'Ik mis iemand pas als ik 'm weer zie'

Acteur Thijs Römer is te zien in de kerstfilm 'Alles is familie'. "Spelen geeft me een energie die ik nergens anders vandaan kan halen."

Les 1

Durf te vernieuwen

"Mijn werk als acteur verlangt dat je veel naar jezelf kijkt. Letterlijk en figuurlijk. Je moet er maar zin in hebben om continu aan introspectie te doen. Maar een goed acteur moet zichzelf eens in de zoveel tijd durven vernieuwen, bereid zijn om zijn verworvenheden in de waagschaal te stellen. In het groot, en in het klein. Bij toneelspelen ligt veel vast: de tekst, het decor, de mise-en-scène, je tegenspelers. Maar daarbinnen zitten mazen en ik verplicht mezelf om die elke avond op te zoeken. Dat zorgt ervoor dat je de plank soms hopeloos misslaat, maar ook, en dat vind ik van vitaal belang, dat het levendig blijft. Aan het spelen ontleen ik een energie die ik nergens anders vandaan kan halen."

Les 2

Ken je ego

"Ik kwam van de Toneelschool en begon met een paar anderen een toneelgezelschap, Annette Speelt. Tegelijkertijd ging ik werken met filmregisseur Theo van Gogh. Toen dat allemaal net goed liep, kreeg ik een relatie met Katja (Schuurman, red.). Dat verhevigde de aandacht met een factor honderd. Daarna kwam de moord op Theo. Allemaal heftige dingen die ik in het openbaar heb beleefd.

Ik ben daarin meegegaan, maar had op een gegeven moment sterk de behoefte om daar uit te stappen. Het ging goed met Annette Speelt, we werden structureel gesubsidieerd, en toen dacht ik: ik ken het nu te goed. Het kinderlijke verlangen om te spelen, die opwinding voelde ik niet meer zo. We hebben toen besloten op ons hoogtepunt te stoppen. Ik wilde mezelf in een soort niks neerzetten en dan kijken wat er over zou blijven. Dat is iets waarvan ik wist dat het niet alleen maar leuk zou zijn.

De eerste maanden zonder werk waren heerlijk: lekker reizen, ontspannen. Maar ik ontleen ook een deel van mijn identiteit aan wat ik doe. Ik ben acteur en bij die status voel ik me fijn. Ik was gewend aan applaus en dat is er dan opeens niet. Niet per se een makkelijke tijd. Ik was niet depressief, wel zoekend. Toch ben ik trots dat ik dit heb aangevoeld en aangedurfd. Afstand nemen van die kant van mijn leven en kijken wat er wegvalt aan ijdelheid en ego. Ik wilde weten: wat wil ik met acteren?"

Les 3

Commercie is geen vies woord

"Uiteindelijk heb ik bijna twee jaar niet gewerkt. Tijd die ik en Katja goed hebben besteed, want in die periode is onze dochter Sammie geboren en konden we veel bij haar zijn. Katja had een contract bij Net 5, maar er was geen programma voor haar. Daar heb ik toen enorm van genoten. Ik riep letterlijk, als we langs het SBS-gebouw kwamen: dankjewel!

Het belangrijkste uit die periode is dat mijn ambitie als acteur veranderde. Voorheen was het...hijgerig is niet het goede woord, maar het spelen had iets dwangmatigs.

Nu kan ik het makkelijker van een afstandje zien en denken: dit vind ik leuk, daar ga ik me voor inspannen en dat laat ik helemaal weg. Zo kan ik beter focussen en daardoor is het makkelijker geworden om waar ik mee bezig ben te verdiepen.

Ik ben weer begonnen met de tv-serie 'Moordvrouw'. Met een heel leuke, goede groep mensen werken aan zo'n serie voor een groot publiek, dat had ik eigenlijk nog nooit gedaan.

Met Annette Speelt speelden we voor tweehonderd man per avond. De films van Theo van Gogh werden door ongeveer net zo veel mensen bezocht. Naar de eerste aflevering van 'Moordvrouw' keken 3,6 miljoen mensen. Porgy Franssen, die ook in de serie speelt, heeft uitgerekend hoe lang hij moest toneelspelen om dat aantal te halen. Ik geloof dat hij uitkwam op veertig jaar. Na mijn werkloze fase zei ik tegen mijn agent: ik wil in goede dingen blijven staan, maar wel voor een groter publiek.

In de film 'Alles is familie' kan mijn personage, Rutmer, niet tegen verandering. Hij zegt ergens: 'Ik wil dat de dingen blijven zoals ze zijn.' Dan zegt Diederik Ebbinge, die in de film mijn vriend speelt: 'Maar Rut, dat kan helemaal niet, zo zit het leven niet in elkaar.' En dan zeg ik: 'Dan vind ik het leven stom!' Heel kinderlijk, Rutmer is net een grote baby. Wat ik nu doe aan producties - 'Moordvrouw', 'Cloaca', 'Alles is familie' - is commerciëler dan ik ooit deed. En ik vind het ontzettend leuk om mee te maken."

Les 4

Blijf bij elkaar

"Ik was twee toen mijn ouders zijn gescheiden, dus daar heb ik niet bewust iets van meegekregen. Eerst woonde ik vooral bij mijn moeder, later bij mijn vader. Dat hebben ze prima gedaan, altijd in goed overleg, er waren nooit nare ruzies.

Het laatste deel van mijn middelbare schooltijd ben ik bij mijn vader gaan wonen. Ik was veertien en weet nog goed dat mijn moeder het aan mij vroeg. Ze kwam me ophalen, we zaten in de auto en ze zei: 'Wat zou je ervan vinden om bij je vader te wonen en in het weekend bij mij?'

Ik moest heel erg huilen, omdat ik voelde dat het een grote, belangrijke keuze was. Ik zei dat ik erover wilde nadenken en twee dagen later zei ik: 'Volgens mij is dat een goed idee.' Achteraf is het een heel goed keuze geweest. De band tussen mijn vader en mij is erg versterkt en daar hebben we ons hele leven lang plezier van.

Zelf wil ik een scheiding koste wat kost voorkomen. Het is tienduizend keer leuker om je kind een opvoeding te geven met een vader en een moeder in één huis. Dat is volgens mij het mooiste dat er is.

Nogmaals, ik heb zelf geen trauma's overgehouden aan de scheiding van mijn ouders. Alleen heb ik nooit het gevoel van een ouderlijk huis gekend. Nu pas, sinds Katja en ik met Sammie in Uitdam wonen, denk ik: dit huis, daar hecht ik aan. Dit is mijn plek, het voelt als thuiskomen."

les 5

Kijk naar je verleden

"Mijn moeder en ik zijn op een onderhuidse manier verbonden. Ik moet haar bellen trouwens, bedenk ik me nu. Mijn moeder is heel religieus opgevoed en is daar zo snel ze kon uitgebroken.

Ze heeft School voor de Journalistiek gedaan en is communistisch geworden. Toen ze kinderen kreeg, werd ze huismoeder. Daarna een succesvolle zakenvrouw. Op een gegeven moment kreeg ze kanker, waardoor ze niet meer kon werken. Toen is teruggegaan naar vroeger, naar God. Ze wilde ook daar weer de uiterste consequentie van meemaken, en dus ze is non geworden in een Russisch-orthodox klooster.

Mijn moeder vond het moeilijk om de balans te vinden tussen het goddelijke, spirituele leven en het dagelijks bestaan met verplichtingen, kinderen, buren en borrels. Nu is ze weer uit het klooster en is het wel in balans. Ze doet alles met totale overgave. Verbrandt haar schepen, heel rigoureus. Dat herken ik, ik heb dat van haar. Ze is een voorbeeld, positief en negatief. Want ik weet dat ik altijd moet bedenken: als ik de volgende stap zet, dan laat ik iets achter en daar moet je ook zorg voor dragen. Er is een verleden. Wat mijn moeder en ik ook gemeen hebben, is dat we niet snel gemis voelen. Situaties. Mensen.

Ik mis iemand pas als ik 'm weer zie. Dan kun je ook heel makkelijk afstand nemen als je niet dichtbij iemand bent. Mijn relaties zijn heel erg met de mensen die ik zie. Het contact op het moment zelf. Dat is vaak heel intens, en daar geniet ik erg van, maar als het daarna wat meer op afstand is, dan neemt die beleving af."

Les 6

Verandering is altijd interessant

"Ik heb ongelooflijk veel geleerd van Bart Kiene, mijn docent op de Toneelschool. Hij is een van de mensen voor wie ik God op mijn blote knieën dank dat ik die ben tegengekomen. Hij leerde me dat je nooit 'nee' moet zeggen tegen een verandering of een situatie. Je moet altijd zeggen: ah, interessant. En je moet vrijheid zoeken in de beperking. Dat is voor het publiek het mooist om naar te kijken. Theo van Gogh heeft die rol als mentor overgenomen, ook hij is bepalend geweest voor mijn smaak en mijn opleiding voor de camera.

Van Theo kreeg ik veel verantwoordelijkheid, grote rollen, en het klikte waanzinnig goed tussen ons. Ik dacht bij elke take: hoe kan ik hem verrassen? Hij was een van de eerste regisseurs in Nederland die met meerdere camera's tegelijk werkte, waardoor ik losser leerde spelen. Bij hem op de set heersten vrijheid en anarchie.

De buitenwereld zag Theo misschien als een controversiële man, maar als regisseur was hij dat helemaal niet. En ook niet als vriend.

Na zijn dood had ik makkelijk cynisch kunnen worden. Het lag op de loer, ook in de maatschappij, om te verharden en te polariseren. Maar ik dacht: ik moet dankbaar blijven voor wat er wél is geweest.

Oog om oog, dat vind ik geen goede manier. Je moet iemand de andere wang bieden. Ik ben niet kwaad geweest toen hij werd vermoord. Meer dat ik dacht: tjongejonge, hoe zielig is het dat iemand zo ver gaat? Dat is toch ontzettend treurig?"

les 7

Geef je kind de ruimte

"Je hoopt altijd dat je het beter doet dan de generatie voor je. Mijn vader leerde van zijn vader en ik weer van hem. Met mijn eigen fouten natuurlijk. Toen Katja zwanger was, heb ik me voorgenomen: als vader geef ik Sammie de ruimte die ze nodig heeft.

Mijn eerste vriendinnetje zat op de pabo en zei: 'Thijs, een kind maakt lawaai en troep. Dat is waar je kind voor bent.' Mijn vader had een hekel aan lawaai en troep. Dat kon mijn vader wel eens hebben: hè, jongens, hou nou op! En als die vriendin dat niet tegen mij had gezegd, had ik er ook een hekel aan gehad. Nu denk ik: neem lekker de vrijheid om lawaai en troep te maken. Sammie heeft een ongelooflijk sterk karakter en een grote drang om dingen zelf te doen en te ondernemen.

Aan een broertje of zusje moet ik nog even niet denken. Ik vind het idee heel leuk, maar de praktische uitwerking... We merken het wel."

Thijs Römer
Thijs Römer (34) komt uit een acteursfamilie met onder anderen opa Piet Römer, vader Peter en zus Nienke. Hij studeert in 2001 af aan de Amsterdamse Toneelschool en richt vervolgens met vrienden zijn eigen gezelschap op, Annette Speelt (2002 - 2009). Ze voerden klassiekers op als Othello en Trojaanse Vrouwen, maar ook nieuw geschreven werk.

Als filmacteur speelde Römer in de series en films van Theo van Gogh, onder andere '06/05', waarvoor Römer een Gouden Kalf voor Beste Acteur kreeg.

Op dit moment is hij in het theater te zien in 'Cloaca', de toneelhit van Maria Goos, in de tv-serie 'Moordvrouw' met Wendy van Dijk en in de bioscoop in de nieuwe romantische komedie 'Alles is familie'. Daarin speelt hij Rutmer de Roover, een succesvolle componist die getrouwd is met zelfhulpgoeroe Winnie (Carice van Houten).

Römer is sinds 2006 getrouwd met presentatrice en actrice Katja Schuurman. Samen hebben ze een dochter, Sammie (2).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden