'Ik schreeuw niet om het schreeuwen'

Zijn judoka's presteerden benedenmaats in Sydney. Cor van der Geest stelt het onomwonden. Voor het eerst in zijn lange carrière confronteerde een gevoel van schaamte de veelbesproken coach met zichzelf. Hij laste een pauze in van drie maanden en zal vandaag derhalve als toeschouwer aanwezig zijn op de NK voor mannen. ,,Iedereen moet eens in zijn leven achterom durven kijken.'' Een gesprek over de andere kant van 'die soms nadrukkelijk aanwezige man langs de tatami'.

Eigenlijk weet hij zelf niet goed wie hij wil overtuigen. Aan de keukentafel klinkt Cor van der Geest (55) even zelfverzekerd als altijd. Toch somt hij bij herhaling de mooie palmares van zijn pupillen op, als om zichzelf daaraan te herinneren.

Daags na de Olympische Spelen vormden critici het koor. Zijn gedrevenheid en zijn passie, kortom zijn manier van leven, werden belachelijk gemaakt. ,,Zo te zien is het judoën onder leiding van die fanaat ongezonder voor een mens dan het gebruiken van hormoonpreparaten waar je tumoren van krijgt'', schreef columnist Henk Spaan.

Vriendelijke ogen, verstopt tussen grijs haar en een grijze baard, staren terug. Wat moet hij zeggen? Dertig jaar ervaring hebben hem geleerd dat de nuance het altijd verliest. ,,Men vergeet dat twee minuten televisie geen volledig beeld geven.''

,,In Nederland moet topsport 24 uur per dag gezellig blijven. Wat een onzin. We moeten de wereld verslaan! Topsport is leven op de grens en dat betekent automatisch dat je weleens over die grens gaat.''

,,Ik ben luidruchtig aanwezig als coach. Verbaal probeer ik mijn judoka's zo te stimuleren dat ze dingen doen die ze niet voor mogelijk hielden. Om ze steeds dieper te laten gaan. Ergens zit het kantelpunt waarna iemand opgeeft. Dat moet opschuiven. Dat kan opschuiven.''

,,In ons lijf hebben we een systeem van extra energiebronnen. Een moeder die haar kind in nood hoort roepen, rent sneller dan ooit. Ook als ze net uitgeput haar zware boodschappentassen op de deurmat had laten vallen, na een klim van vier trappen.''

,,Ik heb judoka's weleens te veel over de kling gejaagd. Dan blokkeren ze. Dan werken de opmerkingen averechts. Maar meestal lukt het mij juist op deze wijze om sporters boven zichzelf te laten uitstijgen.''

,,Ik schreeuw ook niet om het schreeuwen. In haar hoogtijdagen begeleidde ik Jessica Gal zonder iets te zeggen. Tegen sporters die goed in hun vel zitten, hoeft al dat gepraat namelijk niet. Maar zulke atleten zijn zeldzaam in Nederland.''

Zeven jaar lang won Van der Geest op alle EK's, WK's en Spelen medailles met de judoka's van zijn club Kenamju. Tot Sydney, waar de pupil van Chris de Korte, Mark Huizinga, wel triomfeerde. ,,Dat wij geen plak mee naar huis hebben genomen, is tot daaraan toe. Wat vooral knaagt, is het feit dat we daar niet onze beste wedstrijd hebben gespeeld. Die klap is hard aangekomen. Maarten Arens, Ben Sonnemans en mijn zoon Dennis waren mentaal niet goed genoeg.''

,,Ik heb er wakker van gelegen. Letterlijk. Voor het eerst in mijn carrière voelde ik schaamte. Onzin natuurlijk, want je kunt niet meer doen dan je best en ik heb meer dan mijn best gedaan.''

,,Ratio bepaalt alleen je gevoel niet. Helaas. Ik wéét dat de judobond ons ook niet echt geholpen heeft. Het beleid dat vier jaar lang is gevoerd, straalde nou niet bepaald een geweldige topsportstructuur uit. Voor de twee jonge bondscoaches neem ik mijn petje af. Ze zijn enthousiastelingen en hebben inmiddels wat bijgeleerd, maar je kunt niet zeggen dat hun aanstelling voor een professionele situatie zorgde.''

,,Dus aan wie zou ik in hemelsnaam verantwoording moeten afleggen? Aan het NOC-NSF misschien. Of de sponsors. Mijn gevoel kan ik in ieder geval niet verloochenen. Daarom trek ik me tijdelijk terug als trainer/coach. In ieder geval voor drie maanden, maar wie weet wel voor altijd.''

,,Ik ben de voorbije jaren automatisch in een bepaalde tred gaan rennen. Iedereen moet in zijn leven eens achterom durven kijken. Dat wil ik nu doen. Waar ben ik mee bezig? Werkt het nog? Ik wens dat spijkerhard bij mezelf te analyseren. Ben ik nog wel de beste optie voor mijn judoka's?''

,,In de aanloop naar de Spelen zijn er dingen gebeurd waar ik niet meer de totale grip op had. De sporters zijn steeds mondiger geworden. Soms is dat goed, soms zelfs nodig, maar soms onverstandig. Hun visie strookte niet altijd met de mijne. Ik heb al zoveel sporters dezelfde fouten zien maken. Daarom ben ik zo eigenwijs om te denken dat ik de beste mening heb.''

,,Achteraf bezien had ik me wat autoritairder moeten opstellen. Maar ook ik ben veranderd in de loop der tijd. Ik heb meer oog gekregen voor de mens achter de sporter. De verhouding tussen de topsporter en de mens moet in orde zijn. Ik vind afhankelijke topsporters vreselijk. Het komt veel voor dat talenten gehersenspoeld worden. Een hoop trainers zien de realiteit niet meer in.''

,,Toen ik begon, wist bijna niemand wat over topsport. Ik ben ervan overtuigd dat in judoland Nederland nog steeds bijna niemand daar iets van weet. Maar binnen Kenamju werk ik tegenwoordig met ware wereldtoppers. Tegen hen zeg je niet meer: het móet zus of zo. Ik ben democratischer geworden, uit respect voor hen. Dat blijkt echter gevaarlijk. In een democratie is de vooruitgang vaak erg traag.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden