De vlag hangt uit bij de woning van een eindexamenkandidaat.

Eindexamen

‘Ik ga de geschiedenisboeken in als een leerling met een coronadiploma’

De vlag hangt uit bij de woning van een eindexamenkandidaat.Beeld ANP

Zonder corona zouden scholieren donderdag in heel Nederland aan de centrale eindexamens beginnen. Maar de gymzalen en aula’s blijven leeg. Het is een heftige periode, vindt docent en decaan Stefan Kras van het Avicenna College in Rotterdam.

Normaal baant hij zich een weg tussen drommen leerlingen, maar nu loopt Stefan Kras in zijn eentje door een lege gang. Het gebouw van het islamitische Avicenna College is sinds half maart uitgestorven, zegt de docent geschiedenis en decaan aan de telefoon. “Op deze locatie zitten normaal gesproken 950 leerlingen. Nu is dat een handjevol docenten.”

Kras is niet alleen docent en decaan, maar ook mentor van eindexamenklas 5 havo. Nu de eindexamens zijn geannuleerd, heeft hij de meeste leerlingen al weken niet gezien. Soms komt iemand langs voor een inhaaltoets of herkansing. Verder blijven de lokalen leeg.

Veel leerlingen missen de school, hoort rector Wim Littooij. Leerlingen die niets moeten herkansen of inhalen, hebben op vrijdag 13 maart hun laatste schoolexamens gemaakt. Zij zitten al ruim anderhalve maand thuis. Van de 170 examenleerlingen zijn zeker 130 al geslaagd, weet Littooij. Een klein groepje moet deze maand de laatste opdrachten afronden.

Gemis van alle rituelen

Uiterlijk 4 juni horen de scholieren of ze geslaagd zijn, zegt Littooij. Leerlingen met te veel onvoldoendes krijgen daarna de kans om hun cijfers op te krikken met een zogeheten ‘resultaatverbeteringstoets’. Net als het oorspronkelijke eindexamen telt die toets mee voor de helft van het eindcijfer, zodat een leerling met bijvoorbeeld een 4 voor wiskunde toch kan slagen met een 6, als hij voor de resultaatverbeteringstoets minimaal een 7 weet te halen. Met die regeling wil onderwijsminister Arie Slob leerlingen tegemoetkomen die de schoolexamens matig hebben gemaakt en hun pijlen op het centrale eindexamen hadden gericht.

Naomi Tahrioui Beeld
Naomi TahriouiBeeld

‘Het voelt niet als een volwaardig diploma’

Naomi Tahrioui (18), 6 vwo, St. Bonifatiuscollege in Utrecht

“Ik ga de geschiedenisboeken in als een leerling met een coronadiploma. Ik heb hier zes jaar naartoe gewerkt en nu gaan de examens niet door. Ik zat er echt mee. Het voelt gewoon niet als een volwaardig diploma.

Gelukkig stond ik er goed voor. Sinds vorige week weet ik dat ik ben geslaagd. Toen we hoorden dat de centrale examens niet doorgingen, moest ik nog drie schoolexamens maken, voor filosofie, wiskunde en aardrijkskunde. Voor de meivakantie heb ik alle toetsen gemaakt. Toen mijn cijfers op magister stonden, wist ik dat ik was geslaagd. Geen telefoontje. Dat was het dan.

Na de zomer ga ik communicatiewetenschap studeren aan de UvA. Het is heel bizar, deze periode. Ik besef steeds: wow, nu zou ik eigenlijk examen doen. In plaats daarvan draai ik extra uren bij Albert Heijn. Onze diploma-uitreiking komt in juli, maar ik weet nog niet hoe die eruit zal zien. Normaal is het in een grote kerk, maar dat zal nu wel niet kunnen.”

De meeste leerlingen vinden het ‘helemaal niet erg’ dat de stressvolle eindexamens door de coronacrisis zijn weggevallen, zegt geschiedenisdocent Kras. Wat wel wringt, is het gemis van alle rituelen eromheen. De gedeelde spanning, het dagje Walibi, de feestelijke diploma-uitreiking in het Diamond Palace: het moet allemaal wijken voor de onzichtbare sluipschutter die corona heet.

“Ik vind het ontzettend jammer”, zegt Kras. “Het jaar gaat voor de leerlingen als een nachtkaars uit. Ze komen sinds maart niet meer naar school en hebben eigenlijk een half jaar vakantie, waarbij de dagen lang zijn. Ze kunnen bijna niks, tenzij ze een bijbaantje hebben.”

Schooltijd alsnog feestelijk afronden

Op het Avicenna heerst een extreme druk om iedereen te laten slagen, zegt Kras. “Als een leerling nu zakt, heeft de school het gedaan. Ik zie de rechtszaken al voor me. Gelukkig geeft het ministerie van onderwijs scholen bij het maken van de resultaatverbeteringstoetsen veel vrijheid. Maar we gaan ons best doen om te voorkomen dat leerlingen zo’n toets moeten afleggen.”

Janu Verdonschot Beeld
Janu VerdonschotBeeld

‘Ze noemen ons de klas van Covid-19’

Janu Verdonschot (17), 6 vwo, International School Hilversum

“Onze examens zouden al op 1 mei beginnen, net als op andere internationale scholen wereldwijd. Ik was helemaal voorbereid. Toen er geruchten kwamen dat de examens niet zouden doorgaan, dacht ik eerst: corona is toch niet zo’n big deal? Maar dat bleek wel zo te zijn. Op school noemen ze ons de ‘class of Covid-19’.

Het scheelt wel veel stress, want voor elk vak hebben wij drie examens. Nu hoef ik niets meer te doen. Ik sta er goed voor, maar ik hoor pas op 6 juli officieel of ik ben geslaagd. Intussen probeer ik aan mezelf te werken. Ik doe fitness en help mijn vader, die taalles en schaakles geeft aan kinderen met problemen. Verder ben ik op zoek naar een baantje. Misschien kan ik ergens bezorgen.

Ik hoop dat ik na de zomer gewoon naar de universiteit kan. Het liefst wil ik in Amsterdam Politics, Philosophy, Law and Economics studeren. Ik denk dat de universiteiten er wel begrip voor hebben dat wij geen ‘echt’ examen hebben gedaan. Zolang je je vervolgopleiding haalt, komt het wel goed.”

Aangezien het Avicenna een islamitische middelbare school is (waarvan Nederland er maar twee telt) zijn veel leerlingen erg gehecht aan de school, zegt rector Littooij. Hij vindt het daarom extra belangrijk om, zodra het weer mag, hun schooltijd alsnog feestelijk af te ronden. Hij denkt bijvoorbeeld aan diploma-uitreikingen in kleine groepjes, en hopelijk komt er na de zomer alsnog een groot feest.

Tot die tijd is het vooral een kwestie van duimen en hopen op een versoepeling van de coronamaatregelen. Het voelt onwerkelijk, vindt Kras. “Ik heb geen idee wanneer ik mijn leerlingen weer zal zien.”

Amin Mazian Beeld
Amin MazianBeeld

‘Alsof je alles voor niets hebt gedaan’

Amin Mazian (16), 4 vmbo, Avicenna College in Rotterdam

“Toen corona in het nieuws kwam, had ik niet verwacht dat alles zo snel zou veranderen. Ineens werd alles aangepast. Het was heel onzeker. Vier weken geleden kregen we een e-mail van school waarin stond hoe het er allemaal uit ging zien. School zei: kijk er zo positief mogelijk naar en maak al je toetsen af. Ik moest me aanpassen aan iets nieuws; het voelt alsof ik alles voor niets heb gedaan.

Als het goed is, heb ik nu alles afgemaakt. Mijn laatste toets was deze week: een vlog voor Engels. Twee weken geleden was ik voor het laatst op school om een schoolexamen Frans te herkansen. Er zijn nu allemaal nieuwe regels. We moeten alles ontsmetten en ik kan leraren geen hand of high five geven. Dat voelt alleen.

Volgend jaar ga ik ICT op het mbo doen. Ik ben nu vooral bezig met de ramadan. Ook dat is anders, we kunnen niet bij elkaar zitten. Verder focus ik me op mijn baan als vakkenvuller bij de Plus. Ik ben gepromoveerd tot leidinggevende en kan veel werken. Ieder nadeel heeft z’n voordeel.”

Lees ook:

Uitzonderlijk en ingrijpend: eindexamen van de baan

Het centraal eindexamen is van de baan. Alleen het cijfer van het schoolexamen telt voor het diploma. Heeft dat invloed op de kwaliteit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden