' Ik hoor al twee jaar alleen loze beloften van politici'

,, We gaan eeuwen terug in onze ontwikkeling met die Grondwet”, vrezen vrouwen in Bagdad. Maar ook mannen zijn er niet onverdeeld enthousiast over.

In het kantoor van activiste Hanaa Edwar rinkelen mobieltjes. Lokale kranten worden nageplozen op het nieuws. Uit de printer rolt een verklaring die Edwar en haar collega's voor VN secretaris generaal Kofi Annan hebben opgesteld.

Middenin die drukte geeft Edwar commentaar op het ontwerp voor de nieuwe Grondwet. Ze ergert zich aan de plannen om de seculiere wetgeving geheel of grotendeels te vervangen door die van de islam. Daarmee zullen vrouwen een belangrijk deel van hun rechten verliezen. Ook het opnemen van het traditionele stammenrecht in de constitutie is volgens haar slecht nieuws voor de positie van Iraakse vrouwen.

,, We hadden een van de meest seculiere wetgevingen in de regio. Als deze versie van de Grondwet doorgang vindt, gaan we eeuwen terug” zegt ze. Geagiteerd strijkt ze door haar korte haar. Ook haar verschijning is een protest tegen de conservatieve opvattingen die uit de plannen voor de Grondwet spreken.

Edwars vrouwenorganisatie hield de afgelopen weken een landelijke lobby om hun bezwaren publiek te maken. Ze organiseerden bijeenkomsten om vrouwen uitleg te geven over de valkuilen van de Grondwet. ,, Natuurlijk zijn er op het platteland en vooral in het traditionelere sjiitische zuiden veel vrouwen die er geen moeite mee hebben dat de sjaria wordt ingevoerd. Maar ook daar blijkt onze aanhang groeiende als we uitleg geven” Daarom kijken Edwar en haar collega's in hun pogingen om het tij van een conservatief islamitische staat te keren, verder dan maandag. Als het goed is, kunnen Irakezen op 15 oktober via een referendum hun stem uitbrengen. Ze hoopt tegen die tijd voldoende steun gemobiliseerd te hebben, maar ze geeft toe dat het niet makkelijk zal zijn. ,, Veel mensen stemmen wat geestelijken en stamleiders willen” Anderen krachten werken tegen participatie. ' s Middags delen mannen in een moskee in het zuiden van Bagdad pamfletten uit die van Al-Kaida zouden zijn. Wie bij het referendum wil gaan stemmen, wordt alvast bedreigd.

Elders in Bagdad, zoals in de Moetanabbystraat met zijn talloze boekhandelaren, is de Grondwet nauwelijks onderwerp van gesprek. De afgelopen weken vonden diverse aanslagen plaats en er circuleren geruchten over nieuw geweld.

Ondanks de gebruikelijke vrijdagse drukte is de sfeer gespannen. Uit voorzorg is Sjabander, het meest gerenommeerde koffiehuis van de stad, gesloten. In een verscholen kantoorruimte wil een groep mannen na enig aandringen hun mening geven. Niet het verlies van vrouwenrechten, maar de wens van sjiitische en Koerdische partijen om van Irak een federale staat te maken, baart hun zorgen. ,, In de eerste plaats zijn we allemaal Irakezen. Ik ben niet tegen een federale staat, maar wel tegen één met politici die slechts hun eigen belang vertegenwoordigen. Dat geeft alleen maar meer verdeeldheid”, zegt corrector Mahmoed Sjakir.

In de straten brengen posters de boodschap dat het land met een nieuwe Grondwet een nieuwe toekomst wacht. Op de tv wordt door politici vrijwel dagelijks gediscussieerd. Ahmed Mowfaq Doelaime, een jonge Irakees die in een band speelt, lacht spottend als het belang van de Grondwet ter sprake komt.

,, Ik hoor nu al meer dan twee jaar politici zeggen dat na de volgende stap het leven beter wordt. Steeds blijkt dat die beloften loos zijn” Als er een referendum over de Grondwet komt, blijft hij thuis. ,, Ik wil eerst geloofwaardige politici, en dan zal ik er nog eens over denken of ik ga stemmen”, zegt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden