'Ik ga niet maximaal lenen'

Nynke Brandsma (18) uit Overveen

Studie: psychologie aan de Universiteit Utrecht

Op kamers? Ja, maar nog op zoek

"Mijn ouders hebben vanaf mijn geboorte voor mij gespaard. Uit dat potje kan ik twee à drie jaar collegegeld betalen, maar niet ook nog huur en boodschappen. Het is jammer dat ik geen beurs krijg, maar geen ramp.

Klasgenoten gingen wel demonstreren tegen de afschaffing van de basisbeurs, maar ik dacht: dat heeft toch niet veel zin. Bij de keuze voor een studie of stad heb ik me er ook niet door laten beïnvloeden.

Ik wil gewoon op kamers. Maar het is echt lastig om iets te vinden. Vorige week heb ik voor het eerst gehospiteerd, ik ben het niet geworden. Tijdens de introductie deze week kan ik op de bank slapen bij een vriendin die al studeert. In het ergste geval moet ik eerst op en neer reizen, anderhalf uur van deur tot deur. Niet heel erg, maar ik denk dat ik dat gauw zat ben.

Zodra ik een kamer heb moet ik wel gaan bijlenen. Maar ik ben niet van plan maximaal te gaan lenen, liefst zo min mogelijk. Ik heb een bijbaantje in een pannekoekenrestaurant in Overveen en dat kan ik in de weekenden blijven doen. Dat scheelt ook.

Ik heb één oudere zus, zij is net klaar met haar bachelor en heeft dus drie jaar stufi gekregen naast het bedrag dat mijn ouders opzij hadden gezet. Dat is vooral geluk voor haar."

'Leen van ons, zeiden mijn ouders'

Lisse Kruip (17) uit Lichtenvoorde

Studie: communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam

Op kamers? Ja

"De huurprijzen in Amsterdam zijn een tegenvaller, als je ziet wat je kwijt bent. Dat is al gauw 450 tot 500 euro! Daar had ik niet zo over nagedacht. Deze studie leek me gewoon het leukst in Amsterdam, en ik wilde niet naar Nijmegen of Enschede zoals de meeste leeftijdsgenoten uit de Achterhoek doen. Dat vind ik een beetje standaard. Het lijkt me leuk om een paar jaar in Amsterdam te wonen, het is hier zo groot vergeleken met Lichtenvoorde, ik ken echt totaal de weg nog niet.

Voorlopig heb ik geluk. Ik zit nu tijdelijk in een kamer via familie van familie, voor 200 euro per maand. Mijn ouders betalen mijn collegegeld. Ik werk ook nog als caissière bij de Albert Heijn, dat blijf ik in de weekenden voorlopig doen. Bovendien heb ik behoorlijk gespaard, ik heb maandelijks de helft van mijn salaris opzij gezet.

Ik ga niet lenen. Mijn ouders zeiden: leen dan maar van ons. Zij compenseren het wegvallen van de studiefinanciering en dat betaal ik na mijn studie terug. Dat is wel luxe.

Ik heb twee studerende broers, die wel een beurs kregen. Dan denk je wel even: waarom ik net niet?. Maar dat lost niks op. Ik kom er ook wel."

"Het afgelopen jaar heb ik een tussenjaar gedaan op de Evangelische Hogeschool Amersfoort, waar ik goed heb nagedacht over mijn toekomst. Ik had inderdaad direct na de middelbare school aan een studie kunnen beginnen, dan had ik nog kunnen profiteren van de basisbeurs. Maar zelfontplooiing is belangrijker dan geld. Tijdens het EH-basisjaar verdiep je je in het christelijk geloof en persoonlijke ontwikkeling. Nu sta ik helemaal achter mijn studiekeuze.

Eigenlijk is het wel logisch dat studenten zelf hun opleiding betalen. Mijn ouders betaalden vroeger ook zelf hun studiegeld, en met hen is het ook goed gekomen.

Ik heb alvast uitgerekend dat ik het eerste jaar kan afronden met weinig schulden. Ik blijf voorlopig nog even bij mijn ouders wonen, wat veel geld bespaart. We wonen bovendien dichtbij de hogeschool. Het collegegeld betaal ik van mijn bijbaan als vakkenvuller bij de Lidl. Maar als de studie eenmaal goed loopt, wil ik nog wel een keer op kamers, en dan zal ik moeten bijlenen. Ik heb nog geen idee hoe ik die schuld ga terugbetalen als ik klaar ben. Ik zie later wel hoe ik dat oplos, het komt wel goed. Deze opleiding is in ieder geval een investering in mijn toekomst. Dit is wat ik wil."

'Logisch dat je zelf je opleiding betaalt'

Fedde Lok (19) uit Ede

Studie: maatschappelijk werk en dienstverlening aan de Christelijke Hogeschool Ede

Op kamers? Nee

Studenten die nu aan een bachelor- of masteropleiding beginnen krijgen geen basisbeurs meer. Voorheen kregen studenten die op kamers woonden vier jaar lang 280 euro per maand, en wie nog bij zijn ouders woonde 103 euro. Wie al bezig is met zijn opleiding krijgt nog wel een basisbeurs.

De aanvullende beurs voor studenten met ouders die weinig verdienen bestaat nog wel. Deze groep krijgt - afhankelijk van het ouderlijk inkomen - maximaal 378 euro per maand. Ongeveer 1 op de 5 universitaire studenten en 1 op de 3 hbo'ers krijgt een aanvullende beurs.

Studenten kunnen nu maximaal 854 euro per maand lenen, plus hun collegegeld (1951 euro per jaar). Lenen kan tijdens de officiële duur van de opleiding, plus drie jaar, tegen gunstige rente. Voor het terugbetalen van een studieschuld stond 15 jaar, dat wordt nu 35 jaar.

Studenten hebben nog vijf jaar recht op een ov-studentenkaart waarmee ze op week- of weekenddagen gratis kunnen reizen. Voor 2012 was dat nog zeven jaar.

Wat is er veranderd?

36 procent van de studenten heeft op dit moment, naast de basisbeurs, een rentedragende lening bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Gemiddeld lenen zij 484 euro per maand.

71 procent van de studenten heeft een bijbaan, waarmee ze 332 euro per maand verdienen.

57 procent krijgt geld van zijn ouders, gemiddeld 179 euro per maand. Voorheen berekende DUO op basis van het inkomen een (niet-verplichte) ouderbijdrage. Maar dat doet ze sinds de afschaffing van de basisbeurs niet meer.

54 procent studeert af met een studieschuld, van gemiddeld zo'n 15.000 euro (hbo'ers hebben gemiddeld 12.300 euro schuld, wo'ers 19.200 euro).

Hoeveel procent van de aankomend studenten gaat lenen, weet DUO nog niet. Maar het Nibud verwacht dat meer studenten zullen lenen dan voorheen. Het Centraal Planbureau becijferde eind vorig jaar dat studenten twee derde van de weggevallen basisbeurs zullen gaan bijlenen. Het CPB verwacht dat de gemiddelde studieschuld zal stijgen tot 21.000 euro: 18.000 euro voor hbo'ers en 26.400 euro voor wo'ers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden