'Ik doe niet mee aan die vrouwenvagina'

Onlangs kocht ik de jaargangen '29 en '30 van 'De Jonge Vrouw, een geillustreerd tijdschrift voor de vrouwelijke jeugd ter voorbereiding van de taak der vrouw in huis en maatschappij'. Ik verbaasde mij met terugwerkende kracht over de licht-emanciperende strekking die zo anders bleek dan in de andere vrouwenbladen uit die tijd.

Ik heb vrijwel altijd een hekel gehad aan dames- of vrouwenbladen. Ik las ze ook nooit. In de jaren zestig was mijn ideaal mee te tellen in de journalistiek, evenzeer als mannen. Daarom verzette ik mij heftig toen ik, werkzaam bij een grote krant, toch automatisch in het vrouwenhoekje werd gedrongen toen de redactie het in haar hoofd had gehaald een vrouwenpagina te introduceren. Ik vond een vrouwenpagina onzin, daarbij denkend aan die damesbladen. Nieuws was interessant genoeg voor mannen en vrouwen, dus waren alle pagina's potentieel vrouwenpagina's. Om een pagina te gaan reserveren voor kinderverzorging, mode en gebruiksartikelen, dat vond ik niks. Toen de druk in een vergadering erg groot werd versprak ik mij. "Ik doe niet mee aan die vrouwenvagina" , stelde ik beslist. Mijn katholieke mederedacteuren lieten mij vervolgens, geschokt, met rust.

Hoewel in de vrouwenbladen de nadruk allengs minder op de huisvrouw en meer op de jonge meid kwam te liggen, lag hieraan slechts een commerciele visie ten grondslag. Al spoedig verdrongen alle bladen zich om die jonge tot lichtrijpe besteedklare dames, waarbij uitgeverijen soms gewoon licenties aankochten van Amerikaanse bladen. De formule lag dan al vast, evenals het percentage te vertalen artikelen. Het was in die jaren zeventig en meer nog tachtig volkomen duidelijk dat de inhoud het tegen de advertenties moest afleggen.

Nou, mij niet dus. Cosmopolitan zocht een hoofdredacteur en omdat ik me als zwakke consument had beperkt tot het lezen van een van de oude Amerikaanse edities, veronderstelde ik dat het blad bepaalde mogelijkheden kon bieden. Een eigen tijdschrift kunnen maken, samenstellen, de inhoud kunnen sturen, het uiterlijk kunnen kiezen leek mij fantastisch, terwijl ook de rol van hoofdredacteur mij prikkelde, omdat ik niet de bladen maar wel een boek van Doris Lessing over zo'n vrouw gelezen had. In een freelance-periode die voorafging aan de feitelijke infunctietreding heb ik veel geleerd. De covers van de bladen worden niet gemaakt op goede smaak, maar op aandachttrekkende potentie.

Het gezicht doet het meest, de ogen in het midden, de kleding, de leeftijd, de mate van bloot geven de toon van het blad aan, bij Cosmopolitan van alles iets rijper dus. De inhoud mocht de lezeressen evenwel niet van zich vervreemden. Toen ik mijn voorgangster hoorde poneren: 'Wij mogen niet voorop lopen', ging ik ernstig twijfelen aan de juistheid van mijn ambitie. Ik kreeg ook nog les hoe je iets van de commerciele afdeling gedaan kreeg: Je neemt voor vrouwen bloemen, voor mannen drank mee. Ik was toen net gepromoveerd als psycholoog. Huib Boermans, directeur Tijdschriftengroep van de VNU, heb ik ervan moeten overtuigen dat het een slecht idee zou zijn mij aan te nemen, als bladen-Koningin van Lombardije. We hebben veel gepraat, ik heb groot respect gekregen voor het vak damesbladen maken, en mijn pet voor Boermans zit absoluut hoog. Maar: niets voor mij.

De problematiek van de damesbladenmarkt is nog niet veranderd. Te veel bladen dingen naar dezelfde hand, liefst met een gat erin. Het aantal is natuurlijk toch beperkt. Opzij ging van een inhoudelijker doel uit. In de praktijk blijk je daarmee nu effectiever lezeressen te bereiken, al moeten de adverteerders blijkbaar nog steeds wennen. Terwijl Opzij voortrekt, blijken andere bladen de trend te volgen. Ben ik nu van mening veranderd over vrouwenbladen? Een beetje, maar niet echt. Mijn gelijk heeft zich gekeerd. Er blijken nu mannen te zijn die Opzij lezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden