interview

‘Ik heb gewoon een zwarte prothese. Dat is duidelijker en dan hoeven mensen niet zo te staren’

Lisa Bunschoten en Chris Vos: ‘Het leek alsof de montage bij het Sportgala dacht: dan hebben we die paralympiërs maar meteen gehad’. Beeld Patrick Post

Ze vormen een snowboardstel en in hun huis in Arnhem slingeren overal benen rond. Paralympiërs Chris Vos (‘Mijn snowboardbeen ziet er heel vet uit’) en Lisa Bunschoten vinden het heel normaal. 

Chris Vos verontschuldigt zich. “Sorry hoor, ik loop even op krukken. Ik ben nog niet aan mijn nieuwe been gewend.” De paralympisch snowboarder heeft net een nieuw loopbeen. Dat staat in de gang van zijn nieuwe huis in Arnhem, waar hij met zijn vriendin Lisa Bunschoten woont.

“Deze moet nog worden ingelopen”, legt Vos uit. “Het materiaal is van leer, heel stug. Nieuwe schoenen moet je inlopen. Dat geldt ook voor een orthese. Het wennen duurt alleen tien keer langer. Je moet rustig beginnen, anders krijg je overal wondjes.”

Geval apart

In het huis wemelt het van de protheses en ortheses. De protheses, die als opzetstuk functioneren, gebruikt Bunschoten. Zij mist haar linkervoet. De ortheses, die ondersteuning bieden, zijn van Vos. Hij heeft zijn been nog wel, maar kan dat bijna niet gebruiken. “Ik ben een beetje een geval apart. De meeste snowboarders hebben te maken met een amputatie. Ik heb mijn been nog wel, maar heb er weinig aan. Het is best lastig om iets voor mij te maken.”

Vos kreeg op zijn vijfde een ongeluk. Hij kwam onder een graafmachine terecht waarbij zijn bekken verbrijzeld werd. Veel aderen en zenuwen gingen kapot, waardoor bijna alle spieren in zijn been uitvielen. Daar kwam nog een bloedvergiftiging overheen, waardoor zijn dikke bilspier sneuvelde.

Toen Vos in 2010 Nicolien Sauerbreij in Vancouver olympisch goud zag winnen, kreeg hij een droom. Zijn vader zette hem op een snowboard en begeleidde hem met een touw om zijn middel de piste af. Acht jaar later won hij in Pyeongchang paralympisch zilver.

Op de piste in Zoetermeer leerde Vos zijn vriendin Bunschoten kennen. Samen trokken ze naar Amerika om te trainen toen er in Nederland nog geen fatsoenlijk ­paralympisch team was.

Risico's

Bunschoten werd geboren met een beenlengteverschil en liet haar linkervoet uiteindelijk amputeren. Die beslissing maakte ze zelf. “Mijn been was al een keer verlengd en moest nog een keer verlengd worden. Toen zei een arts tegen me: als ik jou was, zou ik de voet amputeren. Daar heb ik uiteindelijk voor gekozen.”

Bunschoten zag het niet zitten dat ze nog een keer een jaar bezig was met het oprekken van haar been, door middel van pinnen in haar botten die ze elke dag aan moest draaien. Haar been werd zo lang mogelijk gehouden, maar daar heeft ze nu wel eens spijt van. “Ik heb erover gedacht om er nog een stukje vanaf te halen. Omdat mijn been zo lang is, passen sommige protheses niet. Het is helemaal niet handig, maar artsen denken er vooral aan dat je zo snel mogelijk geneest. Ze denken er vaak niet aan wat je nog zou willen doen.”

Omdat de risico’s bij zo’n volgende operatie groot zijn – bij haar voetamputatie liep ze een bloedvergiftiging op – laat ze het er voorlopig bij zitten.

Rokjes

Het is voor het paralympisch snowboardstel de normaalste zaak van de wereld dat er overal benen rondslingeren. Buitenshuis merken ze soms nog dat mensen raar van hun handicap opkijken. Bunschoten: “Vooral in de zomer. Dan draag ik gewoon rokjes en jurkjes. Dan zie je mensen wel kijken, maar het gaat ook wel vaak langs me heen. Het valt eerder vriendinnen op die dan naast me lopen.”

Vos: “Ik vind het juist een soort sieraad geworden. Mensen die net een amputatie achter de rug hebben willen vaak zo’n huidkleurig been. Geef mij maar gewoon een robotbeen. Mijn snowboardbeen is van carbon en titanium, het ziet er heel vet uit.”

Bunschoten: “Ik had eerst ook een huidkleurige prothese. Dan keken mensen eerst, zag je ze denken: hé, wat is dat? Daarna gingen ze juist staren. Nu heb ik gewoon een zwarte prothese van carbon. Dat is duidelijker en dan hoeven ze ook niet te staren.”

Gala

Wat betreft de acceptatie van de paralympische sport is er nog een wereld te winnen, denken de zilveren medaillewinnaars van Pyeongchang. Ze zaten vorige week met gemengde gevoelens in de concertzaal van het Sportgala van NOC-NSF. De Paralympics sneeuwden onder in het olympische geweld, vinden ze. “In het begin zag je wat beelden, maar meer dan vijf minuten was het niet. Het leek erop alsof de montage dacht: dan hebben we die paralympiërs maar meteen gehad”, zegt Vos. “Ik begrijp ook niet dat onze categorie unisex is.”

Bunschoten had er ook gemengde gevoelens bij. “Het is juist super mooi dat de paralympische en olympische wereld op zo’n gala samenkomen. Er komen altijd veel paralympiërs naartoe.”

Als ambassadeurs van de sport hoopt het stel dat die verhoudingen in de toekomst rechter worden getrokken. Aan positieve aandacht hadden ze dit jaar in ieder geval geen gebrek. Bunschoten en Vos gingen beiden met een zilveren plak naar huis. Bunschoten won ook nog een bronzen plak. Ze beleefden Pyeongchang met gemengde gevoelens. Vos kon als regerend wereldkampioen moeilijk omgaan met de druk.

Hechtingen

Bunschoten lag op koers om Bibian Mentel te verslaan, maar ze kreeg een tik op de piste en ging onderuit. Een litteken aan de rechterkant van haar mondhoek herinnert nog aan die val. “Toen ik beneden kwam had ik niet door dat mijn gezicht open lag. Ik had wel bloed gezien, maar dacht dat het een bloedneus was.”

Er waren een hoop hechtingen nodig. Vos hoorde aan de schrikreactie van de mensen die de wedstrijd op tv zagen dat zijn vriendin was gevallen. Hij vroeg of er niets ernstigs was gebeurd, en moest daarna zelf naar beneden.

Voor de Paralympics van Peking over vier jaar wordt er al getest met nieuwe benen. Nog vetter, nog sneller. Van carbon en titanium. En zeker geen huidskleur.

Lees ook:

Bibian Mentel na gouden race: ‘Ik weet hoe bijzonder deze dag is’

De paralympische podiumplekken van Lisa Bunschoten (gisteren zilver achter Mentel) en Chris Vos (gisteren zilver bij de mannen) zijn mede mogelijk gemaakt dankzij Bibian Mentel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden