'Ik merk dat het vertrouwen afneemt'

Interview Rabbijn Soetendorp hoopt met gespreksmiddag iets aan 'innerlijke veiligheid' te doen

MARIJE VAN BEEK en REDACTIE RELIGIE EN FILOSOFIE

Hij doet weinig anders dan praten met moslims, christenen en ongelovigen. Rabbijn Avraham Soetendorp (71) houdt al jaren interreligieuze, of, zoals hij het noemt, 'interspirituele' diensten en bijeenkomsten. Niet zelden in aanwezigheid van leden van het Koninklijk Huis. Nu laat Soetendorp de elite voor wat zij is, en zit hij met gewone mensen aan tafel. Vanmiddag in de Ridderzaal, met minister Asscher van sociale zaken en werkgelegenheid als gastheer. Een relitop zonder bobo's.

Hoe kwam u op het idee?

"Ik herinnerde me dat er na de moord op Theo van Gogh in 2004 een soortgelijke bijeenkomst is geweest. Het toenmalige kabinet nodigde iedereen uit in Den Haag, in een poging om spanningen weg te nemen. Daar is helemaal geen voortgang aan gegeven. Eigenlijk is dat vergeten. Terwijl ik afgelopen zomer merkte dat de gevoelens van bedreiging en spanning zijn toegenomen. In onze uiterlijke veiligheid wordt voorzien - denk aan de beveiliging bij Joodse gebouwen. Met deze bijeenkomst willen we iets aan de innerlijke veiligheid doen, door met elkaar in gesprek te gaan."

Aan de spanningen liggen ideologische conflicten ten grondslag. Die kun je toch niet zomaar wegpraten?

"Nee, dat klopt. Maar je kunt wel zoeken naar saamhorigheid. Een paar jaar terug zijn we met imams, dominees en rabbijnen door de straten gewandeld in Amsterdam, daar was veel waardering voor."

Toevallig was ik daar bij. Een jongen bracht onderweg de Hitlergroet aan rabbijn Evers.

"Het initiatief kreeg een heel warme respons."

De Hitlergroet? Dat kunt u toch geen warme respons noemen?

"Dat was één jongen. Dat was een incident. Ik ben ook wel eens nageroepen. Dat ik zoiets voor me houd, is niet omdat ik dingen onder het tapijt wil vegen. Ik kwam net uit een volle kerk, waar de premier bij was, en moslims, christenen en joden in vrede met elkaar hun geloof beleden. Ik laat me niet gebeuren dat een incident daarna de boventoon voert. Door gewoon verder te gaan laat je zien dat de onverdraagzamen eenlingen zijn. Ook van deze bijeenkomst is dat de bedoeling."

Zijn er ook radicale moslims uitgenodigd?

"Dat weet ik niet, het ministerie is daar verantwoordelijk voor. Of ze erbij moeten zijn, weet ik niet. Toch wil ik ook mensen die zich verenigen met de gedachten van IS niet uit de weg gaan. Je moet allianties vormen, leren van elkaar."

Leren van mensen die IS vergoeilijken? Echt?

"Ik kan me er ook niet zoveel bij voorstellen. Een gesprek wordt ook wat moeilijk als mijn veiligheid niet gegarandeerd kan worden."

Heeft het wel zin om te praten zónder de hardliners?

"Dit is stap één. De vervolgvraag is hoe je in gesprek komt met mensen die niet in gesprek willen."

undefined

Boboloze dialoog

Vanmiddag komen 120 gelovigen bijeen in de Ridderzaal, op uitnodiging van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid. Dat is nodig, volgens een woordvoerder, omdat er 'heel veel spanningen zijn tussen religies'. Niet de bobo's, maar 'gewone mensen' komen over hun persoonlijke ervaringen vertellen. Uit de genodigdenlijst blijkt dat niet helemaal te zijn gelukt. Zo schuift bijvoorbeeld ook Arjan Plaisier aan, van de Protestantse Kerk in Nederland, Klaas van der Kamp van de Raad van Kerken en Yassin El Forkani van het Contactorgaan Moslims en Overheid.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden