'Ik moet alles verantwoorden'

Het kabinet wil een nieuwe regeling voor leerlingen met een handicap. Liesbeth Hermans, juf op een basisschool, vreest nieuwe bureaucratie.

De autistische leerling, de dyslecticus, het meisje met downsyndroom, de hoogbegaafde en het jongetje dat gepest wordt: Liesbeth Hermans heeft ze tegelijk in haar klas gehad. In 25 jaar als basisschoolleerkracht heeft ze de toestroom van deze leerlingen die extra zorg behoeven aan den lijve ondervonden. Ze schreef er het boek ’Lieve inspecteur. Observaties in het basisonderwijs’ over, dat onlangs verscheen.

Hermans, die lesgeeft in Steenwijk, bekijkt de plannen van staatssecretaris Dijksma (onderwijs) met argusogen. Die maakte deze week bekend leerlingen met speciale behoeften zoveel mogelijk in het regulier onderwijs onder te willen brengen. Alleen als het niet anders kan, moeten ze naar een speciale school. Het geld voor hun begeleiding gaat voortaan rechtstreeks naar de scholen, die – in overleg met ouders – zelf bepalen hoe dat wordt besteed.

„Dat lijkt heel mooi”, reageert Hermans, „maar het betekent dat een heel schoolteam én de ouders daar overeenstemming over moeten bereiken. Dat kost heel wat tijd – tijd die ten koste gaat van het lesgeven. Dijksma wil bovendien alles ’transparanter’ maken. Dat betekent: meer papierwerk.”

Ze wil best meer leerlingen met een beperking lesgeven, benadrukt Hermans. „Maar op deze manier wordt de kwaliteit van het onderwijs er niet beter van. Dat komt omdat ons niets wordt toevertrouwd. Elke stap die ik zet, moet worden verantwoord in handelingsplannen. Ik heb er zo’n vijfentwintig, voor ongeveer tien kinderen. Scoort een leerling slecht op ’breuken’, dan moet ik daar een apart plan voor schrijven, toetsen, terugkoppelen aan ouders en deskundigen. Ik kom nauwelijks toe aan goede lesvoorbereidingen.”

Met de komst van meer leerlingen ’met etiketjes’ wordt dat alleen maar erger, zegt Hermans. „Alles is meetbaar geworden en moet worden gerapporteerd. Ouders hebben te weinig vertrouwen in de professionaliteit van leerkrachten, laten hun kinderen onderzoeken bij particuliere bureaus en eisen dat wij hun individuele aanpak volgen.”

De huidige generatie leerlingen is opgegroeid als prinsjes en prinsesjes. „De norm is niet meer dat ze hun stinkende best moeten doen; de norm is dat het leuk moet zijn. Ze hoeven niet op te letten wat de juf klassikaal zegt, want de onderwijsassistent legt het straks nog wel een keertje uit. De individualisering is doorgeschoten.”

Als de samenleving vindt dat elk kind op zijn eigen niveau moet leren, moet het radicaal anders. „Leren lezen, spellen en rekenen doen ze dan op hun eigen laptop. Vervolgens zijn er groepsactiviteiten waar kinderen leren over maatschappelijk thema’s en leren samen te werken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden