'Ik ga ook wel eens naar de disco om niet wereldvreemd te zijn'

“Ik ben een gewone jongen met een goed stel hersens”, zegt de 18-jarige Erik Kieft uit Kesteren in de Betuwe. Het is maar wat je gewoon vindt, want op wis- en natuurkundegebied is hij de beste van Nederland, en ook internationaal telt hij mee. Tijdens de 26ste Internationale Natuurkunde Olympiade in de Australische stad Canberra behaalde hij als enige Nederlander een gouden medaille.

Tussen 28 juni en 13 juli streden tweehonderdvijftig jonge uitblinkers in natuurkunde op de Olympiade om vijfentwintig gouden medailles. In totaal hadden 51 landen deelnemers afgevaardigd. “De vijf beste Nederlandse jongeren zijn uitgezonden naar Australië”, vertelt Erik. “Ongeveer 1 500 leerlingen uit het voortgezet onderwijs hebben aan de verschillende voorrondes meegedaan en uiteindelijk bleek dat wij de hoogste scores hadden behaald. Met twee medewerkers van de Universiteit Utrecht zijn we naar Canberra gereisd, waar we met elkaar eerst nog een heleboel natuurkundeopgaven hebben getraind.”

“Toen kwam de eerste test: een vijf uur durend theoriedeel, dat uit drie opgaven bestond. De eerste opgave ging over fotonen, lichtdeeltjes, die van een ster afkomstig zijn. We moesten de massa en de straal van de ster uitrekenen. De tweede opgave handelde over geluidsgolven onder water, de derde bestond uit het uitrekenen van de straal en massa van een dobber die zowel een op- en neergaande als een slingerbeweging maakte.”

“Twee dagen later volgde het praktijkdeel, dat uit twee experimenten van ieder tweeëneenhalf uur bestond. De eerste proef was tamelijk eenvoudig: een cilindrische maatbeker was gevuld met glycerine, en door die glycerine lieten we kleine stalen cilinders naar de bodem zakken. De opgave was: bereken de dichtheid van de glycerine. Het enige hulpmiddel dat is toegestaan, is een rekenmachine. We mochten geen boeken raadplegen, zelfs niet het BINAS-boek, waarin allerlei tabellen en formules staan.”

“Het tweede experiment was heel lastig: met een laserstraal werd door water geschenen. Daarop moest ik melkdruppels aan het water toevoegen en de mate van uitdoving van de laserstraal schatten. Een moeilijke opgave. Een paar dagen later volgde de uitslag. Er werden 25 gouden medailles uitgereikt en een daarvan was voor mij. Ik was trots en hartstikke blij met die prijs.” De vijftienjarige Astrid de Wijn, overigens een van de weinige deelnemende meisjes, kreeg een eervolle vermelding.

De meeste gouden medailles gingen naar China en de Verenigde Staten van Amerika. De vijf Chinese deelnemers haalden zelfs allemaal een gouden medaille. “Dat komt vooral omdat zij van tevoren een maandenlange intensieve training krijgen”, zegt hij.

Vorig jaar viel Erik ook al in de prijzen. Op de Internationale Wiskunde Olympiade in Hong Kong haalde hij een bronzen medaille. “Ik ben ook goed in wiskunde”, zegt hij met een verlegen lach. “In Toronto (waarheen hij zondag is vertrokken - red.) zal ik proberen een zilveren medaille te halen op de Wiskunde Olympiade. Vorig jaar kwam ik één puntje te kort, dus zilver moet lukken.”

Voor de leervakken heeft Erik nog nooit van zijn leven een onvoldoende gehaald. Als kleuter bleek al dat hij hoogbegaafd was, want hij leerde zichzelf op 4-jarige leeftijd lezen. Op de basisschool ging het hem uiterst gemakkelijk af, zijn score bij de CITO-toets bedroeg 100 en ook op het VWO haalde hij alleen maar hoge cijfers. Ter illustratie: hij deed in tien vakken eindexamen en haalde vijf tienen, vier negens en een acht. Het laatste cijfer was voor Nederlands, omdat hij een 5,8 haalde voor zijn samenvatting - een absoluut dieptepunt in zijn cijfercarrière. Voor het dit jaar zeer moeilijke examen wiskunde-B haalde hij moeiteloos een tien. De wis- en natuurkundedocenten van het Christelijk Lyceum Veenendaal maken een examen langzamer dan hij.

Toch is Erik niet in alle vakken goed. “Gymnastiek is mijn zwakke kant”, geeft hij direct toe. “Ik kan bijvoorbeeld niet goed zwemmen. Daar heb ik dan ook een keer een onvoldoende voor gehaald. Met tennisles ben ik gestopt, want zelfs na een paar jaar beheerste ik de slagen nog niet. Ik heb er wel mijn best voor gedaan, maar ik kan het gewoon niet. Bijzonder sportief ben ik dus niet. Maar in Australië hadden we ook tijd voor een snoepreisje naar het Great Barrier Reef, waar we een duikcursus hebben gevolgd: ik heb nooit geweten dat het onder water zo mooi is.”

Al spelen de exacte vakken een belangrijke rol in Eriks leven, hij karakteriseert zichzelf zeker niet als freak: “Wis- en natuurkunde zijn niet alles in mijn leven. Ik ben er niet aan verslaafd. Wel lees ik er veel over, maar ik heb ook tijd voor pianospelen. Ik heb al acht jaar les en ik vind het ontspannend om een stuk van bijvoorbeeld Chopin te spelen. Ik ga ook wel 'ns naar de discotheek, want ik wil geen wereldvreemd figuur worden. Op mijn kamer luister ik vaak naar popmuziek en ik kijk graag naar een film. Van het lezen van literaire romans hou ik niet. 'Een barbaar in China' van Adriaan van Dis vond ik wel goed. Heel boeiend was vooral de beschrijving van de Chinese cultuur.”

Op de basisschool werd Erik regelmatig door zijn klasgenoten gepest, omdat hij zo goed kon leren. “Ik praat er niet graag over, de basisschool is allang verleden tijd. Op de middelbare school ben ik nooit systematisch gepest, want op het Christelijk Lyceum Veenendaal wordt snel tegen pesters opgetreden. Bovendien zat ik steeds in leuke klassen en eerlijk gezegd heb ik ook zelf mijn best gedaan om nooit arrogant of onbescheiden over te komen. Als ik bijvoorbeeld merkte dat een docent op het bord een fout maakte, stak ik nooit mijn vinger op om hem terecht te wijzen. Ik hou er niet van mijn kennis te etaleren en wil zeker geen betweter zijn. Waarschijnlijk heb ik in de loop van mijn schooltijd een mechanisme ontwikkeld om niet buiten de groep te vallen. Ik wilde er graag bijhoren. Daarom probeerde ik ook zo veel mogelijk aan alle sociale activiteiten deel te nemen: popconcerten, werkweken, examenfeesten, ik zorgde dat ik erbij was.”

Erik gaat wis- en natuurkunde studeren in Eindhoven, want daar worden beide studies gecombineerd aangeboden. “En later wil ik heel graag in een bedrijf werken waar ik de gelegenheid krijg mijn kennis van wis- en natuurkunde in de praktijk toe te passen. Dat lijkt me fantastisch.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden