'Ik snap mensen van jouw leeftijd'

interview | In Tegenpolen belichten we opmerkelijke vriendschappen. Mensen die je nooit bij elkaar had bedacht, omdat ze ogenschijnlijk van elkaar verschillen. Een rubriek tegen het hokjesdenken. Vandaag aflevering 5: Herman Koch (foto links) en Mano Bouzamour.

Hoelang kennen jullie elkaar?

Bouzamour: "De eerste keer dat ik Herman zag, was op een terras waar ik werkte, ergens in 2010. Ik was net klaar met mijn havo en moest hem bedienen. Niet veel later ging ik naar Malawi, ik was op school uitgekozen om mee te gaan, en mijn broer gaf me een dagboek mee. Ik ging daar schrijven - minuutjes werden kwartiertjes, en kwartiertjes halfuurtjes. Terug in Nederland begon ik serieus te schrijven. Ik had zijn boek 'Het Diner' al gelezen, daardoor wist ik: je kunt ook geestig schrijven, en je kunt een verhaal zich laten afspelen in je eigen omgeving. Hij heeft me nogal geïnspireerd. Hij heeft een jonge geest."

Koch: "Ik weet dat Mano 25 is, we schelen inderdaad 38 jaar. Ik voel me thuis bij de leeftijdsgroep tussen 17 en 25, omdat ik me er makkelijk mee identificeer. Ik snap volgens mij nog steeds wat hen bezighoudt. Als er conflict is met een docent of zo, dan denk ik automatisch: oh, dat zal wel weer zo'n sufferd zijn."

Bouzamour: "Op dat terras vroeg je me een Vedett-biertje. Ik dacht nog: een vedette die Vedett drinkt."

Koch: "Ik drink het nog steeds, altijd zonder glas! Je zei toen: Ik schrijf ook, heeft u een tip? Ik moet je zeggen, ik ben altijd een beetje bang voor mensen die zeggen dat ze ook schrijven. Voor je het weet halen ze zo'n dik pak papier uit een tas, en zeggen ze: Zou u daar eens naar willen kijken?"

Was je daar bij Mano ook bang voor?

Koch: "Nee. En dat is makkelijk gezegd achteraf, omdat hij in 2013 met 'De belofte van Pisa' kwam, maar ik had toen al het gevoel: er zit iets echts achter. Ik heb toen op een bierviltje mijn e-mailadres geschreven, want ik dacht: stel dat ik hem voor iets kan behoeden. Maar Mano maakte er een paar jaar geen gebruik van."

Bouzamour: "Ik wist dat ik het zelf moest doen. Ik heb je nog wel gevraagd hoe je een internationale bestseller schrijft."

Waarin lijken jullie op elkaar?

Koch: "Zijn 'Belofte van Pisa' is een beetje als mijn 'Red ons, Maria Montanelli' uit 1989, zo'n boek schrijf je één keer. Die leeftijdsperiode als twintiger, zo dichtbij jezelf, met bravoure, zonder andere pretenties."

Maar dat dicht bij jezelf blijven, leidde bij Mano wel tot een breuk met zijn ouders.

Koch: "Ik geloof dat je met schrijven altijd op een breuk met familieleden voorbereid moet zijn. Niet alleen Marokkaan- se ouders vinden het vervelend als ze in een boek belanden. Ook ik kreeg met 'Montanelli' problemen, iets minder met familie, maar wel met de buurt. En na een voorpublicatie in Het Parool kwamen daar tientallen opzeggingen binnen."

Jij verzette je in je boek tegen het welgestelde Amsterdam-Zuid en Mano omarmde het.

Bouzamour: "Voor mij was het een welkome wereld na mijn jeugd als gastarbeiderskind in de Pijp - ik had geen Nikes, we gingen niet elk jaar met vakantie. Maar in mijn boek maak ik die cultuur ook wel af. Ouders van rijke vriendinnetjes vonden mij eerst eng. Ik moest van hen op mijn vijftiende al kiezen of ik me Nederlander voelde of Marokkaan. Het gekke is dat witte kakkers en jonge Marokkanen veel overeenkomsten hebben: je voelt je bij hen een buitenstaander, en ze vinden merkkleding geweldig. En ze zijn dol op status en vrouwen. Haha."

Herman, daar heb jij toch niks mee?

Koch: "Nee, ik ambieer al die dingen niet. Maar ik kijk er wel van een afstandje met plezier naar. Het is net als met regisseur Martin Scorsese..."

Bouzamour: "High five. Ik dacht net aan hem, aan zijn 'Wolf of Wall Street'... Zo leuk, Herman en ik kijken allebei graag naar dit soort films, zo'n mix van misdaad en komedie. Ik wil net als Herman uitgegeven worden in Amerika. Op The New York Times-bestsellerlijst komen te staan. En zo'n Hollywood-verfilming in je schoot geworpen krijgen, zoals van 'Het Diner'. Weet je wie de hoofdrol speelt? Fucking Richard Gere!"

Koch: "Ja, Richard - fucking - Gere. Dat is ook leuk aan Mano, er leefde lang bij Nederlandse schrijvers het idee: doe nou maar gewoon. Dat Amerika, dat bereiken we natuurlijk nooit. Ik heb het idee dat er meer jonge Nederlandse schrijvers zijn die door mijn succes denken: het kan dus wél. Die ambitie is geen luchtspiegeling meer. Je kunt trouwens ook denken: als het die Koch lukt, dan moet het mij helemaal lukken!"

Bouzamour: "Ik ben heel blij dat jij soms mailt met tips over mijn tweede boekcontract of over de boekverfilming. Ik heb de filmrechten van 'Belofte van Pisa' verkocht. Ik schrijf met scenarist Robert Alberdingk Thijm samen aan het script."

Koch: "Ik heb meer afstand tot mijn films. Maar het is, zoals Gerbrand Bakker eens zei, hoe dan ook altijd een win-win-situatie: bij een slechte film kun je zeggen: het boek was toch beter. Als het een goeie film is, zeg je: logisch, het was gewoon een goed boek! Maar ik doe stoer, ik ben echt heel nieuwsgierig naar de Amerikaanse film dit voorjaar."

Jullie worden allebei veel vertaald. Vorig jaar zaten jullie samen in Bogotá.

Bouzamour: "Ik ben half Duitsland doorgereisd om lezingen te geven, en werd ook door mijn Colombiaanse uitgever uitgenodigd. Ik dacht daar in een halve jungle te belanden. Maar ik heb scholieren ontmoet die zoveel vertaalde Nederlandse boeken hadden gelezen! Ze wisten van Ayaan, Theo van Gogh. Van de rest van Europa. Ze lezen. Toen ze vroegen wat ik van hun land vond, kwam ik niet verder dan Marquez en Escobar en koffie. En cocaïne natuurlijk."

Koch: "Ik heb dezelfde ervaring in heel Zuid-Amerika, en Mexico ook. Honderdduizenden mensen komen daar naar een boekenbeurs alsof het een muziekfestival is, ze staan er uren voor in de rij."

Iets anders, Mano, jij zit elke dag in de sportschool. Herman, jij vast niet?

Bouzamour: "Het helpt mij bij het schrijven. 's Ochtends lekker een uurtje op de apparaten."

Koch: "Zit jij zoveel in de sportschool? (voelt) Jemig ja, die spieren... Ik loop hard, om de dag 5 tot 10 kilometer. Ik heb het ook echt nodig. Ik maak een rondje, en dan wandel ik terug, in totaal ben ik er 2,5 uur mee bezig. Ik neem altijd verlaten routes, en zelfs daar knikt iedereen me vriendelijk toe. Collega Elke Geurts vertelde op een boekpresentatie van mij dat ze aan het hardlopen was op een verlaten paadje, toen ze een man zag aankomen. Ze zei: 'Toen ik dichterbij kwam zag ik dat het Herman Koch was.' Oh dacht ze: gelukkig, een schrijver. Die doen niets."

Blijven jullie vrienden?

Koch: "Ja, laten we het uitbouwen, we gaan weer bier drinken. Hapje eten."

Bouzamour: "Yes. Nog even - zo gaaf: mijn Amerikaanse held Stephen King die over jou zegt dat je razendsnel een van zijn favoriete schrijvers aan het worden bent."

Koch: "Dat citaat staat op mijn nieuwe boek 'De greppel'. Ik geef toe, het is allemaal zonder meer leuk."

Op 3 december: Marianne Bissegger (veganist) en Henny Stam (eet 'alles').

DE SCHRIJVERS HERMAN KOCH (63) EN DE MAROKKAANS-NEDERLANDSE MANO BOUZAMOUR (25)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden