/ ’Ik hoorde hoe collega’s de kogel kregen’

Fatah-commandanten moesten Gaza hals over kop ontvluchten richting Westoever. „Onze president Abbas heeft gefaald.”

Commandant M. (30) kan zijn laatste dagen in Gaza maar niet van het netvlies bannen. Aan het begin van de week was hij gewoon naar zijn werk gegaan, net als alle andere leden van de Preventieve Veiligheidsdienst. Toen zetten de strijders van Hamas opeens massaal de aanval in en bestookten het hoofdkwartier van de aan Fatah gelieerde organisatie van alle kanten met kogels, mortieren en granaatwerpers. ,,Volledig onverwacht,”, zegt hij. ,,We draaiden maar op de gebruikelijke kwart van onze mankracht, omdat we dachten met Hamas tot een vergelijk te zijn gekomen; en dat terwijl Hamas al die tijd deze overname zat te plannen.”

Vier etmalen lang probeerden hij en zijn collega’s vervolgens wanhopig het op één na laatste Fatah-bastion te verdedigen tegen een overmacht aan wapens en strijders. Dagen en nachten vloeiden in elkaar over en hij lijdt nog steeds aan angstdromen door de dingen die hij zag. ,,Sommige van onze soldaten gaven zich over en liepen zonder wapens naar buiten”, zegt hij. ,,Hamas had beloofd hen te sparen, maar schoot hen dood.”

Negen anderen werden op het dak met messen afgemaakt. Hij zag standrechtelijke executies bij een checkpoint en lijken die triomfantelijk door de straten werden gesleept. Ook hoorde hij via de telefoon live hoe acht van zijn collega’s de kogel kregen. ,,Ze smeekten: ’Help ons, help ons!’ Maar wat konden we doen?”

M. is één van een groeiende groep hooggeplaatste Fatahleden die, uiteindelijk ontsnapt uit de Gazastrook, onderdak vond in het Grand Park Hotel in de stad Ramallah op de Westoever. De meesten hangen de hele dag wat in de lobby rond en verdoen de tijd met het uitwisselen van oorlogsverhalen. Woorden als ’verraad’ hangen, samen met de rook van tientallen sigaretten, boven de luie zetels in de vestibule.

,,Ik had maar vijftig manschappen tot mijn beschikking’’, klinkt het achter een zuil. ,,En hoe kan ik van hen nu verwachten dat ze vechten als ze al een jaar lang niet zijn uitbetaald?’’. Eenmaal op de kamer, biedt de televisie beelden van de plunderingen in hun huizen en kantoren.

Fatah-parlementariër Ala’a Jaghi (43) windt er geen doekjes om. ,,Abbas moet aftreden’’, zegt hij. Het leiderschap heeft gefaald en de Gazastrook aan haar lot overgelaten. Er zijn geen orders uitgevaardigd aan de Fatahtroepen, anders dan dat ze zich moesten verdedigen wanneer aangevallen – en dat, aldus Jaghi, zet tegen de Hamasmilities absoluut geen zoden aan de dijk.

Drie dagen geleden wist hij te vluchten. Hij was bedreigd en zag hoe huizen van Fatahmensen werden geplunderd en niet-Hamasleden werden geliquideerd. Het was weg of dood.

Jaghi probeerde eerst met een boot naar Egypte te ontkomen, maar werd uiteindelijk via vrienden naar het checkpoint richting Israël gesmokkeld. Hij werd doorgelaten, maar had om veiligheidsredenen zijn vrouw en zes kinderen niet meegenomen. Nu wacht zijn familie al een paar dagen buiten bij de grensovergang met Israël tot deze opengaat .

De parlementariër spreekt van ,,barbaarse toestanden” in de Gazastrook. En als er geen lessen worden getrokken, waarschuwt hij, kunnen de gebeurtenissen ook naar de Westoever overslaan. Om dat te voorkomen, moet de wet worden toegepast en dienen de veiligheidsdiensten alom aanwezig en actief zijn.

Commandant M. wist uiteindelijk via een gepantserde auto en een schuiladres te ontkomen – maar niet nadat een collega naast het voertuig nog voor zijn ogen met kogels werd doorzeefd. En ook hij heeft, net als Jaghi, zijn gezin achtergelaten en toont trots een foto van zijn tweejarige zoontje. Bellen met zijn vrouw is echter gevaarlijk; zijn huis is inmiddels negen keer binnengevallen door milities die hem zoeken. Wraak wil hij echter niet. Hij is dan ook kritisch over de Fatahbrigades die op de Westoever hun woede op Hamasleden koelen. ,,Ik ben nog steeds in shock. Het enige wat ik wil, is dat mijn gezin veilig bij mij komt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden