'Ik was blij met m'n druiven, maar wat nu?'

Ze schreef al over wijn, de volgende stap was om het zelf te leren maken. En zo vertrok Remke de Lange met vriend en kind naar een wijngaard in Australië. Ze kwam terug met 1200 flessen zelfgemaakte wijn en schreef een boek over haar ervaringen: 'Tussen de druiven'.

Met man en kind onder de arm naar Australië vertrekken om daar wijn te leren maken; weinig Nederlanders zullen er langer dan vijf minuten serieus over nadenken. Trouw-recensente en vinologe Remke de Lange (41) deed het. Ruim een jaar woont zij tussen de wijnranken in McLaren Vale, down under. Bij terugkomst in 2010 blijft er een voorraad van twaalfhonderd flessen eigen wijn achter in Australië om daar te rijpen, in haar hoofd zit een boek over haar belevenissen. Dat boek, 'Tussen de druiven', ligt vanaf vandaag in de boekhandel. De wijn werd intussen verscheept naar Nederland en is inmiddels uitverkocht.

Ze moet verrassend lang denken over de vraag naar het 'waarom'."Ik had heel veel zin om weer eens lang in het buitenland te wonen", zegt ze dan. "Dat heb ik eerder gedaan, met mijn partner, in New York, voor de geboorte van onze zoon. En ik wilde veel meer weten van het maken van wijn." Ze schreef al over wijn, onder andere in Trouw, en de verhalen achter het etiket fascineerden haar. "Wie zijn de makers? Waarom doen ze wat ze doen? "

De Lange, donker haar, geheel in het zwart gekleed, kijkt even nadenkend voor zich uit. "Vanuit Nederland kon ik de cyclus niet zien die het maken van wijn is", vervolgt ze. "Ik schreef over wijn, ik was me aan het ontwikkelen als proever, zelf maken was eigenlijk de logische volgende stap."

Australië was, in de logica van De Lange, het aangewezen land om die stap te zetten. "Australië heeft in de recente geschiedenis een enorm stempel gedrukt op de wijnwereld. Met innovaties maar ook door de zakelijke benadering van het vak. Zij vroegen zich af hoe ze een bepaalde wijn konden verkopen, en dachten niet: we maken deze wijn al honderd jaar, het publiek moet hem maar drinken."

Zo werd het Australië, midden in het wijngebied rond Adelaide, in het zuiden van dat enorme continent. Het is een gebied met een lange wijnbouwtraditie."De eerste kolonisten van de deelstaat South-Australia hadden al wijnstokken bij zich, in 1840. Toch wordt Australië nog steeds tot de nieuwkomers gerekend."

De Lange komt, met vriend en kind, terecht in een huisje midden in de wijngaarden, iets dat De Lange in haar boek beschrijft als een kinderdroom: een veranda met uitzicht op de wijnstokken. Stokken van het ras viognier, zoals ze later vaststelt.

Gemtree Vineyards is een familiebedrijf waar De Lange onbetaald het vak mag leren. Ze wil zelf wijn maken, en over het wijnbedrijf schrijven, over Gemtree en over de andere Australische wijnbedrijven. Voor iemand die wil weten wat er achter het etiket gebeurt, valt ze met haar neus in de boter: de Australische wijnwereld verkeert in crisis en ook het familiebedrijf Gemtree voelt daar de gevolgen van.

"Er waren te veel wijngaarden en er was te veel wijn", zegt De Lange. "De Australische overheid had met belastingvoordelen de groei van het aantal wijngaarden gestimuleerd. Met de crisis van 2008 barstte de bubbel." Daar kwam nog een specifiek Australisch probleem bij. "Het land heeft zich vrij agressief in de markt gezet met toegankelijke, goedkope wijnen. Het publiek vond dat geweldig. Andere landen zagen kansen en deden hetzelfde als de Australiërs: goedkope, gemakkelijke wijnen maken en exporteren." Landen als Chili, Argentinië en Zuid-Afrika concurreerden voortaan met Australië.

En daar kwam het economische wantij nog bij. "Een groot deel ging naar de Verenigde Staten en Engeland, waar de crisis net hard had toegeslagen. De vraag naar Australische wijn zakte in."

Ook het bedrijf waar De Lange verbleef, Gemtree, kreeg er mee te maken. "Toen ik er net kwam had Gemtree er nog niet veel last van, maar in de loop van de tijd zag ik dat het steeds moeizamer ging. Gemtree moest schulden maken, de bank stond op de stoep. Tegen mij zeiden ze een paar keer: je bent op het juiste moment gekomen."

De crisis geeft spanning aan het boek en zet de verhouding tussen journaliste De Lange en de bedrijfsleiding op scherp. "Ik had meerdere petten op. Enerzijds was ik een soort onbetaalde werknemer, anderzijds wilde ik overal bij zijn om over te schrijven. Ook de financiële besprekingen, bijvoorbeeld. Dat was wel eens moeilijk."

Gelukkig komt het allemaal goed, met het bedrijf en met De Lange's wijn. De lessen in het wijn maken zijn gratis, maar het maken van de wijn kost geld, net als de reis en het verblijf in Australië. Voor het maken van de wijn heeft ze een vorm van voorfinanciering bedacht: vrienden en kennissen kunnen deelnemen aan het avontuur, door vooraf een bestelling te plaatsen en de helft te betalen. Crowdsourcing heet dat tegenwoordig. "Zo had ik geld om de wijn te maken. Om druiven te kopen en flessen, en om apparatuur te huren."

Ze leert veel, zo niet alles, van wijnmaker Mike Brown. Dat begint al bij de keuze van de plek waar de druiven groeien. Ze mag zelf bepalen in welk veld ze haar druiven plukt, tegen betaling uiteraard. Brown keurt haar eerste keus af, en leert haar dat de druiven zelfs binnen de wijngaard verschillend smaken. Uiteindelijk vindt ze een rij die haar én Browns goedkeuring kan wegdragen. "Hij liet me een veld zien dat hij als heel goed beschouwde. Het was zo groot, dat het ene deel anders smaakte dan het andere. Dat liet hij me ook proeven. Aan de ene kant smaakten de duiven wat naar kersen, aan de andere kant wat meer naar zwarte bessen."

Uit dat veld wilde zij haar druiven oogsten. "Uit een plekje dat alleen van mij was, het ultieme terroir. Toen heb ik een rij genomen in het midden. Ik vond het veel te moeilijk om te kiezen." Naar deze rij heeft ze haar latere wijn genoemd: Rems' row. "Uit die rij hebben we alles geplukt. Ik had een ton nodig." Het plukken ging met de hand. Met een schaartje."Dat is even leuk, maar na een dag raak je helemaal gestoord. Na twee dagen ben je gek."

Ook na de oogst is De Lange onderworpen aan merkwaardige emoties. "Het werd een soort baby", giechelt ze. "Ik maakte me druk of alles wel goed zou gaan. Zodra de druiven in de bak lagen was het: daar ligt die baby dan. En nu? Emotioneel was het een soort achtbaan. Ik wist niet goed wat ik ermee aanmoest, net als toen mijn zoon geboren werd. Ik was wel blij, maar wat nu?"

Gelukkig is Mike er. De ervaren wijnmaker, die ook door andere wijnboeren om zijn kennis wordt ingehuurd, neemt De Lange bij de hand. In beeldende beschrijvingen geeft ze het proces weer, van het maken van de wijn en van het leren. De grijze massa van gistende druiven op de wijn, het persen van druiven in de open lucht en niet in een kelder, de kunstgrepen om haar eerste, wat magere persing op een hoger niveau te brengen, het leest als een leerzame roman. Een roman waar je dorst van krijgt.

Zou ze weer een dergelijk avontuur ondernemen? Ze aarzelt even. "Ik heb een heel goed jaar gehad in Australië", zegt ze dan. "Maar ik vond het niet erg om naar huis te gaan. Australiërs zijn in een hoop dingen erg goed, maar niet in cultuur. Na een half jaar begon ik de stad te missen, de theaters, boekwinkels en kroegen."

Dus geen nieuw avontuur? "Misschien een keer naar Brazilië, dat is een opkomend wijnland." Maar voorlopig richt ze zich op het bestaan in Nederland. "Schrijven over wijn, workshops geven, dat soort dingen. Het is een grote wereld waar veel over valt te vertellen."

Remke de Lange: Tussen de druiven, Vier seizoenen in een Australische wijngaard. Uitgeverij Ambo/Anthos, Utrecht. ISBN 9789026324253. €19,95.

Grote spinnen en duizendpoten
Het leven in het droomhuisje valt niet altijd mee. Er zitten spinnen, ter grootte van een jongenshand. Tientallen zwarte beestjes, Portugese duizendpoten, kruipen over de vloer, de muren en de gordijnen. De aluminium kozijnen kieren en het huisje is een tikje uitgewoond. De Lange en haar partner leggen zich, na een ongemakkelijke periode, bij het ongedierte neer. Ook voor De Lange's tienjarige zoon is het wennen: van de grote stad naar het platteland, van een basisschool in Amsterdam naar die van McLaren Vale, in uniform, tussen boerenkinderen. "Toch heeft hij zich nog het beste aangepast. Binnen een paar weken had hij vriendjes en begon hij Engels te spreken. Binnen een paar maanden was hij onmisbaar. Dit jaar is voor ons als gezin een goede ervaring geweest."

Eigenzinnige wijn
De Australische wijnen staan bekend om hun gemakkelijke fruitigheid. Toch komen er volgens De Lange ook grote wijnen vandaan. Die zijn moeilijk te krijgen, maar voor de volledigheid toch wat namen. Penfolds, Barossa Valley is een groot bedrijf met een breed assortiment. De top is Grange, maar vooral het middensegment is interessant. Een aantal Penfoldswijnen is te koop bij Albert Heijn.

Als tegenpool 2009 Tempranillo van Samuel's Gorge in McLaren Vale. Een heel klein bedrijf met een eigenzinnige wijnmaker.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden