'Ik wil niet de hele dag Christine zijn'

Interview | Frankrijk, België en Luxemburg zijn al veroverd door Christine and The Queens, en nu is Nederland aan de beurt. Volgend weekend staat ze op de 23ste editie van popfestival Lowlands.

JORIS BELGERS

Christine was gewoon een naam. Vijf jaar later vuurt die naam woest dansend haar Queens aan, in een uitverkochte Rockhal, één van Luxemburgs grootste poppodia. In Frankrijk en Luxemburg geldt Christine and The Queens als dé nieuwe popsensatie. Haar eerste bezoek aan de Verenigde Staten was begin dit jaar een succes. En dit weekend staat de Franstalige electropopact voor het eerst in Nederland, op Lowlands.

Zo zelfverzekerd als Christine deze avond op het podium staat, zo in de put zat ze een paar jaar geleden. Maar toen was Christine ook nog maar gewoon een naam. En verder niets.

Een naam die theaterstudente Héloïse Letissier op mensen plakte wanneer ze weer eens niet op hun echte naam kon komen. Als grap, als spelletje. Tegelijkertijd was het een terugkerend personage in haar toneelstukken, vaak absurdistisch van toon. De in Nantes geboren Letissier (27) studeerde aan de toneelacademie van Lyon. Daar begon Christine.

Dat was nog voordat ze in een existentiële crisis verzeild raakte. Zo omschrijft Letissier het zelf, 's middags voor haar concert, in de kleedruimte van Rockhal, even buiten Luxemburg-stad. "Zo'n vijf jaar terug was ik ervan overtuigd dat ik theatermaker zou worden. Dat was altijd mijn doel. Maar aan de academie kwam ik er achter dat ik niet met acteurs overweg kon. Niet echt handig voor een theatermaker. Daarna liep ik vast bij het schrijven van stukken. Er waren veel te veel woorden, om niks mee te zeggen. Alles was opeens zo zinloos. Ik kon geen theaterstuk meer uitzitten. Ik kon mensen niet meer horen praten. Ik was verdwaald."

undefined

Londen

De jonge zangeres doet haar best dat zwarte gat zo duidelijk mogelijk te omschrijven. De Française praat snel en goed Engels, met maar een licht accent. Ze lacht guitig, en zit vol zelfspot en opgewekte zelfrelativering. Nu wel.

"Ik dacht dat ik de juiste weg had uitgestippeld. Toen het fout liep kon ik daar moeilijk van afwijken. Ik wist niet hoe ik moest schrijven, wel dat ik wilde creëren." Tegenspoed komt nooit alleen: haar relatie liep ook stuk. Ze zei Frankrijk adieu, en vertrok naar Londen.

Wat ze daar moest, wist ze zelf ook niet. Letissier ging erheen omdat ze altijd een gevoel had dat Londen haar wel zou passen. Ze voelde zich als een stoute tiener, weggelopen van huis. Maandenlang sliep ze bij vrienden op de bank, doelloos zwierf ze door druilerige Londense straten. Ze bezocht feestjes die haar leuk leken, ging naar het theater in de hoop haar liefde voor toneel terug te vinden.

Op een avond stapte ze over de drempel van Madame Jojo's. De legendarische nachtclub in Soho, die vorig jaar moest sluiten, stond bekend om zijn burlesque travestietenavonden. Letissier viel binnen op één van die avonden, toen op het podium drag queens met hun voorstelling bezig waren. "Ik was zo onder de indruk dat ik bleef terugkomen. Op een avond kwam één van die travestieten naar mijn tafeltje. Om te vragen of het wel goed met me ging."

Want het was haar af te zien. "Ik moet er uit hebben gezien als een dood vogeltje. Als een soort rare toverfeeën namen ze me onder hun vleugels. Eindelijk had ik weer normaal menselijk contact. Ze wilden me helpen, al was het maar om me weer aan het eten te krijgen." Als een sprookje, als in een theaterstuk? "I know, right!?" lacht ze. Wat volgde waren 'de drie meest extravagante weken' van haar leven.

Die toverfeeën deden haar inzien dat ze maar wat aan het zeiken was. "Met dat zielige gedoe over obstakels in de kunst. Zij waren daar verhelderend pragmatisch over: 'Als je niet meer van theater houdt, doe je toch iets anders?' Misschien moest ik stoppen met schrijven voor toneel. Misschien moest ik muziek gaan maken. Maar net zoals die travestieten, die avond na avond in een personage kropen om te zijn wie ze zijn, had ik ook een personage nodig om te zijn wie ik ben."

Christine werd dat personage. En The Queens uit de bandnaam ontleende ze natuurlijk aan die drie drag queens. "Ze hebben me op weg geholpen. Nu kan het publiek zich inbeelden dat die Queens de dansers en muzikanten zijn met wie ik op het podium sta."

De queer-avonden in Madame Jojo's hadden een aantrekkingskracht op de biseksuele Letissier. Ze vond er inspiratie, troost, steun. Humor en zelfrelativering. Dat androgyne en genderoverschrijdende wat er heerste is deel van wie ze is. "En ik vind het interessant dat het niet blijvend is. Ze kunnen in een travestietencabaret op het podium staan en de dag erna tuinman zijn.

undefined

Acceptatie

"Daarbij inspireren me alle vragen over acceptatie die ermee samenhangen. Het anders-zijn, het afwijken. Hun strijd voor acceptatie en tolerantie maakt hun kunst zo goed. Maar ik waak wel voor culturele toe-eigening. Ik ben zelf geen travestiet, ik ben geen queer. Het is niet aan mij om hun strijd te voeren."

"Maar hun issues herken ik wel. Ik ben een jonge biseksuele vrouw, opgegroeid in een maatschappij die me negentig procent van de tijd slecht over mezelf deed voelen. Als je een minderheid bent, ben je niet gelijk. Ik ben blank, dat scheelt tenminste nog íets."

"Eerst was ik verdrietig, nu ben ik boos, en die woede voedt mijn creatieve energie. Ik geef vaak betere concerten als ik boos ben. Christine is voor mij een manier om te emanciperen en die woede te gebruiken."

Ze vergelijkt het met het opdoen van make-up, voordat ze uitgaat. "Mensen zeggen vaak dat ik groter lijk op het podium. Ik denk niet dat het komt doordat ik op een podium sta, maar omdat Christine meer ruimte inneemt dan Héloïse."

En nu, hier in de kleedkamer? "Ha, totally Héloïse! Ik heb een bril op nu. Als ik die bril afdoe, als superman... swooosj!", knipoogt ze.

En inderdaad, die avond staat dezelfde vrouw op het podium, maar tegelijk iemand anders. Het timide lachende meisje van die middag is een overtuigend charismatisch podiumkunstenaar. Ze zweept het publiek op, maakt grapjes, raast heen en weer met haar dansers in een strak gechoreografeerde show. Uitbundig. En dat terwijl haar debuutplaat 'Chaleur Humaine' behoorlijk ingetogen is, met rokerige chansons die op een kille, elektronische omlijsting liggen. Een beetje Lorde, een beetje Stromae, maar dan met een flink kleiner geluid.

undefined

Uitgekleed

De minimalistische benadering was bewust. "De liedjes zijn redelijk uitgekleed geschreven en in de studio wilde ik er niet te veel aan toevoegen. Het album heeft veel ruimte nodig. Het klinkt koud, maar live is het warmer. Net als de teksten: indirect en cryptisch, wat ik bewust heb gedaan zodat de luisteraar er zelf wat mee kan. 'Chaleur Humaine' is als een tiener: brandend van binnen, maar verlegen van buiten."

Haar tweede album is al in de maak. Dat gaat grootser klinken. Of, in haar woorden: "Zelfverzekerder. Volwassener." Inmiddels is dat debuut al genoeg om uren voor aanvang van het concert tieners voor de deur te laten wachten. Het popsterrendom lonkt, toch zeker in Frankrijk en Luxemburg.

Dat popsterrendom is niet iets wat ze per se ambieert, maar wel fascineert. Zeker gezien één van haar grootste voorbeelden Michael Jackson heet. "Hij was mijn droomprins, ik was verliefd op hem. Later werd ik verliefd op de tragedie van zijn leven. Hij was de absolute performer, die versmolt met het personage dat hij had gecreëerd. Dat hij zijn gezicht wilde transformeren en daarmee zelf verdween, dat hij langzaam in een skelet veranderde - het zegt me iets moois over de wil te verdwijnen. De artiest werd zelf het kunstwerk. Tragisch, maar ook prachtig."

Ze waakt ervoor dat haar niet hetzelfde overkomt. "Ik zou niet de hele dag Christine willen zijn. Dan is het contrast weg." En daarmee, haar kunstwerk.

Christine and The Queens speelt volgende week zaterdag op Lowlands. Op 5 oktober staat de band in de Melkweg. Debuutalbum Chaleur Humaine verscheen eerder dit jaar bij Warner.

undefined

Er zijn nog kaarten

Nog maar een week te gaan, en er zijn nog kaarten. En dat terwijl Lowlands de afgelopen vijf jaar steevast uitverkocht was. Stijf uitverkocht zelfs - afgezien van vorig jaar, toen de stroevere kaartverkoop achteraf een teken aan de wand was. Drie weken terug maakte de organisatie bekend nog ruim een kwart van de 55.000 kaarten over te hebben, voor de 22ste editie van het popfestival nabij Biddinghuizen. De hype lijkt voorbij, hoewel de organisatie liever spreekt van een terugkeer naar de oude situatie: nog niet zo heel lang geleden was het normaal om begin augustus je Lowlandskaartje te halen.

De organisatie geeft de steeds vollere festivalkalender de schuld. Lowlands zit achteraan, 'wellicht is het geld van festivalgangers inmiddels op', aldus een zegsman.

Of komt het door een gebrek aan echt pakkende grote namen? Chemical Brothers, Underworld, Ben Howard, Major Lazer: zeker niet de allerkleinste acts om een festival mee af te sluiten, maar oud nieuws voor vele, inmiddels verwende festivalgangers. Dat is zonde, want die lopen dan een hoop muzikale kwaliteit mis - die is er dit jaar namelijk genoeg.

Want de échte grote naam die Lowlands al vlak na de release van diens album van het jaar wist te strikken is Kendrick Lamar. Naast deze rapper van het moment hebben ze met Joey Bada$$ ook de rapper van morgen in handen.

Voor hiphophaters zijn er genoeg authentieke gitaarliedjes te horen in de tenten van Lowlands, bijvoorbeeld die van Courtney Barnett, of van Father John Misty, die zijn hartzeer er met ongegeneerd grote gebaren uitgooit.

Ouderwets beukwerk is er dit jaar ook, van oudgedienden van Enter Shikari tot niet te missen nieuwkomers als Viet Cong en het Britse garagerockduo Slaves.

De nachtprogrammering is zoals we van Lowlands mogen verwachten behoorlijk sterk, vooral de vrijdagavond, met Caribou als opwarmertje voor zijn Canadese vriend Four Tet, die weer mag opwarmen voor het Duitse deephouseduo Âme.

Dan is er ook nog vernieuwende popmuziek. In de vorm van de rokerig Franse minimale liedjes van Christine & The Queens, die live een stuk opzwepender zijn dan je zou verwachten. Of de Australische psychband Tame Impala, wiens frontman Kevin Parker het met het onlangs verschenen 'Currents' over een andere, meer elektronische, maar zeer smakelijke boeg heeft gegooid.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden