'Ik wil geen rolmodel zijn, ik ben ook maar een mens'

Actrice Whoopi Goldberg is nu mede-producent van de musical Sister Act. Een interview met de vrouw die na een glanzende filmcarrière een ander pad koos.

Als filmster Whoopi Goldberg (57) het Théâtre Mogador in Parijs betreedt, is ze stipt op tijd. Haar entourage is maar klein, alleen haar dochter en manager vergezellen haar. Haar kenmerkende zwarte dreadlocks dansen om haar hoofd als ze loopt. Ze draagt een beige jas, een kleurrijke sjaal en bijzondere schoenen: een soort knalrode plastic klompen met oranje poezenkoppen erop. Haar ogen twinkelen boven haar ronde brilletje en ze glimlacht breed.

Ze wordt in de watten gelegd met typisch Nederlandse cadeautjes: porseleinen klompjes, een stuk kaas en bloembollen. De verslaggever van 'Boulevard' stemt haar tevreden met echte Franse bonbons, die van 'Shownieuws' heeft stroopwafels mee. Die herkent Goldberg nog uit de tijd dat ze midden jaren tachtig getrouwd was met David Claessen, een Nederlandse cameraman. Goldberg is in Frankrijk om de première van de musical 'Sister Act', waar ze medeproducent van is, bij te wonen. En passant maakt ze tijd voor een paar Nederlandse journalisten om hen vast warm te maken voor de musical.

Een musical die nauw verbonden is met Goldberg. Zij speelde immers zelf de hoofdrol in de kaskraker 'Sister Act' uit 1992. Daarin was te zien hoe de verlopen nachtclubzangeres Deloris van Cartier moet onderduiken in een klooster omdat ze getuige is geweest van een moord. Tot aan de rechtszaak, zo is het idee, is ze daar veilig. In het klooster vindt Deloris nieuwe vriendinnen en helpt ze de zusters, nogal onvast van stem, om hun koor nieuw leven in te blazen. De hoofdrol in die film zou overigens eerst naar Bette Midler gaan en moest enigszins worden herschreven omdat Goldberg, zoals ze dat zelf zegt, niet kan zingen. Dat valt mee, maar in vergelijking met Midler leg je het natuurlijk al gauw af.

Toen musicaltycoon Joop van den Ende bezig was om een musical te ontwikkelen van de succesvolle film, vroeg hij Goldberg als medeproducent. Ze dacht in eerste instantie dat hij een grapje maakte, maar nee, hij was serieus. Ze stemde toe en waakte met name over de ontwikkeling van de hoofdpersoon Deloris en fungeerde als dramaturg. In de musical is Deloris bijvoorbeeld een stuk jonger en staat ze nog aan het begin van haar zangcarrière. Voor Goldberg gaat de musical vooral over 'vriendschap'. "Wie wil er nou geen vrienden vinden? En dan nog wel op de plek waar je het totaal niet verwacht, namelijk in een klooster. De musical gaat over zusterschap, vriendschap en dat je het een beetje aan het lot moet overlaten. Je moet gewoon leven en ophouden met alles op zijn plaats proberen te duwen, want juist dat kan ervoor zorgen dat je domme beslissingen neemt."

'Sister Act' wordt gezien als een van de financieel meest succesvolle comedy's van de jaren negentig. In de musical is, net als de film, veel ruimte voor humor. Niet toevallig ook een van de handelsmerken van de actrice. "Humor is alles. Zonder humor worden we gek. Dat verlicht je dag, echt waar. Als je op straat een man ziet lopen die op zijn hoofd wordt gescheten door een vogel, moet je waarschijnlijk lachen. Een deel daarvan is: gelukkig was ik het niet. Een ander deel is: heb je dat verbaasde gezicht van die vent gezien? Humor is een stimulans. Het is een groot deel van mijn leven. Ik probeer altijd het grappige in iets te zien. Dat kan misschien niet elke dag, maar toch wel heel vaak. En die ene dag dat ik niet grappig kan zijn, kom ik gewoon het huis niet uit." Dan, met nog meer ironie: "Thuis ben ik al-tijd grappig. Ik maak voortdurend mijn kat aan het lachen. Die boft maar."

De producenten van de musical spraken af dat de hoofdpersoon, Deloris van Cartier, in elke productie gespeeld moet worden door een donkere vrouw. Belangrijk, vindt Goldberg, want zo veel rollen voor jonge, zwarte actrices zijn er niet in musicals. Of ze zichzelf ziet als rolmodel? Daar moet Goldberg even over nadenken. "Ik ben liever geen rolmodel, geloof ik. Waarom niet? Omdat ik een mens ben, mijn zwakheden heb en fouten maak. Een rolmodel zijn, brengt veel verantwoordelijkheid met zich mee. Ik zou niet willen dat iemand anders mijn fouten maakt en dan zegt: 'Ja, maar jij hebt het ook zo gedaan!' Ik leef mijn leven zoals ik denk dat goed voor mij is. Als er aspecten zijn waarvan jij denkt dat ze voor je kunnen werken, probeer het uit. Maar wees er niet afhankelijk van. Jij denkt dat er zonder mij misschien geen Halle Berry of Beyoncé zou zijn?" Goldberg lacht en zegt dan op geheimzinnige toon: "Dat geloven ze nooit, laten we dat maar voor onszelf houden."

Begin jaren tachtig creëerde Whoopi Goldberg haar eigen onewomanshow, 'The Spook Show'. Die bestond uit een reeks verschillende karaktermonologen. Voor een daarvan haalde ze haar inspiratie uit Amsterdam. "Ik was in Nederland om op te treden in de Melkweg. Voor het optreden wandelde ik in mijn eentje door de stad en kwam ik langs het Anne Frank Huis. Natuurlijk kende ik het verhaal van Anne Frank, dus ik besloot een kijkje te gaan nemen. Eenmaal binnen gebeurde er iets met me. Het raakte me diep, zo diep dat ik er iets mee wilde in mijn show. Dus schreef ik een monoloog over een man, genaamd Fontayne. Hij is hoogopgeleid, heel slim, maar ook een junk. En hij vertelt over zijn bezoek aan het Anne Frank Huis.

"Ik dacht: wie is de laatste persoon waarvan je het zou verwachten om zo'n verhaal van te horen? Van een junk dus. De vraag die hij zichzelf stelt is: zou ik het kunnen? Zo stil zijn, opgesloten zitten, in angst om gevonden te worden? Het werd een groot deel van mijn show, die ik ook op Broadway gespeeld heb. Ik merkte dat deze monoloog mensen raakte. Ze hadden niet eerder een junk op het toneel gezien. Maar deze junk vertelde een echt verhaal en zei aan het eind oprecht: 'Maar ik geloof nog steeds in het goede van mensen'. Ik vond het mooi om juist hem dat verhaal van Anne Frank te laten vertellen, zodat we niet vergeten wat er in het verleden gebeurd is. Deze ervaring heeft ervoor gezorgd dat mijn relatie met Amsterdam heel bijzonder is, ik vind het geweldig om er straks weer te zijn na zo'n lange tijd."

Haar Spook Show belandde dus op Broadway in New York en trok daar de aandacht van regisseur Steven Spielberg. Hij was op dat moment bezig met de verfilming van Alice Walkers roman 'The Color Purple' en castte Goldberg voor een van de hoofdrollen. Het werd in 1985 haar eerste film, en meteen een succes. Daarna volgende verschillende films en tv-series, waaronder 'Ghost'. In die film speelt ze een zogenaamde helderziende die de overleden Patrick Swayze helpt om zijn vriendin Demi Moore te redden. Ze kreeg er een Oscar voor. Daarna kwam het succes van 'Sister Act' en het vervolg erop, 'Sister Act II', en was Goldberg definitief een veelgevraagd actrice. Ze kon niet normaal meer over straat.

Maar Goldberg is verrassend nuchter als het over roem gaat: "Het is maar wat je ervan maakt. Meestal is het fantastisch, mij hoor je niet klagen. Ik weet gewoon dat als ik mijn huis uit loop, dat ik dan naar buiten ga als Whoopi Goldberg. Ik ben erop voorbereid. Ja, Caryn Johnson (Whoopi's echte naam - red.) is er ook nog steeds hoor, maar die is niet voor publieke consumptie. Zij is privé en ik ben Caryn als de deuren dicht zijn. Ik vind niet dat je als publiek figuur moet voldoen aan de verwachtingen van iedereen, maar ik heb wel de verantwoordelijkheid om een fatsoenlijk mens te zijn en ik probeer aardig te zijn als een fan me benadert. Die zijn meestal zo opgewonden en blij als ze een bekend iemand zien, dat wil je niet van ze afpakken."

Maar roem vervaagt en vanaf begin deze eeuw verlegt Goldberg haar focus naar het produceren van tv-series en comedy's. Af en toe is ze zelf ook te zien, of als stemactrice te horen. Ze is betrokken bij diverse goede doelen en daarnaast is ze vanaf 2007 te zien in de dagelijkse talkshow 'The View'. Daar zorgt ze af en toe voor commotie door haar recht-voor-de-raap-uitspraken, iets wat ze in Amerika niet erg gewend zijn. Ze is in ieder geval blij dat ze werk heeft.

"Kijk, ik ben natuurlijk niet meer de Whoopi die ik twintig jaar geleden was. Ik ben niet nieuw en vers meer voor mensen. Ik moet wel naar ander werk zoeken dan alleen in films spelen want carrières gaan op en neer, heb ik gemerkt. Daar kun je pissig over zijn en natuurlijk doet dat wat met je ego, maar je moet dóór. Je kun thuis gaan zitten en de hele dag roepen: 'Jongens, hallo, ik ben Whoopi Goldberg, waarom heb ik geen werk?' Maar na drie dagen zeg je: 'Verdorie, ik heb honger. Dus je pakt werk aan en je probeert dat werk uit te zoeken dat je nog steeds plezier brengt. Zodat je nog steeds Whoopi Goldberg kunt zijn én te eten hebt. Dat is het leven. Je doet je best om interessante dingen aan te pakken zodat je niet hoeft te zitten wachten tot iemand jou eraan herinnert dat je een ster bent."

Sister Act in Nederland
De beroemde film uit 1992 is sinds een paar jaar een musical. 'Sister Act' ging in 2009 in première in Londen. Daarna volgde half Europa en New York. In Nederland wordt Deloris van Cartier gespeeld door Carolina Dijkhuizen. Een nachtclubzangeres met grote ambities maar niet veel succes. Als ze getuige is van een moord moet ze onderduiken in het klooster van de strenge Moeder Overste (Simone Kleinsma) tot de rechtszaak begint. Deloris vindt daar, waar ze 't het minst verwacht, de vriendschap die ze zocht en ze helpt de nonnen hun goddelijke stem te ontdekken in het kloosterkoor.

'Sister Act' is een feelgood-musical vol humor en swingende songs van de gelauwerde componist Alan Menken. Alleen te zien in het AFAS Circustheater in Den Haag. De première is zondag, in het bijzijn van Whoopi Goldberg.

Meer informatie: www.musicals/sister-act

Wie is Whoopi?
Whoopi Goldberg - in 1955 geboren als Caryn Elaine Johnson - is een Amerikaanse actrice, comédienne en talkshow-presentator. Haar artiestennaam komt van een scheetkussen - whoopee - en de zelfgekozen Duits/joodse achternaam Goldberg. Ze speelde in films als 'The Color Purple' (1985), 'Jumping Jack Flash' (1986), 'Ghost' (1990, Oscar voor Beste Vrouwelijke Bijrol) en 'Sister Act' (1992). In de jaren negentig was zij de bestbetaalde actrice. Haar prijzenkast bevat een Emmy, een Oscar, een Golden Globe, een Grammy én een Tony Award.

Ze trouwde drie keer; uit haar eerste huwelijk heeft ze een dochter die ze kreeg op haar negentiende. Ze noemde zichzelf in een interview "niet geschikt voor de verbintenis van het huwelijk". In het verleden overwon ze een drugsverslaving en ze heeft dyslexie.

Goldberg is mede-producent van de musical 'Sister Act'. Verder is ze tegenwoordig stemactrice - bijvoorbeeld te horen in 'The Lion King' en 'Toy Story 3' - en ze is in Amerika te zien als presentatrice van de talkshow 'The View'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden