'Ik moet in Japan zijn voor mijn omzet, dat is een onontkoombare conclusie'

DEURNE - De interesse van medisch instrumentmakers voor zijn technologisch kunnen is al een aanwijzing. De gretigheid waarmee zeer kritische Japanse topconcerns als Nissan zijn produkten willen afnemen maakt echt duidelijk dat Kees Halkes iets bijzonders levert.

Hij is met zijn bedrijf Te Strake, dat vandaag weer open gaat na een brand bij het bedrijf in januari, een vreemde eend in de bijt. Nederlandse fabrikanten doen het door de bank genomen niet best op de Japanse markt. Ze blijven achter bij de meeste Europese concurrenten. Gelaten, soms zelfs lui, oordeelde onlangs een topman van het internationale accountants- en adviseursconcern KPMG, als het gaat om verkenning en bewerking door Nederlandse managers van de groeimarkten in Japan en de rest van Oost- en Zuidoost-Azie.

Tegen die stroom in heeft Te Strake in twee jaar tijd, razendsnel voor Japanse begrippen, zich weten op te werken tot toeleverancier van alle grote Japanse bouwers van weefmachines voor de textielindustrie. Daartoe behoren ook Nissan en Toyota, die nu vooral bekend zijn als automakers, maar zijn begonnen als weefmachinefabrikanten en dat nog steeds zijn.

“Een blik op de marktsituatie maakt duidelijk dat wij om te overleven niet buiten Japan kunnen”, zegt Halkes beslist. “Oost- en Zuidoost-Azie vormen het grote produktiecentrum van de textielindustrie en Japan is de belangrijkste leverancier van textielmachines. Van de jaarlijkse vraag van 15 000 door lucht aangedreven weefmachines, waarvan wij hier in Deurne de meeste kennis hebben, worden er 10 a 12 000 in Japan gemaakt. Dat geeft een onontkoombare conclusie: Ik moet in Japan zijn voor mijn omzet.”

In de rij

Pas in 1990 legde Halkes de eerste contacten met mogelijke Japanse afnemers en nu al staan ze in de rij. De snelheid van zijn succes verklaart Halkes door zijn unieke produkt, een zeer geavanceerd door luchtdruk gestuurd inslagsysteem voor weefmachines. “De draad gaat met een gemiddelde snelheid van 96 kilometer per uur door de machine. De top ligt op 300 kilometer. Daarbij stopt en versnelt de draad 48 000 keer per uur. Er komen bij dat proces enorme krachten vrij die tot voor kort niet altijd beheersbaar waren waardoor de machine vaak stil stond. Met onze vinding, een combinatie van mechanica en elektronica, kunnen we de piekspanning van de draad fors verminderen. De machine staat daardoor minder stil, de produktie ligt hoger en de kosten zijn dus lager. Bovendien kunnen we met dat proces hoge kwaliteit menggarens maken, die met name in de kledingindustrie van belang zijn. In die mix van kostenbesparing en hoge kwaliteit zijn de Japanners zeer geinteresseerd en dat gaf ons een kans op die lastige markt. Sterker nog, we werden met open armen ontvangen.”

Te Strake wordt in 1947 opgericht. De toenmalige Aku, nu onderdeel van Akzo, krijgt de meerderheid van de aandelen in handen. Het bedrijf maakt zelf nog weefmachines, die mechanisch worden voortgedreven. In die tijd ontstaat het idee om via luchtdruk de draad in de machine te brengen. In 1967 komt het eerste prototype uit de fabriek, die de interesse van andere weefmachinebouwers wekt. Te Strake gaat een samenwerking aan met het Zwitserse Ruti, dat de aandelen van Akzo overneemt.

De marktintroductie van de luchtwever in 1975 is een daverend succes. Halkes: “Geen wonder. De produktie van de luchtweefmachine is 2,5 tot drie maal zo hoog als het mechanische apparaat en maakt bovendien minder lawaai. De luchtweefmachines veroverden in drie jaar tijd zo'n tien procent van de totale markt van om en nabij de 50 000 stuks.”

Wakker

De concurrentie wordt langzaam wakker en in 1982 koopt de Zwitserse grootmacht Sulzer Ruti en Te Strake op. In 1990 koopt Halkes Te Strake op en gaat zelfstandig verder. “Het geeft wel een gek gevoel, zo helemaal alleen zonder vangnet van een grote moeder onder je. Maar het houdt je alert. Zo realiseerde ik me op een gegeven moment dat de Japanse markt onmisbaar is voor ons bedrijf. Dat idee van pompen of verzuipen maakt kennelijk dat je de kracht hebt om je echt te concentreren op je doel. Daar moet je zeer toegewijd naar toe werken.”

Die toewijding ontbreekt kennelijk aan de meeste inspanningen van Nederlandse exporteurs laat Halkes impliciet weten. Voor het overige houdt hij zich op de vlakte als wordt gevraagd naar de redenen van de slechte Nederlandse prestaties in Japan.

Priegelwerk

De opgebouwde kennis van de weeftechniek heeft Te Strake - 200 man personeel en 40 miljoen omzet - geen windeieren gelegd. De speciale combinatie van fijnmechanica, elektronica en pneumatica maakt het bedrijf geschikt voor ontwikkeling en produktie van ingewikkelde onderdelen voor allerlei toepassingen. Halkes: “Ik weet zelf nog niet eens hoeveel. Laatst kwam er iemand bij ons met het verzoek of we onderdelen van katheters voor het dotteren van aders konden lassen. Priegelwerk, maar onze laserlassers kunnen het aan. Wie weet wat daar weer uit voort komt. Er is al belangstelling uit de VS.”

Verder maakt het bedrijf uiteenlopende onderdelen voor onder meer kunstheupen, stoelen voor pantserwagens, componenten voor Philips, printmachines voor Stork. Halkes: “We maken zo'n 30 000 onderdelen. Ik ben daar heel gelukkig mee. De textielindustrie is zeer cyclisch. Op deze manier vang ik de dalen in mijn produktie op. Naast weeftechnieken en de daarvan afgeleide technologieen, maken we ook onderdelen voor de auto-industrie. Zo maken wij voor 15 000 auto's per dag roestbestendige pallen van deursloten. Wij zijn de enige in Europa die dat kunnen.”

Van de nieuwe methoden van de autofabrikanten om hun toeleveranciers af te knijpen opdat ze goedkoper leveren zegt Halkes verrassend: “Daar ben ik blij mee. Die inkoopdirecteur Lopez van Volkswagen opent deuren die anders gesloten blijven. Kijk eens onder de motorkap, al die glimmende zaken die alleen maar iets moeten vasthouden. Nergens voor nodig, het gaat erom dat ze roestbestendig zijn. Wij maken ze twintig procent goedkoper en doen dat nog milieuvriendelijk ook”, preekt Halkes voor eigen parochie. “Dankzij die Lopez kunnen we nu de concurrentie met de hooghartige Duitse toeleveranciers aan.”

Halkes geeft echter toe dat alleen op kosten concurreren nooit zal lukken in Europa. “Zo'n prijsoorlog met de Oostaziaten is bij voorbaat verloren. Europa heeft alleen een kans als we de voorsprong in kennis behouden. Zo kunnen we topkwaliteit tegen een lage prijs leveren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden