Ik hóefde natuurlijk niet mee te doen aan het bevolkingsonderzoek

Rob Schouten.Beeld Maartje Geels

En wederom viel de paarse envelop bij mij op de mat. De paarse? Ja, dus niet de blauwe van de Belastingdienst en ook niet die van het Centraal Justitieel Incassobureau die ook een paars randje heeft. 

Nee, die helemaal paarse van Bevolkingsonderzoek Midden-West. Een bolle envelop met iets erin. Ik herkende hem onmiddellijk en ook herkende ik mijn oude gevoelens. Hè, was het alweer zover? Moest dat nou? Ik was net bezig, enfin, vooruit maar weer.

De vertrouwde tekst van twee jaar geleden: 'Darmkanker is een ernstige ziekte die vaak voorkomt'. Ja ja, ik wist het, maar vorige keer was de uitslag negatief, wat goed is want in de medische wereld is negatief positief. In stilte hoop je dan dat dat voor eeuwig geldt, al weet je donders goed dat het lichaam zo niet werkt. Herman Finkers in 'Slechtnieuwsgesprek': 'Dokter ik weet niet wat het is...' 'Eh, ja...' zei hij, 'het is kanker.' 'Wat raar, ik heb nooit kanker...'

Mijn vertrouwde huisdieren Slapende Hond en Struisvogel werden ook prompt weer wakker. Ik hóefde natuurlijk niet mee te doen. Er was natuurlijk niks aan de hand, dus waarom zou je je druk maken. Maar als je niet meedeed wist je het nooit zeker, dan leefde je potentieel op een vulkaan. Wat het dokter-Knock-syndroom van de farmaceutische industrie zegt en wie weet is het waar: 'gezonde mensen zijn zieken die het nog niet weten.' net zoiets als levenden zijn doden die het nog niet zijn. Kortom, zo'n brief brengt iets teweeg in een mensenleven.

Vorige keer toen ik voor het eerst die envelop kreeg, nu twee jaar geleden (waar blijft de tijd? maar toch had ik het gevoel dat het al eeuwen achter mij lag) nam ik mij voor een volmaakte drol, recht van lijf en leden, te draaien waar ik met het meegezonden staafje de gevraagde informatie uit zou prikken, een feest voor de onderzoekers, maar ik wist dat dat onzin was. Esthetica is een menselijke uitvinding, de natuur doet er niet aan.

Het was eigenlijk een vorm van uitstel, waarom zou je niet in je eerste het beste exemplaar prikken?

Toch aarzelde ik opnieuw, ten teken dat ik nog niet echt aan het goedbedoelde bevolkingsonderzoek gewend was. Zouden er mensen zijn die bij het ontvangen van de envelop direct opgewekt naar het toilet liepen om de onderzoekers te gerieven? In welke categorie van de bevolking viel ik eigenlijk met mijn uitstel-mentaliteit? Profiteerden de psychologen ook van dit onderzoek door te peilen wie dapper prikte, wie aarzelde en wie de hele boel in de prullenmand keilde? Ik merkte dat ik een beetje druk tegen mezelf begon te praten om het onderwerp als het ware te smoren onder mijn woorden, en vervolgens om mezelf te rechtvaardigen 'Menschliches, Allzumenschliches' mompelde.

Zo'n envelop brengt eigenlijk een kettingreactie teweeg waar de bevolkingsonderzoekers Midden-West zich geloof ik nauwelijks van bewust zijn. Maar dat hoeft ook niet, het gaat hen om de volksgezondheid. Zoals mijn moeder vroeger probeerde me op tijd op het potje te krijgen. Ontroerend eigenlijk, die moederlijke zorg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden