'Ik mag wel een stukje van de eer claimen'

Met een kampioenschap, waarvoor een gelijkspel bij NEC volstaat, kan Ajax morgen een duistere periode afsluiten. Ex-directeur Frank Kales zal zijn opvolger Arie van Eijden zijn felicitaties overbrengen. Maar iets van de eer wil hij claimen, de beschimpte buitenstaander.

AMSTERDAM - Zielig is hij natuurlijk niet, de rijzige man die zich met de mobiele telefoon aan het oor meldt op de plaats van afspraak, om te praten over Ajax - en daarna elders in de hoofdstad een basketbalwedstrijd te bezoeken waarop hij zich verheugt. Wel leeft hij mee met Ad Melkert, en dat had Frank Kales nog niet zo lang geleden toch niet van zichzelf kunnen denken.

,,Melkert wordt helemaal afgemaakt. Niet meer op de inhoud, maar puur op uiterlijk. Hij kan die trein met geen mogelijkheid meer keren. Het is makkelijk om mee te loeien. Ik zal het zelf in het verleden ook hebben gedaan. Je laat je beeld nu eenmaal heel snel beïnvloeden.''

Nu herkent de voormalige directeur van Ajax een lotgenoot in de PvdA-leider. Kales werd niet gepruimd in de Arena. ,,Als een paar mensen besluiten jou niet meer aardig te vinden, wordt er een beeld gecreëerd. Nergens is de kracht van de media zo gigantisch als in het voetbal.''

Niet uiteraard de gesneuvelde oud-voetballers Jan Wouters (trainer) en Danny Blind (directeur spelersbeleid) werden in de eerste plaats vereenzelvigd met de diepe val van het onthechte Ajax, maar Kales: de buitenstaander, de oud-basketballer, de gewezen IBM-topman.

Van begin 1999 tot juni 2000, niet langer, was hij directeur van Ajax. ,,Het was de moeilijkste periode van mijn leven. Het ongenoegen van de Ajax-menigte over de slechte prestaties woog zeer zwaar. Ik nam het van 's morgens vroeg tot 's avonds laat mee. Ik droomde ervan. Een halfjaar heb ik daarna niets gedaan.''

,,Het bleek heel anders dan het bedrijfsleven. Dat heet misschien hard te zijn, maar van een gemanipuleerde druk van buiten is daar geen sprake. De topmensen zitten op de bovenste verdieping in een hoekkantoor. Ze hebben allerlei lieden die voor hen in de wind gaan staan.''

Sinds kort is Kales (60) terug in het voetbal, als compagnon van Wessel Weezenberg, ex-medewerker van de FBO, de belangenvereniging van de profclubs. Met hun marketingbureau Prime Sportsbusiness willen ze diensten verlenen aan spelers en clubs.

Kales: ,,Ik kan nu niet zeggen dat ik bij Ajax veel dingen anders zou hebben gedaan. Ik was binnengehaald om het anders te gaan doen. Misschien wilde ik soms te snel. Maar nog steeds vind ik dat in het voetbal te veel gebeurt omdat het gebeurt, en niet omdat erover is nagedacht.''

,,Zielig vind ik mezelf niet. Ik snapte wat er gebeurde. Een icoon in de voetbalwereld, niet zo lang geleden de winnaar van de Champions League, stortte in elkaar. Wij kregen Ajax niet snel genoeg terug op niveau. Op het veld, met spelers en trainers, moet het allemaal kloppen. Als dat niet zo is, excuse me, maar dáár was ik niet voor gehaald.''

,,De timing was ongelukkig. Ik heb een bijna onmogelijke rol vervuld. Toch wil ik een stukje van de eer claimen. Niet dat ik het in m'n eentje heb bedacht, maar met bijvoorbeeld Hans Westerhof ben ik begonnen met het terughalen van oud-ajacieden: Tahamata, de gebroeders Mühren, Bobby Haarms ook.''

,,Hoewel Danny Blind mij even had laten zakken door als directeur te stoppen, heb ik erdoor gedrukt dat hij trainer van de A1-junioren zou worden. Ik heb me niet door m'n ego laten leiden. De jeugdopleiding werd in mijn tijd voortdurend verguisd, volkomen ten onrechte. Westerhof heeft toen al Van der Vaart laten debuteren. Dat was toch een goede keuze - de eerste stap, blijkt achteraf, op de weg omhoog.''

,,Er zijn óók goede dingen gebeurd, ook goede spelers aangetrokken bijvoorbeeld. Als Machlas twee keer scoort, zoals vorige week tegen Den Bosch en laatst ook tegen Groningen, geniet ik toch wel even. Dan mag hij toch zes heel belangrijke punten achter zijn naam schrijven. Er is een goede basis gelegd.''

Hij heeft het later voorzitter Michael van Praag en zijn opvolger Arie van Eijden wel eens horen zeggen. ,,Dat vond ik aardig van ze. Dank je wel. Ik slaap er niet beter of slechter van. Maar het is beter dan dat ze stomme dingen zeggen waartegen je je niet kunt verweren.''

Hij hoeft zijn gram niet te halen, benadrukt hij. Rancune voelt hij niet. Teleurgesteld is hij wel in Van Praag en de zijnen, vooral in de manier waarop ze zich van hem afkeerden. Eén voorbeeld wil hij aanvoeren: toen de crisis aanzwol, bleken de commissarissen achter zijn rug om een vergadering te hebben belegd.

Als Ajax kampioen wordt zal Kales zijn felicitaties overbrengen aan Van Eijden. Ook Co Adriaanse hoopt hij dan te bereiken, de vorig jaar november ontslagen trainer die hij eerder aanstelde ('Er was in de beslissende groep geen discussie over'). Kales kreeg Adriaanse kort na diens aftocht nog aan de lijn, twee latere pogingen mislukten. ,,Misschien heeft hij voorgoed zijn telefoon uitgezet. Graag zou ik in alle rust nog eens met hem praten.''

,,We wilden een trainer die met oog voor discipline jonge spelers zou laten doorstromen. Bovendien was Co bekend met Ajax. De stroming van het Cruijff-gevoel was tegen. Met Johan hebben we pas na de benoeming van Adriaanse gediscussieerd. Dat kan ik ook mezelf aantrekken. Bij zijn boosheid, als erelid, kon ik me iets voorstellen. Als mensen als Cruijff en Michels hun veto uitspreken, moet je het eigenlijk al niet doen.''

'Gaaf' vond Kales het om te horen dat trainer Ronald Koeman zijn voorganger laatst betrok in het succes. ,,Het gaat beter met Ajax. Er is weer een nieuwe weg ingeslagen, maar je kunt pas over twee, drie jaar zeggen of het een goede weg is. Nu nog niet, ook niet bij een titel. Dat zal Koeman niet zeggen; dat zal Van Eijden ook niet zeggen.''

,,Het is waar dat morgen een duistere periode voor Ajax kan worden afgesloten. Maar ik voel me daar geen symbool van. Er wordt nu gesproken over warmte bij de club. Dat is een statement. De Toekomst en de Arena zijn nog steeds gescheiden, er ligt nog altijd gewoon gras en er zijn nog steeds supportersrellen. Ik vind de wereld nog niet veel veranderd.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden