'Ik was bezig de droom van mijn vader waar te maken'

Samira Dainan, zangeres en schrijfster

"Mijn vader is onverwacht overleden. Ik moest besluiten waar hij werd begraven. Mijn vader komt uit Marokko, maar hij was er al heel lang niet meer geweest. En je hebt hier in Nederland natuurlijk ook islamitische begraafplaatsen.

Toen ontdekte ik dat hij via zijn Marokkaanse bank was verzekerd voor een uitvaart in Marokko. Het was herfst, hier was het koud en regenachtig. Het voelde niet goed hem in Nederland in de grond achter te laten. Ik ben met hem mee naar Marokko gegaan. Het was de eerste islamitische begrafenis die ik meemaakte en dat heeft veel indruk op me gemaakt.

Meteen daarna ben ik naar Jeruzalem vertrokken, een reis die allang gepland was. Ik ben zangeres en ik was uitgenodigd om trainingen te doen met muzikanten en docenten van het Palestijns conservatorium.

Ik was heel verdrietig en heb getwijfeld of ik het wel moest doen. Maar ik wilde graag Arabische muziek spelen. In Nederland is er op conservatoria nauwelijks aandacht voor, er is alleen een serieuze Turkse afdeling in Rotterdam.

Bovendien bedacht ik dat Jeruzalem misschien ook wel een mooie plaats was om te rouwen. Een vriend had mij verteld dat moslims hun doden eren door een rouwperiode van veertig dagen, waarbij je stilstaat bij de weg die de ziel van de dode heeft af te leggen. Ik ontdekte dat christenen en joden soortgelijke gebruiken kennen. Het leek me mooi om zo mijn vader te gedenken. En juist in Jeruzalem zijn er zoveel heilige plaatsen waar je je bezig kunt houden met het niet-aardse.

Het was wel een hele zoektocht. Jeruzalem was minder spiritueel dan ik had gedacht, veel harder. Het is een plaats van eeuwig conflict. Ik ontdekte dat de drie religies veel overeenkomsten hebben, maar ook dat iedereen wel erg verwoed met zijn eigen religie bezig is.

Misschien is het belangrijker dat we gewoon wat aardiger met elkaar omgaan. Wat me troost gaf was vooral de levenslust van de Palestijnen, ondanks de minderwaardige positie waarin ze verkeren proberen ze er het beste van te maken, willen ze alles delen. En wat ook troostte was het besef dat ik hier niet de enige was met verdriet.

Van de veertig dagen rouw na de begrafenis van mijn vader heb ik een blog bijgehouden, een eigentijds ritueel. Daarna ben ik gevraagd er een boek van te maken. Daarvoor ben ik ook drie maanden teruggegaan naar Jeruzalem.

Tijdens het schrijven ontdekte ik dat ik bezig was om mijn vaders droom te realiseren. Hij was kunstenaar, hij schilderde en schreef gedichten. Hij wilde graag publiceren, maar dat was erg moeilijk. Hij is naar Nederland gekomen om meer vrijheid te zoeken. Hij kon meteen ergens in de keuken aan de slag, is later kok geworden. Hij heeft mijn Nederlandse moeder ontmoet in het hotel waar hij werkte.

Mijn ouders zijn gescheiden toen ik zeven was, en ik ben daarna vooral door mijn moeder opgevoed. Heel lang was mijn omgeving vooral Nederlands; witte scholen, het gymnasium, studie rechten aan de universiteit. Pas later ben ik op zoek gegaan naar de andere kant van mijn roots. Toen ben ik ook weer naar Marokko gegaan, waar ik alleen als klein kind met mijn ouders was geweest. Ik werd erg aangetrokken door het land en de cultuur. Ik heb toen mijn baan als jurist opgegeven en ben gaan zingen, in het Arabisch.

Mijn vader had het daar in eerste instantie moeilijk mee. Hij wilde me de zekerheid geven van een juristencarrière, wist hoe moeilijk een kunstenaarsbestaan kan zijn. Nu ik een boek heb geschreven, denk ik dat hij ziet: het is toch goed gekomen."

Samira Dainan: Veertig dagen. Mijn zoektocht naar troost Ambo/Anthos; 200 blz. euro 18,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden