'Ik heb zelf ook vrienden die Gülen-aanhanger zijn'

Halil Karaaslan: 'Nederlandse media meten met twee maten'. Beeld Phil Nijhuis

Na de couppoging in Turkije zette Halil Karaaslan een bericht op Facebook: "Laten we geen heksenjacht beginnen tegen Gülen-aanhangers. We kennen ze al jaren, ze zijn onze vrienden." Hij kreeg een reactie van een ver familielid: "Met jouw woorden laat je je ware gezicht zien, jij bent één van die mensen."

Dat zelfs familie zo reageert, tekent hoe 'geflipt' de discussie inmiddels is, zegt de leraar (27) uit Rotterdam. "Je bent voor, of tegen ons. Maar ik moet ook AKP kunnen stemmen en tegelijkertijd kritiek op leider Erdogan kunnen hebben."

Zoals de meeste Nederlandse Turken stemde Karaaslan bij de vorige verkiezingen AKP. "Geen van de andere partijen past echt bij mij: de seculieren, de ultra-nationalisten noch de HDP, die banden heeft met de Koerdische terreurbeweging PKK. Bovendien is het land nu niet minder democratisch dan in 2002, toen de AKP aan de macht kwam." Dat maakt hem nog geen Erdogan-sympathisant, zoals hij laatst op televisie werd geïntroduceerd, vindt Karaaslan. "Als ik PvdA stem, ben ik geen Samsomsympathisant."

Selectieve kritiek
De discussie is gepolariseerd, ook in de Nederlandse media, zegt Karaaslan. Hij stoort zich aan de berichtgeving. "Natuurlijk kun je kritiek hebben op Turkije. Ook voor de coup was ik kritisch over de persvrijheid, corruptie en het onderwijsbeleid onder Erdogan. Arrestanten mogen never nooit gemarteld worden. Maar ik word boos als kritiek selectief wordt."

Nederlandse media meten met twee maten, vindt hij. "Het gaat wel over Turkse kinderen op scholen in Rotterdam-Zuid of Amsterdam-West die massaal de democratie zouden afwijzen, maar er is minder aandacht voor de arbeidswet die Frankrijk ondemocratisch heeft ingevoerd. Of de noodtoestand die de overheid daar meer bevoegdheden geeft." Berichten dat in Turkije alweer 1200 onschuldige soldaten zijn vrijgelaten, dringen hier niet door. En het ging in Nederland wekenlang over de arrestatie van Ebru Umar. "Nauwelijks over de man die hier werd veroordeeld omdat hij de koning had beledigd." Turkije heeft nu eenmaal een wet die belediging van het staatshoofd strafbaar stelt, zegt Karaaslan. "Je kunt de wet wel aanvechten, maar je kunt het Turkije niet kwalijk nemen dat het zijn wetten uitvoert."

De Turkse democratie lijkt in Nederland per definitie niets voor te stellen, vindt hij. "Rutte riep na de coup op kalm te blijven. Ik was verbijsterd dat hij de coup niet afkeurde. Hoe kan hij tot kalmte manen als de democratie vergaat?"

Woede
De woede die hij zelf voelt, ziet hij bij veel Turkse Nederlanders, ook bij zijn leerlingen op een mbo in Schiedam. Ze kunnen het alleen minder goed verwoorden. "Als een jongen zegt: 'de media maken allochtonen zwart', dan vraag ik naar zijn argumenten. Hij wijst dan op de andere behandeling die allochtonen in de media krijgen. Als atleet Churandy Martina goud wint, dan is hij een Nederlander, wordt hij gediskwalificeerd, is hij Antilliaan."

Karaaslan hoopt dat Turkse groeperingen, in Nederland en Turkije, weer in gesprek gaan. Zelf heeft hij ook vrienden die Gülen aanhangen. "We hebben een appgroep: de Fightclub. Op de schermafbeelding staan Erdogan en Gülen met bokshandschoenen tegenover elkaar. Maar de vriendschap is groter dan de ideologische verschillen."

Harde aanval op Gülen-aanhang in Nederland

De Turkse moskeekoepel Diyanet, die in de vrijdagpreek nog tot rust maande, roept in een nieuwe verklaring op de Gülen-beweging 'te bestrijden'. Ze beschuldigt hen van betrokkenheid bij de staatsgreep in Turkije. Ook trekt ze een directe vergelijking met terroristische organisaties als Islamitische Staat en Boko Haram.

Islamoloog Nico Landman van de Universiteit van Utrecht, die al lange tijd onderzoek doet naar Diyanet, stelt dat de organisatie bijdraagt aan polarisatie. "Terecht roept men op tot kalmte en wijst men geweld af", zegt Landman. "Maar je kunt je afvragen of men door het demoniseren van de Gülenbeweging daden van agressie tegen aanhangers van die beweging niet goedpraat."

Diyanet denkt zelf niet dat ze met het gelijkschakelen van Gülen met terreurbeweging IS aanzet tot haat of geweld. Ozkanli: "Als je in je preken zo duidelijk aan de rust refereert, zie ik dat anders."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden