’Ik draag dit zilver op aan mezelf’

Op Deborah Gravenstijn was eigenlijk niet meer gerekend. Maar na jaren vol ellende zette de judoka in Peking een zilveren uitroepteken achter haar loopbaan.

De laatste jaren trof het noodlot Deborah Gravenstijn veelvuldig en hard. Ze verloor haar moeder en haar zus en kampte met ernstig blessureleed. De Rotterdamse wordt volgende week 34 jaar, maar leefde al een leven vol tegenslagen. In al die ellende was er altijd het judo, de sport die haar zoveel goeds had gebracht. De sport was in tijden van verdriet het reddingsvlot waar ze zich krampachtig aan vast bleef houden.

Er waren niet veel mensen die geloofden dat het door judo gehavende lichaam nog in staat was om sport op het allerhoogste niveau te beoefenen. Gravenstijn worstelde niet alleen met haar tegenstanders, maar ook met een dubbele nekhernia. Het kostte haar bijna twee jaar om te genezen. In de laatste fase van het herstel besloot ze ook een knieband te laten vervangen – een blessure die tot de zwaarst mogelijke kwetsuren wordt gerekend.

Gisteren in Peking duwde ze alle ellende ver van zich weg. Gravenstijn vlocht oranje linten in het haar en begon standvastig aan het olympische avontuur in de klasse tot 57 kilo. Ze geloofde in haar kansen op een medaille, misschien wel als enige in de wereld. Het lukte haar al eerder, in Sydney – daar was het eremetaal nog gesmeed van brons. In die tijd leefden haar jongere zusje en haar moeder nog en was ze ook nog niet gescheiden. In Australië was ze favoriet. Ze leefde daar in een andere wereld.

De opmars van Gravenstijn op de olympische tatami was er gisteren niet een die bol stond van schoonheid. Haar judo was boven alles effectief. Met kleine scores versloeg ze de Braziliaanse Quadros en de Spaanse Fernandez, die haar al zo vaak in haar loopbaan had dwarsgezeten. In de halve finale won ze van de mannelijk ogende Chinese Xu, waarna ze de handen gelukzalig in de lucht stak. Een medaille was toen al zeker.

Na afloop van de finale, waarin de Italiaanse Quintavalle duidelijk de sterkste was, was Gravenstijn een stuk minder uitgelaten dan normaal. „Ik heb moeite om mijn gevoel onder woorden te brengen”, vertelde ze. „Het is net of ik er zelf niet helemaal bij ben. Ik keek tijdens de persconferentie om me heen en zag meisjes van een andere generatie. Ik ben de enige die is overgebleven. Ik voel me alsof ik voor het eerst iets heb gewonnen. Heel onwerkelijk.”

Het verhaal Gravenstijn is niet alleen opmerkelijk vanwege alle rottigheid die haar pad de laatste jaren kruiste. Om nog één keer een prijs te kunnen winnen, besloot ze in februari sportief te breken met haar coach en boezemvriend Jan de Rooij. Dat was een lastige beslissing. „Maar we hebben het uitgepraat. Ik heb de laatste maanden bij hem in huis gewoond. Hij stond achter mijn keuze om samen te werken met bondscoach Marjolein van Unen. Hij snapte dat het nodig was.”

Van Unen bracht de agressiviteit terug in het spel van de judoka, iets dat De Rooij niet meer lukte na een samenwerking van meer dan twintig jaar. De figuurlijke schop onder het achterwerk pakte goed uit. Van Unen investeerde omwille van het succes van Gravenstijn in zichzelf, zette haar op scherp, soms zelfs met schuttingtaal. „Dat bleek de manier om haar te motiveren”, aldus de bondscoach. „Terwijl het eigenlijk tegen mijn natuur in is.”

In Peking lukte vervolgens bijna alles. „Het klopte precies”, zei Gravenstijn. „Het ging precies zoals we het hadden voorbereid. Het leek wel of mijn naam al in de medaille was gegraveerd. Ik draag ’m niet op aan mijn moeder of mijn zus. Maar aan mezelf, want ik heb de medaille zelf verdiend. Ik heb er heel hard voor gewerkt. Na de finale was ik nog even teleurgesteld dat het geen goud was geworden. Maar ik ben echt heel blij met deze prijs.”

Het zilver is, zo vertelde ze, de enige manier om alle ellende van de laatste jaren een plekje te kunnen geven. „In het judo ben ik de laatste jaren vaak omver gegooid. Maar het heeft er wel voor gezorgd dat ik in het normale leven kon blijven staan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden