Ik weet wat er buiten gebeurt, dus kan ik haar beschermen

Drank, drugs en foute jongens. Schrijfster Maria Mosterd (23) heeft een heftig leven achter de rug. Ze werd beroemd als loverboyslachtoffer, daarna verguisd als leugenares. Nu is het stil rondom haar. Toch is er een nieuw boek: 'OMG ik ben zwanger'.

Ik hou helemaal niet van kinderen, zegt Maria Mosterd. "Ze janken, poepen, kotsen, houden je 's nachts wakker. Je hebt er ook zo idioot veel hulpstukken bij nodig: luiers, doekjes, flesjes, de hele rataplan moet mee als je even naar de winkel gaat." En dan die zwangerschap! Die vond ze 'echt verschrikkelijk', vertelt Maria in haar nieuwbouwwoning in Zwolle. "Ik ben graag alleen, hou mensen het liefst op afstand. Maar als je zwanger bent, zit er iemand in je en die kun je er niet uithalen." De aversie tegen de indringer klinkt door in de titel van haar laatste boek, een met vaart en smaak geschreven pageturner: 'OMG ik ben zwanger. Het verhaal van een tienermoeder'. ('OMG' staat voor 'Oh my God'.)

Maria Mosterd? Ja, wacht even, er rinkelt vast een bel. Van haar debuut 'Echte mannen eten geen kaas. Vier jaar in handen van een loverboy' (2008) werden meer dan 250.000 exemplaren verkocht. Maria was te gast in praktisch alle praatprogramma's, om te vertellen over de pooier die haar ontmaagde toen ze twaalf was, en over de rijen mannen die zij daarna - onder schooltijd, op troosteloze plekken - moest afwerken, als slavin van een crimineel.

Zo werd zij het nationale loverboyslachtoffer, de ambassadrice van misbruikte meisjes! Maar nadat twee beroemde misdaadverslaggevers haar boek in 2010 tot fictie hadden bestempeld (zie kader), kreeg Maria minder flatteuze etiketten opgeplakt: Leugenares. Nepslachtoffer. Oplichtster. En daarna werd het stil, héél stil.

Lijdt zij onder haar imago? Die vraag moet drie jaar na haar 'ontmaskering' nog steeds worden gesteld. Want het leugenachtige beeld is niet uitgewerkt, blijkt bijvoorbeeld uit een kort artikel over 'OMG ik ben zwanger' in NRC Handelsblad van 16 april, tot nu toe de enige media-aandacht die het boek kreeg. Daarin noemt de journaliste haar een 'zelfverklaard minderjarig prostituee'. Vervolgens schampert ze: "Mosterd is geboren in 1989. Dan ben je toch geen tienermoeder?"

Raakt het je, dat je als leugenares wordt gezien?

"Nee", zegt Maria, schouderophalend in een hoekje van de bank, met haar benen onder zich gekruld. "Nee. Als ik me dat moet aantrekken, heb ik geen leven meer."

Van het leven dat Maria tegenwoordig wél leidt, getuigt haar Zwolse woonkamer, die met z'n luipaardvellen, kleurige kussens, barokke spiegels, wierrookaroma en uitbundige behang een heel persoonlijke touch heeft. In het midden speelt dochter Emelyn (bijna 4) zoet met poppen, knuffels, een indianentent. Het meisje bestaat echt, Maria kreeg haar toen ze zelf nét twintig was. Volgens de strengste definitie dus geen tienermoeder meer. Maar: nou en?

'OMG' is een 'autobiografische roman', vermeldt de achterflap. Geschreven door een jonge vrouw die gewoon móét schrijven: "Ik schrijf altijd, van jongsaf aan." En in een krankzinnig tempo: 'OMG' knalde ze binnen twee weken op papier.

Veel ingrediënten van haar boek zijn wél waargebeurd, zegt Maria. De schok van de ongeplande zwangerschap bijvoorbeeld, in een tijd dat ze rustig drie flessen Martini op een dag dronk, sigaretten rookte en het bed deelde met een lamlendige vent, die 'vreemdging als de ziekte' en met zíjn vrienden háár geld opmaakte.

En ook de nog grotere schok van het pasgeboren kind, dat onophoudelijk de aandacht van haar moeder vroeg (de lamlendige vader ging 's nachts stappen, sliep overdag z'n roes uit en verschoonde zelden luiers) - ook die schok heeft de schrijfster zelf ervaren.

Maar daarnaast heeft ze ook 'heel veel dingen uitvergroot', vertelt Maria, 'om het verhaal levend te houden'. Ze permitteerde zich in 'OMG' dus véél meer vrijheden dan in haar loverboyboek. Want aan de waarachtigheid dáárvan blijft ze vasthouden.

Zeker weten? Was 'Echte mannen' bij nader inzien geen roman? Heb je daarin geen dingen uitvergroot?

"Nee. Ik heb alleen wat namen veranderd, om mijn familie te beschermen. Ik was een getraumatiseerd kind van zestien toen ik 'Echte mannen' schreef, ik was geen schrijfster, die haar verhaal leesbaar wilde maken. Ik heb opgeschreven wat ik heb meegemaakt en voor mij was dat iets heel ergs en groots. Het wás ook heel erg en groot, maar nu ik ouder ben en over het trauma heen ben, zeg maar, zou ik het anders verwoorden. Dat wil niet zeggen dat ik heb gelogen, dat wil zeggen dat ik een kind was toen ik mijn verhaal schreef en midden in mijn 'verwerkingsproces' zat."

Oké. Zullen we nog even terugkijken op de periode vlak na de 'Mosterd-affaire'? Dan hebben we dat gehad.

"Ja, doe dat maar."

Op 9 mei 2010 keken 1,7 miljoen mensen naar een uitzending van Peter R. de Vries, waarin hij serieuze vraagtekens zette bij jouw verhaal over 'loverboy' Manou. Hoe voelde jij je daarna?

"Echt drama. Ik was helemaal van de wereld, ik heb geen kranten gelezen, en ben een jaar niet op internet gegaan, want dat was alleen maar schelden. Ik kon niet meer naar buiten, want ik werd overal nageroepen en uitgescholden. Ik ben bijna een jaar binnengebleven."

Was je bang?

"Nee, ik was depressief vooral, ook omdat ik geen slaap had, omdat ik dus net een baby had. Privé ging het voor geen meter met de relatie, ik moest alles alleen doen. Ik had ook geen zin meer in mensen, ik heb mijn vrienden verwaarloosd, en dan die media en zo... Dat was echt niet leuk."

Heeft die tijd je iets geleerd? Ben je harder geworden?

"Ja, ik denk het wel. Ik voel niet meer zo snel mee. Wel als er iets ergs gebeurt met kinderen of met dieren, maar verder... ik ben een beetje afgestompt of zo. Toen trok ik me alles aan van wat iedereen zei, ik werd echt geleefd en beïnvloed door anderen. Dat is niet meer zo. Ik doe en zeg nu wat ik zelf wil."

Dus je bent ook sterker geworden.

"Ja."

Hoe gaat het nu met je? Drink je nog zoveel?

"Nee! Toen met Peter R. de Vries, toen nog wel... ik dronk dat drama liever weg dan dat ik het echt mee moest maken. Maar op een gegeven moment was ik klaar met de drank. Ik ben er gewoon mee gestopt. Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst dronken ben geweest."

Knap.

"Ja, vind je? Ik ben ook gestopt, omdat ik dacht: ik help háár er niet mee."

Ze kijkt naar Emelyn, die rustig rommelt rond de wigwam.

En de liefde? Je hebt je dochters vader eruit gegooid. Ben je met je nieuwe vriend gelukkiger?

"Ja. Ja. We zijn nu anderhalf jaar samen. Maar het heeft wel een tijd geduurd voordat ik een beetje open was naar hem. Als je van dichtbij meemaakt dat vrienden nergens te vinden zijn, juist als je ze het hardst nodig hebt, dan lukt het niet meer om anderen te vertrouwen."

Jij bent een rijke vrouw hè. Je hebt flink verdiend aan je boeken. Beïnvloedt geld je relaties?

"Ik rijk? Dat denkt iedereen, maar dat valt hartstikke mee. Ik heb een huis gekocht en dan hou je niet zoveel over. Mijn ex gaf ik mijn bankpas mee, daar heeft hij flink misbruik van gemaakt. En ik gaf ook aan veel anderen geld, omdat ik dacht dat ze dat voor mij ook zouden doen, als ik krap zou zitten. Maar die zogenaamde vrienden verdwenen gewoon... Ik ben niet meer zo vrijgevig als toen."

De ik-persoon in je boek laat zich enorm manipuleren door haar vriend. Ik dacht op pagina 24 al: Doe die eikel toch weg!

"Ja, maar vergeleken met de jongens die ik heb gehad, was hij nog best wel... te doen of zo."

Te doen? Nam je daar genoegen mee?

"Ja, want ik dacht dat het zo hoorde, dat dat een relatie was."

Ben je nu genezen van je neiging om op de verkeerde mannen te vallen?

"Ehm... ja. Ik zou er nooit meer iets mee doen. Ik wil dat ook voor háár niet."

Je wilde je dochter graag een vaderfiguur geven, hè. Lukt dat, met je ex, en je vriend?

"Mijn vriend voedt haar wel op, en Emelyn gaat om de week twee dagen naar mijn ex toe. Dat moet wel, hij is toch haar vader.

Ik vind een manlijk figuur zo belangrijk, omdat ik zelf nooit een vader heb gehad. Ik heb mijn eigen vader pas later leren kennen. Dat was de grootste teleurstelling in mijn leven. Hij zit meestal vast en als hij vrij is, komt hij alleen maar naar me toe om geld te vragen. Toen hij mijn moeder had, was hij al getrouwd en had hij al drie kinderen, wat mijn moeder helemaal niet wist. Het is gewoon een klootzak, dus ik hoop dat mijn dochter een beetje beter beeld van mannen krijgt..."

Ben je een goede moeder?

"Ik denk het wel. Ik leer haar de dingen die ik belangrijk vind. Ik wil vooral dat ze altijd eerlijk tegen ons is, en dat ze voelt dat ze ons kan vertrouwen."

Waarom vind jij eerlijkheid zo belangrijk?

"Mijn moeder was getrouwd met een man, en daarmee maakte ze altijd ruzie terwijl wij in bed lagen. Daarvoor deden ze alsof er niks aan de hand was. Terwijl wij al die ruzies gewoon konden horen. Ik had nooit het idee dat ik bij mijn moeder terecht kon, omdat ze zelf zoveel problemen had. Ik wil dat Emelyn wel bij mij kan aankloppen, dat ze weet dat ik eerlijk ben tegen haar, en dat ze dat dus ook tegen mij kan zijn."

Denk je dat jij je dochter kunt beschermen tegen ellende die jij zelf hebt meegemaakt?

"Ja, ik denk het wel. Ik ga het anders doen dan mijn moeder. Vroeger kwam ik wel eens expres stoned thuis, in de hoop dat mijn moeder me dan binnen zou houden. Maar dat deed ze niet. Acheraf hoorde ik dat ze wel zág dat ik stoned was, maar dat ze niet wist hoe ze me dan binnen moest houden. Zij deed wat haar op dat moment het beste leek: me laten. Daarnaast had ze nog twee kinderen, en mijn broertje was heel veel ziek. Als Emelyn stoned thuis zou komen, dan zou ik willen weten waarom ze dat doet, waarom ze niet gelukkig is en gaat blowen. Ik zou er veel meer bovenop zitten dan mijn eigen moeder."

Wat wil je je dochter vooral besparen?

"Ik kan van alles willen, maar ze moet haar eigen dingen meemaken, om sterk te kunnen worden. Maar ik moet er niet achterkomen dat een jongen haar uitbuit of mishandelt of op wat voor manier dan ook manipuleert. Ik weet niet wat ik dan doe, maar dat laat ik niet gebeuren."

Toen je zwanger was, stond er ongevraagd een hulpverleenster op je stoep, schrijf je in je boek. Waargebeurd?

"Ja! Ik kwam aanlopen en zij stond er, ze vroeg of ik na wilde denken over adoptie, want met mijn verleden zou ik geen kind kunnen opvoeden. Bizar gewoon. Mensen hebben echt vooroordelen: alsof ik voor de rest van mijn leven mislukt zou zijn."

Kan iemand met jouw verleden van internaten, pleeggezinnen, foute jongens en verslavingen wel een kind opvoeden?

"Waarom niet? Beter dan iemand zónder zo'n verleden. Ik weet wat er buiten gebeurt, ik weet waar je je kind tegen moet beschermen."

De ik-figuur in je boek vindt het moeilijk om van haar kind te houden. Geldt dat ook voor jou?

"Ik hou sowieso niet snel van iemand, en dan heb je ineens een vreemd mens in je armen van wie je gelijk moet houden... Nee, ik had tijd nodig om haar te leren kennen en onze draai een beetje te vinden."

En hou je nu van haar?

"Ja." Big smile. "Ja."

De 'Mosterd-affaire'
Op een dag kreeg Chris ten Kate, uitgever bij uitgeverij Van Gennep, een manuscript op zijn bureau. Dat zou een veelbesproken bestseller worden: 'Echte mannen eten geen kaas. Vier jaar in handen van een loverboy' (2008).

De schrijfster was Maria Mosterd, een 16-jarige meisje met een problematische achtergrond. Ze schreef haar verhaal als onderdeel van een therapie in India, "voor mijn leidster daar, zodat zij zou snappen wat ik had meegemaakt en waarom ik was zoals ik was."

Haar hulpverleenster was erg onder de indruk van haar verhaal en stuurde het door naar de leiding van jeugdzorginstelling De Hoenderloo Groep. Via via belandde het op het bureau van de uitgever. "Ineens stond hij op de stoep met een contract", zegt Maria, die zelf geen idee had dat haar therapeutische verslag boekpotentie had.

Direct na publicatie werd Maria een veelgevraagde gast in tv-shows, en onder scholieren was haar boek niet aan te slepen. Zij gaf, met haar vlotte pen en dito babbel, al die onzichtbare, misbruikte meisjes een stem; dat was het heersende beeld.

Maar in 2010 openden twee misdaadverslaggevers het vuur op haar: Peter R. de Vries op tv, en Hendrik-Jan Korterink in boekvorm: 'Echte mannen eten wél kaas. Het ware verhaal van Maria en haar 'loverboy''. De twee mannen hadden flink wat aanwijzingen dat Maria het met de waarheid niet zo nauw nam.

Zelf blijft zij ontkennen dat haar boek (deels) fictie is, al benadrukt ze wel dat haar verhaal geschreven is vanuit het perspectief van een 'getraumatiseerd kind'. "Mij gebeurt wat alle slachtoffers van loverboys gebeurt", zegt ze. "We worden niet geloofd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden