'Ik heet Eric Kennedy'

De valse identiteit wordt na de scheiding een valkuil, waardoor hij de voogdijregeling niet kan aanvechten

Als hij veertien jaar is, neemt Eric Schroder, verteller van de gelijknamige roman, een andere identiteit aan. Voor een vakantiekamp geeft hij zich op als Eric Kennedy. "De keuze van de achternaam was niet moeilijk. Ik wilde een heldennaam, en in Dorchester was er maar één man die ik ooit een held had horen noemen." Later in deze als biecht opgezette roman, noemt hij zijn nieuwe identiteit "een valse, verdraaide, in elkaar geflanste, vervormde, wanhopige fantasie".

Na opgegroeid te zijn in Duitsland is Eric Schroder als negenjarige met zijn vader vanuit Duitsland in de rauwe Bostonse buurt Dorchester beland. Daar wordt hij gepest om zijn accent, zijn anders-zijn. Maar als Eric Kennedy, wordt hij wél geaccepteerd. Ten slotte gaat hij zo op in zijn nieuwe identiteit, dat hij zijn naam wordt: "Ik leek meer op Eric Kennedy dan de meeste anderen op zichzelf."

Onder zijn nieuwe identiteit weet Schroder zich gemakkelijk op te werken: hij maakt zijn school af, gaat naar de universiteit, trouwt met Laura, krijgt een dochter en vindt een baan als vastgoedmakelaar.

Al die tijd komt het bedrog niet uit, al kost het Schroder de relatie met zijn vader, de enige die hem had kunnen ontmaskeren.

Desondanks blijft Schroder een buitenstaander, een narcist die het ontbreekt aan zelfkennis. Als Laura een echtscheiding aanvraagt, is hij stomverbaasd.

Met de scheiding begint Erics neergang: zijn valse identiteit is een valkuil geworden, die hem verhindert juridische stappen te ondernemen om de ongunstige voogdijregeling rond zijn zesjarige dochter Meadow aan te vechten. Nadat hij haar heeft ontvoerd en een week lang met haar door Amerika is gereden, wordt hij gearresteerd. Vanuit de gevangenis probeert hij zijn gedrag tegenover zijn vrouw te verklaren en te verdedigen.

Het thema echtscheiding ontlokt de schrijfster hier en daar snedig commentaar, onder meer als ze Erics advocaat laat zeggen: "Wist je dat mensen die het initiatief nemen tot een echtscheiding, die scheiding vaak beschouwen als een 'ervaring' waarvan ze hopen te 'groeien'?" Soms leveren de scheidingsperikelen ook hilarische scènes op, bijvoorbeeld als Eric zijn ongeïnteresseerde 'voogdijbemiddelaar' ontmoet, die in haar vorig leven visboer was. Er is afgesproken dat zij Eric en zijn dochtertje observeert terwijl ze samen spelen in een park. Maar de zenuwachtige Eric begint eindeloos uit te weiden over het vaderschap, tot de vrouw hem abrupt onderbreekt: "Meneer Kennedy, waar is het kind eigenlijk?" Dat blijkt in een boom te zijn geklauterd om een vastzittende vlieger te pakken. Volgt het droge besluit: "Meadow viel niet. We kregen de vlieger niet terug. Bij de onafhankelijke evaluatie werd ik niet gunstig beoordeeld."

Met zulke zinnen demonstreert Gaige haar bondige stijl, ze overdrijft het drama niet, maar slaagt er toch in de verwarde emoties van haar hoofdpersoon geloofwaardig over te brengen. Omdat Eric een onbetrouwbare verteller is, gewend anderen te bedriegen, valt het niet mee de lezer te doen geloven in zijn goede bedoelingen, maar toch lukt dat Gaige heel aardig. Het helpt natuurlijk dat het hele verhaal wordt verteld vanuit zijn perspectief, dat de lezer langzaam begint te delen.

Tegenover zijn dochter Meadow gedraagt Eric zich overigens wel vreemd. Hij behandelt haar steeds alsof ze veel ouder is. Vrij huiveringwekkend is bijvoorbeeld dat hij met de driejarige Meadow dagenlang het ontbindingsproces van een dode vos bestudeert. Nog enger wordt het als hij vertelt over de ontvoering en over zijn paniekerige plannetje om Meadow 'eventjes' in de kofferbak te leggen om de Canadese grens over te komen. Pas als het meisje plotseling wakker wordt, ziet hij in hoe vreemd zijn plan was.

Toch zorgen juist die rare opwellingen ervoor dat het boek spannend houdt en dat het personage levensecht blijft. We willen Eric ook best vergeven omdat hij zo naïef, stuurloos en wellicht getraumatiseerd is.

Maar behalve over echtscheidingsperikelen, gaat dit boek natuurlijk vooral over Schroders jeugd, die Erics vreemde gedrag immers zou kunnen verklaren. Gelukkig ontwikkelt Gaige daarover geen lange theorieën, ze beperkt zich tot korte taferelen uit Schroders kindertijd, uit de tijd dat hij met zijn vader en moeder in Oost-Berlijn woonde, en uit de tijd dat hij met zijn vader naar West-Berlijn, en vervolgens naar de VS uitweek. Hij leed onder het eeuwige gemis van zijn moeder, die in het Oosten bleef zonder dat hij wist waarom. "Wat herinner ik me nog van de kwetsbare jaren uit mijn jeugd? De zacht fluitende ketel. Het gelijktijdige zwijgen van mijn moeder en mij. Genieten van een banaan. Vriendschap met een hond. Een liedje over Lenins voorhoofd. (...) Heel weinig, maar tegelijkertijd heel veel."

Aangrijpend is ook het loflied op de draaimolen in Berlijn: "Dat universele symbool waar alle verlangens, vervuld of onvervuld, eeuwig magnetisch omheen lijken te cirkelen."

Amity Gaige: Schroder (Schroder) Uit het Engels vertaald door Mieke Trouw en Wim Scherpenisse. Agathon, Houten-Antwerpen; 301 blz. euro 19,99

Nadat Eric zijn dochter heeft ontvoerd, wordt hij opgepakt.

Geïnspireerd door een bericht
Voor 'Schroder', het enige boek van Amity Gaige dat in het Nederlands is vertaald, liet de schrijfster zich inspireren door een waargebeurd verhaal dat in de rioolpers van de VS breed werd uitgemeten. In 2008 ontvoerde Christian Gerhartsreiter, een Duitser die zich al jaren voordeed als de Amerikaan Clark Rockefeller, zijn dochtertje en belandde in de gevangenis. De schrijfster las er een kort bericht over en liet zich erdoor meeslepen, hoewel ze zich naar eigen zeggen nooit verder heeft verdiept in het echte verhaal.

Amity Gaige publiceerde korte verhalen en essays in The New York Times en in The Literary Review voordat ze romans begon te schrijven. In totaal schreef ze er drie, waarmee ze verschillende schrijversbeurzen won: 'O My Darling' (2005), 'The Folded World' (2007) en 'Schroder'. 'O My Darling' is een magisch-realistische roman over relaties, 'The Folded World' gaat over een man die zich dermate inleeft in zijn in een crisis verkerende cliënten, dat hij er zelf bijna aan onderdoor gaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden