'Ik moet me altijd uiten'

“Ik moet me altijd uiten, beeldend of schrijvend, anders stik ik”, zei schilderes Ans Wortel in 1965. “Schilderen is ook maar domineetje spelen en de grapjas uithangen, maar ik heb het nooit kunnen laten.” Gisteren overleed ze, op 67-jarige leeftijd, en ze laat een enorme hoeveelheid werk achter. Schilderijen, gouaches, tekeningen - bijna altijd voorzien van met de hand geschreven teksten - en ook romans en gedichten.

ANITA LOWENHARDT

Ze tekende en schilderde dan ook vanaf haar veertiende, “maar toen durfde ik het niet te laten zien, ook al omdat ik geen opleiding heb gehad. Autodidact bleef ze, in tekenen en schrijven. “Wat ik schrijf is simpel”, zei ze, “omdat ik weinig woordkeus heb, ik vind het veel moeilijker dan schilderen.”

Haar teksten gingen bijna altijd over liefde, maar dan vooral over de onmogelijkheid tot echt liefde tussen man en vrouw en nog vaker over eenzaamheid. In de jaren zestig en zeventig waren haar expressieve uitingen in beeld en tekst mateloos populair en had ze de ene expositie na de andere.

Ze woonde toen in Amsterdam in een piepkleine woning en werd eind jaren zestig door de toenmalige burgemeester van Bergen, L. J. de Ruiter, een groot kunstliefhebber, uitgenodigd om in het kunstenaarsdorp te komen wonen en werken. Dit tot ongenoegen van de kunstenaars die er al woonden: iemand van buiten kreeg gratis voor niets woon- en werkruimte, terwijl er in het dorp groot tekort was aan werkruimte voor kunstenaars.

De ruimte die burgemeester De Ruiter haar spontaan en 'in bruikleen' had aangeboden, was dan ook niet zomaar een huis, maar de kapitale villa Kranenburgh, gelegen in het bos aan de rand van Bergen.

Haar collega's draaiden bij op den duur, maar in 1990 besloot de gemeente dat ze de villa moest verlaten om plaats te maken voor een museum, gewijd aan de 'Bergense school'. Dat leidde tot een nieuw conflict, omdat Ans Wortel weigerde vrijwillig te vertrekken. De rechter kwam er aan te pas en uiteindelijk zwichtte de kunstenares. Ze vertrok naar Brabant, waar ze gisteren overleed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden