'Ik heb het karakter niet om van de wijs te raken'

Aan de schaatsdansoorlog tussen RTL4 en SBS6 wijdde ze een antropologische studie, in een ander krantenartikel bezong ze de heerlijkheid van verbouwprogramma's. Paulien Cornelisse kijkt met veel tolerantie naar amusementstelevisie. Maar deelnemen? 'Objectief zou je zeggen: begin er niet aan', schreef de cabaretier en NRC Next-columnist. 'Je gaat vallen en dan moet je ook nog volwassen reageren.'

Nu is ze kandidaat in het dertiende seizoen van 'Wie is de Mol?', het Avro-spel waarin bekende Nederlanders naar Zuid-Afrika vertrekken, en onder het bungeejumpen moeten uitvogelen wie de boel saboteert. Hoe dat zo?

U noteerde twee redenen om toch mee te doen aan een schaatsshow: spelplezier, en het feit dat je naamsbekendheid explosief stijgt.
"Ik zit er niet op te wachten om meer herkend te worden op straat dan al gebeurt. Tijdens de uitzendingen neemt de mate van herkenning ongetwijfeld toe, en dat vind ik niet zo prettig. Aan de andere kant: wanneer krijg je de kans om zoiets te doen? Cabaretier Tim Kamps wilde me overhalen omdat hij het vorig jaar zo leuk had gevonden. En ik wist dat het programma met respect wordt samengesteld, het gaat bijvoorbeeld niet om de huilbuien. Zo zat ik te analyseren, totdat ik het boek 'Fuck it' las. Daarin spoort John C. Parkin de lezer aan om dingen gewoon te doen. Toen dacht ik: fuck it, ik doe het gewoon."

Over die respectvolle montage: in de eerste aflevering wordt u geïntroduceerd met een fragment over pornoduits, en de opmerking dat u hoogtevrees in uw 'kut' voelt.
"Dat eerste stukje is zodat kijkers weten: o ja, die kunnen we daarvan kennen. Op het moment dat ik die andere uitspraak deed, wist ik al: dit gaat het programma halen. Ik zag het zojuist terug en dacht o jee. Aan de andere kant is het ook wel weer grappig. Ik zit er niet mee als mensen dit vulgair vinden, want het is nu eenmaal waar."

Zelf verzon u ooit het tv-format 'Intellectuele sterren dansen op het ijs'. Nelleke Noordervliet op de schaats, ter stimulering van een intellectueel reveil. Is 'Wie is de Mol?' net zoiets?
"Valt wel mee hoe intellectueel het is, toch? Het gaat niet om slimheid, maar om goed opletten. Onder sommige opdrachten zit wel een psychologische laag, vergelijkbaar met penalty schieten. Als de ander denkt dat je springt, spring je dan juist niet? Of juist wel omdat hij mogelijk denkt dat je zo denkt?"

Van kijkers wordt verwacht dat zij zelf ontdekken wie de mol is. Hoe is dat mogelijk als elke kandidaat zichzelf verdacht wil maken om de anderen te misleiden?
"Het is lastig, en onderschat ook niet hoe veel de montage kan suggereren. Vorig jaar wist ik bijvoorbeeld zeker dat Liesbeth Staats de mol was. Een van de redenen daarvoor was dat ik vond dat ze heel nep had gereageerd toen er een andere kandidaat weg moest. Nu denk ik: het kan heel goed zijn dat die reactie een tweede keer was opgenomen, omdat er iets fout was gegaan. Dat gebeurt soms, en dan zie je dus een minder spontane reactie."

In uw jeugd gingen gesprekken erg over hoe mensen zijn, er werd thuis veel geobserveerd. En later studeerde u psychologie. Was dat een voordeel?
"Omdat ik niets mag verklappen kan ik daar alleen in het algemeen iets over zeggen. Iemand die zichzelf in het spel stort, raakt misschien wat sneller van de wijs. In een groep sta ik liever aan de rand, en mogelijk zie je daar beter wat er aan de hand is. Ik heb het karakter niet om van de wijs te raken. Maar of ik daar baat bij heb, is speculatief. Vorig jaar zat ik er immers naast."

Na 48 uur Johannesburg moet de eerste kandidaat naar huis, en presentator Art Rooijakkers noemt dat 'de keiharde werkelijkheid'. Is het raar om voor een tv-spelletje de weg te vragen aan een kartonverzamelaar in Soweto?
"Soweto is verschrikkelijk arm. En daar sta je dan met dertig man aan filmcrew en dure spullen. Ja, die grote verschillen vond ik wel lastig. Maar je moet toch met elkaar omgaan. Als ik alleen op reis was geweest, zou ik ook een voorbijganger de weg vragen."

U werd bekend met het boek 'Taal is zeg maar echt mijn ding'. Struikelde u als taalkenner nog over spelletjestaal?
"Wat bij het verdenken van concurrenten meteen de kop opsteekt, is de formulering: Op wie zit jij? Ik zou zeggen: ik zit op judo, en niet: ik zit op hem of haar. Dat vind ik grappig. Verder is de groep te klein voor echt jargon. Een groepsreis, maar dan leuk, zo moet je het zien."

Wie is de Mol?, vanaf vandaag om 20:30 uur op Nederland 1 bij de Avro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden