'Ik wil geen deurmat meer zijn'

Weinig kwam haar zomaar aanwaaien, zegt actrice, zangeres en cabaretière Mylène d'Anjou. Ze is een vechter. Terwijl ze een chemokuur tegen borstkanker ondergaat, begint ze aan een nieuwe solovoorstelling.

Les 1

Wees geen deurmat

"Het uitgangspunt van mijn nieuwe voorstelling is dat ik er klaar mee ben om een deurmat te zijn. Het is nauw verbonden met een van de grootste clichés: hou van jezelf. Je denkt: gaap, gaan we weer. Maar het is voor mij de crux geweest om ergens uit te komen. Ik denk niet dat het door mijn opvoeding komt, ik denk dat 'het deurmat zijn' in mijn karakter zit. Ik ga conflicten uit de weg en bewaar de lieve vrede. Ik wil dat iedereen gelukkig is en alles gezellig.

Ik zat een tijdlang in een heel wonderlijke relatie met een man die verslaafd was aan coke. Er is wat dat betreft weinig gelogen van mijn voorstelling. Dan weet je met je hoofd - ik ben natuurlijk gewoon een intelligente vrouw, kom op, ik lees ook wel eens een boek - dat het niet goed is. Er klopt niks van. Maar ik wist niet hoe ik eruit moest komen. Toen dat uiteindelijk wel gebeurde, merkte ik dat er nog iets miste.

Ik ben een tijdje naar een therapeut geweest om met mezelf aan de slag te gaan. Ik leerde dingen op het moment dat het echt stil was om me heen. Het was verdrietig, maar het was ook goed. Ik kwam verder. Ik weet ook zeker, en dat is heel treurig, maar waar, dat ik mijn huidige vriend nooit herkend had vroeger."

Les 2

Saai is niet saai

"De oude Mylène was gewoon aan die leuke man die ik nu heb voorbij gelopen. Dacht ik vast: ja, dat is gewoon een man. Ik had het er laatst nog over met iemand, die zei: 'Alles wat we afspreken binnen de relatie gebeurt ook'. Ik zei: 'Dat is geluk!' Vroeger, in die andere relatie, kon ik nooit een afspraak maken, nergens op bouwen, niets vertrouwen. Als ik nu tegen Marc zeg: 'Zullen we vanavond naar de film gaan?', dan gáán we 's avonds naar de film. Dat kun je als saai ervaren, maar voor mij is het allesbehalve saai. Hij is heel betrouwbaar en recht door zee, en dat is niet saai. We doen wat we afspreken, nou, héérlijk."

Les 3

Wees onafhankelijk, maar zorg ook

"Mijn moeder kwam, ik geloof ten tijde van de tweede feministische golf, in opstand: 'Jullie gaan ook meehelpen in het huishouden en ik ga echt niet alle dagen koken.' Terecht, mijn moeder werkte ook gewoon. Maar ondertussen zorgde ze wel dat altijd alles in huis was. Wij - mijn twee zussen en ik - hoefden eigenlijk nooit ergens over na te denken. Ik heb er nog eens een mooi liedje over geschreven met Jeroen Zijlstra. 'Dubbele boodschap' heet het. Want mijn moeder werkte én zorgde. Ik heb op die manier een soort dubbelheid meegekregen. Als vrouw moet je voor iedereen zorgen, maar je moet ook je eigen centen verdienen. Want daar heeft mijn moeder altijd op gehamerd: zorg dat je op eigen benen kunt staan, wees onafhankelijk."

Les 4

Een stiefmoeder is niet gemeen

"Mijn vriend had al twee dochters van zes en acht jaar toen wij elkaar leerden kennen. Ik had zelf geen kinderen, maar ik wilde ze wel. Ik was lang alleen en werd maar ouder, dus ik had allang geaccepteerd: dat gaat niet gebeuren, jammer. Gemiste kans.

Maar ik vond het heel fijn dat ik via mijn vriend een paar keer in de week wel een functie had, ik was stiefmoeder, een grote verrijking. Ik mocht er tegenaan schuren. Zijn dochters vonden het raar: wat moeten we met jou? Stiefmoeder, dat heeft toch een foute klank.

Lees de sprookjes over stiefmoeders er maar op na. Nu ze in de puberteit zitten is het wel moeilijker. Omdat je niet nodig bent. En dat is oké, maar soms wel hard. Want je bent er wel. Ik woon ook in hun wereld, zij wonen in die van mij, je deelt van alles. Maar je bent geen familie en dat word je ook niet.

Een tijdje terug liep ik daar heel erg tegenaan, ik wist niet meer wat ik moest doen. Voelde dat ik weer te veel een deurmat werd. En mijn vriend kon mij ook niet helpen, want hij is hun vader. Ik ben gaan googelen en kwam uit bij stichtingstiefmoeders.nl. Zij hebben overal praatgroepen. Met een therapeut erbij en een paar stiefmoeders. Als vrouw heb je toch het gevoel, wederom, dat je moet zorgen dat iedereen happy is. En waarom lukt dat dan niet? Het waren maar vier sessies, maar het was heel verhelderend. Ik voelde het eigenlijk al: je bent niet nodig. Ik moest het zakelijker gaan zien, het is namelijk niet persoonlijk.

We hebben samen ook een dochter. Ik werd moeder en merkte dat heel veel dingen ineens vanzelf gingen. Dat is bij stiefkinderen niet zo, daar is geen navelstreng. In het begin heb ik me daar schuldig over gevoeld, maar je kunt er niks aan doen. Dat is de natuur."

Les 5

Als je iets wilt, moet je knokken

"Ik vond mijn puberteit verschrikkelijk. Ik was lelijk, verlegen, niet populair en mijn beste vriendin zat voor een jaar in Frankrijk. Alles was onzeker, ik had geen beeld van hoe het misschien nog zou kunnen worden in de toekomst. Ik wist dat ik kon zingen, maar ik kon me niet voorstellen dat ik daar iets mee ging doen. Ik had op de mavo spelles, dramatische expressie, van Martin van Waardenberg. Ik vond alles gruwelijk, zat heel erg in mezelf en ik was enorm ongelukkig. Maar daar, tijdens die lessen, voelde ik: er gebeurt iets met mij. Ik had het er zó naar mijn zin.

Ik heb bij alle toneelscholen en kleinkunstacademies auditie gedaan en ik ben overal afgewezen. Ik snap het ook wel. Ik was heel erg verlegen. Ze twijfelden 'of het er wel in zat'. Ik huilde tranen met tuiten toen ik niet naar de kleinkunstacademie kon. Maar ik weet nog goed dat mijn vader zei: 'Als jij dat wilt, dan moet je knokken'. Niet van: dan kan het. Of: dan komt het vanzelf goed. Nee, knokken. En hij zei erbij: 'Freek de Jonge heeft ook geen opleiding.'

Mijn ouders hebben mij enorm gesteund in mijn droom. Ze hebben nooit gezegd: doe maar niet. Maar wel: het zal moeilijk worden, maar als je het echt wilt moet je doorzetten. Het is niet per se omdat zo'n commissie zegt: het zit er niet in, dat 't ook waar is. Dat gaan we dan onderzoeken. We hebben gezocht naar lessen, naar hoe andere mensen het gedaan hebben. Na een jaar was ik aan het werk."

Les 6

Optreden is van levensbelang

"Vorig jaar kreeg ik borstkanker. Ik heb een borstbesparende operatie gehad, ben bestraald en ik zit nu in een serie chemokuren. Toen ik daar een gesprek over had in het ziekenhuis - dat stuk zit ook in de voorstelling - wilde ik maar één ding weten: kan ik werken? Dat was het enige waar ik me mee bezighield. Tot verdriet van mijn vriend.

Ik was boos na dat gesprek omdat het zo raar verliep en ze me niet konden zeggen of ik nog kon werken. Marc moest echt wel vier keer tegen mij zeggen: 'We hebben goed nieuws gehad hè? Het is niet uitgezaaid!' Ik word nog emotioneel als ik aan dat moment terugdenk... Ik denk heus niet dat ik de president ben, maar een tournee afzeggen, dat kan in mijn beleving niet. Je gáát. Optreden is zo belangrijk voor me, omdat ik er hard voor heb gestreden en het me nu enigszins gelukt is. Daar is heel veel van mijn geluk gaan zitten. Je bent allemaal wel eens moe of je hebt geen zin, maar ik bloei altijd op. Ik vind optreden echt leuk werk. Ik heb altijd zin om naar Emmen of Maastricht te gaan. Ik zeg ook weleens: ik snap niet dat niet iedereen dit werk doet, want je hoort je bloed stromen. Daarnaast ben ik ook vaak genoeg werkloos geweest, dan had ik maanden niks te doen. Dus ik ben altijd erg blij als ik mag.

Het klinkt misschien ondankbaar, alsof mijn gezin niks voorstelt. Dat is het niet. Daar word ik ook zielsgelukkig van, maar ik moet wel af en toe zingen voor de mensen. Ik ben dankbaar dat het nu lukt met die chemo, dat ik kan blijven spelen. Want dat kon niemand me van tevoren vertellen."

Les 7

Om kanker moet je ook kunnen lachen

"Mij is nooit iets komen aanwaaien. En je bent in dit werk gewend: als je verkouden bent of je voelt je niet lekker, dan speel je gewoon. Ik zal nu niet forceren hoor, dat is veel te gevaarlijk, maar er zijn veel ongemakken waarvan ik denk: hmm, dat is wel vervelend. Ga ik dood? Nee? Dan gaan we. Ik ben niet gauw tegen te houden.

Ik ben bang dat de grote klap nog komt. In het ziekenhuis krijg je formulieren mee, de lastmeter. Dan controleren ze hoe het met je gaat. Ook psychisch, trek je het nog? Wil je hulp? Ik heb gezegd: nu niet. Maar volgens mij krijg ik straks een douw, als ik achterom kijk naar al die bordjes die ik in de lucht gehouden heb.

Mijn lijf is rigoureus veranderd. Ouder worden gaat geleidelijk, dit is meer: rang, klats. Niemand die je uit kan leggen waarom je het krijgt, het is er gewoon zomaar. Nu heb ik gelukkig een man die zegt: het kan me niet schelen hoe je eruit ziet. Maar zelf ben ik daar nog niet.

Het helpt mij enorm om over mijn ziekte te praten. Ik was in het begin helemaal overdonderd. Dacht: wat moet ik ermee? Mijn manier is toch altijd: zoeken naar de humor. Waar is het licht in het donker? Bij mij zit weinig middengebied, weinig grijs. Het is of heel vrolijk of zwaar depressief. Misschien omdat ik die zware kant heb, probeer ik altijd te relativeren. De informatie die je krijgt is allemaal moeilijk en serieus. Ik snap dat dat moet, maar ik wil ook een hoekje waar je verteld wordt waar je vrolijke hoedjes en sjaaltjes voor je kale kop kunt krijgen. Het mag toch ook wel gezellig zijn?

Op mijn blog kan ik veel kwijt. Je raakt in zo'n ziekenhuis verwikkeld in allerlei absurde situaties die veel met je doen. Dat kropt op, ik moet daar iets mee, het luchtig opschrijven.

Mijn theaterprogramma '/Hufterproof' loopt zo goed als synchroon met het hele ziekenhuisverhaal. Maar het moet wel theatraal worden, anders komt het niet aan bij het publiek. Ik kan heel goed over mijn ziekte praten, maar zodra het over mijn kind gaat wordt het moeilijk. Dan komt het te dichtbij, dat is mijn grote angst. Om die reden zeg ik er ook niks over in de voorstelling. Nou, één zinnetje. Dat ik bang ben dat ik mijn dochter niet hufterproof kan afleveren. Meer zit er op dit moment niet in."

Mylène d'Anjou
Mylène d'Anjou (47) is actrice, zangeres en cabaretière. Ze trad op bij onder meer het Noord Nederlands Toneel en het Ro Theater. Vanaf 1995 maakt ze ook solovoorstellingen. Ze speelde recent in musicals als 'Ciske de Rat' en 'Mama Mia!'. Op tv was ze bijvoorbeeld te zien in 'Gebak van Krul'. Dit seizoen had ze de hoofdrol van Mrs. Slocombe in 'Wordt u al geholpen?' Ze is nu op tournee met haar cabaretvoorstelling '/Hufterproof', die vanavond in première gaat.

In oktober vorig jaar werd bekend dat d'Anjou borstkanker heeft. Ze onderging een borstbesparende operatie, werd bestraald en zit nu midden in een serie chemokuren. Over haar ziekte schrijft ze openhartig op haar site.

Ze woont in Rotterdam met haar vriend en haar dochter, en twee stiefdochters.

Voor speeldata en de blog van d'Anjou: www.mylenedanjou.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden