Reportage

'Ik vond de Unox-fabriek leuker dan de Efteling'

Werknemers bespreken de problemen bij Unox.Beeld Merlin Daleman

Voor de tweede keer in een week legden medewerkers van de Unox-fabriek in Oss het werk voor 24 uur neer. Ze vrezen voor hun arbeidsvoorwaarden, nu Unilever de vestiging per 1 januari overdoet aan Zwanenberg.

Voor het eerst in ruim twintig jaar heeft Marco van Breda gesolliciteerd. "Bij Nutricia, een bedrijf dat wel durft te investeren", zegt de Ossenaar onomwonden.

Het zegt alles over het gevoel dat de Unox-medewerkers hebben bij de verkoop door Unilever aan Zwanenberg. Spandoeken op de poort vertellen de rest. 'Na 80 jaar mag de scheiding wat kosten' staat er, verwijzend naar de ontbrekende compensatie voor de teruggang in arbeidsvoorwaarden. Vooral de sobere pensioenregeling van Zwanenburg en het gebrek aan arbeidszekerheid is de 300 medewerkers een doorn in het oog.

Minder pensioen

27 jaar werkt Van Breda er nu, vakantiewerk niet meegeteld. Hij kan zich de personeelsadvertentie in de plaatselijke krant nog goed herinneren. "Vier of vijf man op een Harley. 'Kom het maken hier', stond er. Die motor heb ik nooit gezien, maar we hebben het altijd goed gehad. Iedereen in Oss wilde graag bij Unox horen, in de hoogtijdagen werkten hier meer dan 5000 mensen. Mijn vader ook. Toen ik jonger was, hoefde ik me aan het begin van de vakantie maar te melden en ik was zes weken onder de pannen. Het was hier altijd een gezellige boel, ik vond het leuker dan naar de Efteling gaan."

Maar van de goede sfeer is op dit moment weinig over. De 128 rookworsten die elke minuut van de band rollen, zijn tijdens de staking tot nul gereduceerd. De Unox-medewerkers staan eensgezind buiten het hek. FNV-bestuurder Niels Suijker legt uit dat de overgang naar Zwanenberg grote gevolgen heeft voor het personeel. "De wet bepaalt dat bij een overgang van onderneming de arbeidsvoorwaarden gelijk moeten blijven, maar de pensioenregeling is daarvan uitgesloten. Juist die is bij Unilever heel goed. Bij Zwanenberg gaan de medewerkers honderden tot duizend euro per jaar meer premie betalen, terwijl ze er bij de pensioenuitkering tot wel tienduizenden euro's op achteruitgaan. Bovendien hebben we geen garanties over werkzekerheid. Unilever moet deze verliezen maar compenseren. Waarom moeten de mensen inleveren als Unilever van de fabriek af wil?"

Patstelling

Communicatiedirecteur Fleur van Bruggen van Unilever wil niet specifiek op de pensioenvoorwaarden ingaan. "Wij hebben het liever over het hele pakket aan arbeidsvoorwaarden. Daarover waren we nog in gesprek, maar tijdens de vierde ronde stapte de vakbond op. Onze deur staat nog steeds wagenwijd open, de bal ligt bij de FNV."

Maar op basis van het huidige aanbod is Suijker niet van plan zich opnieuw te melden. "Het gat tussen wat ze bieden en wat wij acceptabel vinden, is veel te groot. De vertegenwoordigers van Unilever zeiden letterlijk dat ze al op het randje van hun mandaat onderhandelden. Dan is verder spreken zinloos."

Trots

Ondertussen halen de stakende medewerkers herinneringen op. Bekende Osse namen passeren de revue. Mels, Heesbeen, Gijsbers: families die in de hoogtijdagen van de fabriek wel twintig tot dertig werknemers leverden. Want zo is het in Oss, iedereen heeft wel mensen in de nabije omgeving die bij Unox hebben gewerkt. Van Breda: "Aan de overkant van het spoor stond de lts. Als je niet wilde leren, moest je maar naar de pijp gaan. Dat was de Unox-fabriek. Hier kon iedereen terecht. Jongeren werden intern opgeleid. Iedereen in Oss is vreselijk trots op het merk."

Maar de trots brokkelt snel af. Van Breda hoopt dat het de komende weken flink koud wordt. Als Nederland massaal aan de soep en de worst gaat, duurt het niet lang voordat de schappen leegraken. "De kans is groot dat er nog meer stakingen komen. Ze vergissen zich in onze vasthoudendheid. Maar als Zwanenberg onze fabriek zo graag wil hebben, moet het ons ook met liefde omarmen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden