Ik hou van zulke stille rust

Prachtige bloemlezing uit de Chinese poëzie

Met meditaties op het Amsterdamse Museumplein, 'verstiltrainingen' en andere activiteiten werd tijdens de Maand van de Spiritualiteit gepoogd stilte op te roepen, als wapen tegen de almaar oprukkende herrie.

Wie stilte zoekt kan ook een kleine veertig euro investeren in de prachtige bloemlezing 'Berg en water', waarin vertaalster Silvia Marijnissen klassieke Chinese landschapsgedichten samenbrengt. Het is poëzie met een natuurlijke stilte waarin eigenlijk alleen het geluid van 'gestage regen' of van 'een verloren gans in de sneeuw' te horen is. Heel soms hoor je het zingen van een mens. Marijnissen schetst in haar inleiding het ontstaan van deze landschapspoëzie - gesitueerd ongeveer in de vijfde eeuw. Destijds was het in China heel gewoon dat ambtenaren poëzie schreven: "De verwoording van hun persoonlijke visie op de maatschappij was voor ambtenaren in spe van jongs af aan een verplichte dagelijkse oefening." De landschapspoëzie richtte zich vooral op het geestelijk leven, en ontstond vaak in afzondering, in afgelegen oorden die dichters al dan niet zelf verkozen. Tao Yuanming (365-427) bijvoorbeeld, zegde zijn ambtelijke carrière vaarwel en trok zich terug op het land. Zijn pastorale gedichten ademen rust (maar ook eenzaamheid) in hun eenvoudige taal:

Ik hou van zulke stille rust,

die waak en slaap in mij vermengt.

Helaas zijn de tijden anders

- dit ligt ver buiten mijn bereik

Veel van de berg-en-watergedichten zijn meer dan een landschapsbeschrijving. Ze zijn de verwoording van 'het taoïstische ideaal van vasthouden aan eenvoud' en het volgen van je natuurlijke levensweg. Zoals ze ook een boeddhistische onthechting laten zien. Het leidt tot beeldende, verstilde regels als deze van Meng Horan (689-740): 'er is hier geen rook van mensen te zien.' Of dit fijn getekende beeld van een aalscholver, van Wang Wei (701-761):

Eerst duikt hij tussen de rode lotussen

dan vliegt hij op van de stille oever.

Eenzaam staat hij, zijn veren nat en plat,

met een vis in zijn bek op een oude stronk.

Hoewel soms subtiel, zijn er zeker verschillen tussen de dichters. Het werk van Du Fu bijvoorbeeld, is persoonlijker dan sommige andere poëzie. De latere Su Dongpo is ook geestig: "Mijn dienstjongen snurkt inmiddels dat het dondert." Dat deze Chinese landschapspoëzie zo tijdloos en fris klinkt, is natuurlijk de grote verdienste van vertaler Marijnissen, die in haar bloemlezing ook nog eens een mooie serie landschapstekeningen opnam.

Berg en water. Klassieke Chinese landschaps-

gedichten. Vertaald en toegelicht door Silvia Marij-

nissen. De Arbeiderspers, Amsterdam. 428 blz. € 39,95

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden