'Ik hoop dat het hier uit de hand loopt'

De Arabische Lente kent dramatische omwentelingen, maar ook een onderstroom van gematigd protest. Zoals in Marokko, waar het in het achterland onrustig blijft. Deel 2 van een korte serie uit provinciestad Taza, waar de bevolking kampt met alle problemen die Marokko teisteren. Vandaag: de arrogantie van de macht.

"Waar denk je dat je bent? Denk je soms dat je Che Guevara bent?" Dat zei burgemeester van Taza tegen Adil, toen die een poging deed om de klachten van buurtbewoners te verwoorden. Adil woont in de wijk El Koecha, die in januari en februari dagenlang bezet werd door ordetroepen nadat er rellen waren uitgebroken. Hij heeft een goede opleiding en een vlotte babbel, waardoor hij al snel uitgroeide tot een van de woordvoerders van de wijk.

Taza is verdeeld in hoog-Taza en laag-Taza. Onderaan de berg ligt het moderne stadscentrum, boven ligt de oude medina. Op een strategisch punt bovenaan liggen ook het provinciekantoor en het gemeentehuis. Strak asfalt en keurig geschilderde stoepen zomen de overheidsgebouwen af. Als je een eindje doorloopt, kom je in een wijkje met onverharde wegen dat tegen de helling aan is gebouwd: El Koecha.

Als de politie protesterende werklozen bij het gemeentehuis wegjaagt, vluchten de demonstranten deze wijk in. En als de politie er achteraan rent en om zich heen begint te slaan, zonder onderscheid te maken tussen demonstranten en buurtbewoners, krijgt ze ook de wijkbewoners tegenover zich. Dat gebeurde dit jaar al een paar keer.

Adil vertelt dat de mensen uit El Koecha sowieso al boos waren, vanwege de absurd hoge energierekeningen die ze de laatste maanden krijgen. Een kruidenier laat een factuur van 1300 dirham zien, meer dan 100 euro. Hij heeft een grote koelkast in zijn winkeltje staan, maar die kan nooit zoveel verbruiken. "Er zijn hier mensen in de wijk die rond moeten komen van 50 euro in de maand, en die krijgen dan ineens een factuur van 45 euro."

Het elektriciteitsbedrijf heeft niet genoeg mensen in dienst om de meters te controleren en baseert de facturen daarom op schattingen. "Dat die niet kloppen en dat mensen geen geld hebben om zulke rekeningen te betalen, interesseert ze niet", zegt Adil fel.

In gesprekken met de inwoners van Taza komt de woede tegen de gevestigde orde steeds weer terug. De huren zouden hoog zijn, omdat projectontwikkelaars de markt onder elkaar verdelen. Adil: "Alle publieke grond gaat naar de lokale maffia, en de gemeente zorgt zelfs niet voor een goede infrastructuur, voor verharde wegen en riolering."

Iedereen houdt elkaar volgens Adil bovendien de hand boven het hoofd. "Onlangs heeft een politieman iemand doodgereden toen hij dronken achter het stuur zat. Die affaire is in de doofpot gestopt. Die politieman stelt nu de processen-verbaal op tegen de jongeren uit onze wijk."

De jongeren uit de buurt die zich om hem heen hebben verzameld, knikken instemmend. "En weet je, eerlijk gezegd hoop ik dat het hier verder uit de hand loopt. We hebben niets te verliezen. Marokkaanse overheidsbeambten denken nog steeds dat ze alles op kunnen lossen met de wapenstok, maar dat is niet zo. De Arabische lente heeft dat veranderd."

Hongerstaking
Ezzedine Roessi werd in december opgepakt voor zijn deelname aan protesten op de faculteit van Taza. Roessi zegt onschuldig te zijn en ging uit protest in hongerstaking. Hij heeft nu al meer dan 100 dagen niet gegeten. Op Twitter is #Freeezzedine een populaire hashtag, verder krijgt hij weinig bijval voor zijn strijd. Misschien omdat hij op dit moment een van de vele politieke gevangenen in Marokko is?

Het broeit in Taza
Het broeit al maanden in Taza. Op de faculteit zijn spanningen tussen verschillende groeperingen, op het industrieterrein probeert de vakbond zijn leden te mobiliseren en in de stad raken ordetroepen slaags met demonstrerende werklozen en solidaire buurtbewoners. Begin januari en begin februari liepen rellen helemaal uit de hand. In een poging om de orde te herstellen, trapten ME'ers deuren in en haalden jongemannen uit hun huizen. Een paar jongens werden op hun blote voeten naar het politiebureau gebracht. Sommigen kwamen snel weer vrij, maar anderen zitten nog steeds vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden