Ik maakte de fout me in het Pekingse verkeer als een Amsterdamse te gedragen

In Peking lijken geen verkeersregels te bestaan Beeld AFP

Ik heb net een fiets gekocht, een fiets met Nederlandse maten, en dat lijkt een oud instinct in mij wakker te hebben gemaakt. Ik zoef als een speer door de Pekingse straten, kondig mijn doorkomst aan met luid belgerinkel, en verwacht voorrang te krijgen waar ik voorrang heb.

Met andere woorden: ik fiets door Peking alsof ik door Amsterdam fiets – en dat is een heel slecht idee. Want het Pekingse verkeer, dat is niet het Amsterdamse. Wat het Pekingse verkeer vooral kenmerkt, is de afwezigheid van verkeersregels. In theorie zijn ze er wel, maar in de praktijk is daar amper iets van te merken. In de meeste landen zou je – ook als je het verkeerswetboek niet kent – uit empirische observatie wel enige verkeersregels kunnen afleiden. Maar in Peking zie je auto’s op het voetpad rijden, driewieltaxi’s tegen de richting in over het fietspad sjezen, en iedereen het rood licht negeren. Niets is verboden, alles mag.

Je zou denken dat iedereen in zo’n verkeersanarchie ontzettend zijn best moet doen alert te zijn. Maar nee hoor, de Pekingse weggebruikers zijn juist heel relaxed. Voetgangers lopen er zonder kijken de straat over, autochauffeurs zitten tijdens het rijden zowat standaard op hun telefoon te tikken, en van een hoop nuttige auto-onderdelen – richtingaanwijzers of achteruitkijkspiegels – wordt in China geen gebruikgemaakt.

School vissen

Toch lijkt het op de een of andere manier te werken, dat regelloze en achteloze Pekingse verkeer. De weggebruikers buigen en zwenken om elkaar heen alsof ze een school vissen vormen, waarin elk individueel visje op een magisch manier aanvoelt wanneer de visjes rond hem ineens een andere zwemrichting inslaan.

Overigens doen zich in China gemiddeld 104 dodelijke auto-ongelukken voor per honderdduizend auto’s, zeventien keer meer dan in Nederland. Maar wie de weggebruikers hier bezig ziet, kan zich er alleen maar over verbazen dat het dodentol geen honderd keer hoger ligt.

De reden dat het Pekingse verkeer geen grotere ramp is, is dat iedereen zich er ontzettend traag voortbeweegt. De auto’s mogen dan zonder kijken rechtsaf slaan, ze doen het in zo’n slakketempo dat aankomende fietsers het gevaar ruim van tevoren zien. En automobilisten mogen weliswaar standaard de voorrang van fietsers negeren, ze doen het zo traag dat uiteindelijk iedereen tot stilstand komt. De gemiddelde snelheid van auto’s in Peking is 12 kilometer per uur.

Gezapig slakkegangetje

Aanvankelijk leek ik me goed aangepast te hebben aan het regelloze slowmotionverkeer. Dat kwam door de Chinese deelfietsjes, in Peking alomtegenwoordig en spotgoedkoop. Ik maakte er veelvuldig gebruik van; maar gebouwd voor beenlengtes van gemiddeld twintig centimeter korter dan de mijne, dwongen die fietsjes me ook tot traagheid. Ik tufte met een gezapig slakkegangetje door Peking, rustig anticiperend op alle gekke verkeersmanoeuvres om me heen.

Maar sinds een paar maanden zit de deelfietssector in zware problemen, en de kleurrijke fietsjes worden steeds minder gerepareerd. Vandaar de aankoop van een eigen fiets, met een frame van 56 centimeter, 28-inch wielen en drie versnellingen. Ik kan er heerlijk tempo mee maken, en dat – zo besef ik nu – is in Peking een probleem. Misschien moet ik mijn zadel wat lager zetten en wat lucht uit mijn banden laten lopen, zodat ik weer in Peking pas, traag en onberekenbaar.

Dit was de laatste bijdrage van Leen Vervaeke voor Trouw uit Peking.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden