven van hun kronkelige vorm aan beken. Een gigantisch werk.”

Voor de andere delen van het waterplan heeft Huizinga meer tijd. Zoals het met anderhalve meter verhogen van het waterpeil van het IJsselmeer voor de zoetwatervoorziening. „We onderzoeken of het nodig is en gaan niet over een nacht ijs.”

De Deltacommissie-Veerman heeft bestudeerd hoe Nederland zich kan gaan weren tegen een stijging van de zeespiegel op de lange termijn. In elk geval drie adviezen van de commissie zijn door het kabinet overgenomen: maak een Deltawet, creëer een solide financiering en stel een Deltaregisseur aan. Huizinga: „De Deltaregisseur moet snelheid in het project houden, partijen samenbrengen en zorgen dat er besluiten worden genomen, dat we niet verslappen. We hebben tijd, maar niet overdreven veel.”

Bij uw waterveiligheidsbeleid staat een ding voorop: preventie. Hoe doet u dat?

„Je wilt in een veilig land wonen, maar dat spreekt niet vanzelf. Daar is veel geld mee gemoeid, daar zijn we van doordrongen geraakt. Bij de overstromingsramp in New Orleans bleek dat ze nooit budget hadden voor waterveiligheid. Zo’n overstroming is vaak iets abstracts. Maar op een keer komt hij. Ik wil met mijn beleid niet wachten op een ramp. Daarom gaan we als kabinet zorgen voor een solide structuur en financiering van de veiligheid. Zestig, zeventig procent van ons geld wordt verdiend in de Randstad, die op veel plaatsen een aantal meters beneden de zeespiegel ligt. Een overstroming daar is zo dramatisch, voor de slachtoffers, maar ook voor de economie. Dat kun je niet hebben.

„In 2011 wil ik met nieuwe normen voor de veiligheid komen. Een aantal zwakke schakels in onze dijken en waterkeringen wordt nu al aangepakt. Het veiligheidsbeleid bestaat naast preventie uit nog twee lagen daaronder: duurzame ruimtelijke planning en rampenbeheersing. Sinds de watersnoodramp van 1953 (toen de eerste Deltacommissie de normen stelde) is er veel meer economische bedrijvigheid in kwetsbare gebieden. En er wonen veel meer mensen. Daar moet je je normen op aanpassen. Die worden dus strenger.”

De buitendijkse veiligheid, dus de onbeschermde kant van dijken en waterkeringen, verdient ook aandacht. „Op verrassend veel plekken wonen daar mensen en bij overstromingen lopen die gevaar. Lang niet altijd is men zich daarvan bewust. Je moet wel kunnen rekenen op een basisveiligheid. Dat stelt eisen aan de bebouwing, bijvoorbeeld dat die hoger is. En dat er goeie routes zijn om bij gevaar weg te komen uit het gebied.”

Kun je in kwetsbare gebieden wel veilig bouwen?

„In Rotterdam heb ik hele mooie initiatieven gezien, zoals een drijvend paviljoen (dat door de stad en de TU Delft samen wordt ingestuurd voor de Wereldtentoonstelling 2010 in Shanghai). Het kan mee stijgen met eb en vloed, wekt met die getijden zijn eigen energie op en je kunt er in wonen. Ik ben daar echt enthousiast over. Dat moeten we als kabinet veel meer stimuleren.”

Het kabinet staat, zegt de bewindsvrouw, open voor innovatieve ideeën, niet alleen van de kant van de wetenschap, maar ook van het bedrijfsleven. „Dan kijk ik weer naar onze integrale aanpak bij de modernisering van de Afsluitdijk. Mensen, denk met ons mee, kom met voorstellen.”

Zeker op een ministerie als Verkeer en Waterstaat ben je bezig met dingen op de lange termijn, zegt ze. Daarom keek men ook wat vreemd aan tegen zo’n commissie-Veerman. Dat was apolitiek. Die keek niet vier jaar vooruit, of acht jaar, maar honderd. Toch zeiden we: laten we het nu doen. Dat past ook wel bij de opvattingen van mijn partij over duurzaamheid.” Voor de duur van haar ambtstermijn dan. Want, lacht Huizinga, ik ben niet van plan honderd jaar staatssecretaris van verkeer en waterstaat te blijven.” Ah, ze wil hogerop? Schaterlachend: „Nee, nee, nee!” Dan weer serieus: ,,Maar ik vind het wel heel eervol dat het waterbeleid in mijn portefeuille zit.”

(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden