'Ik dien geen plan in, ik doe het gewoon'

Margôt Ros doet veel: cabaret, zingen, acteren, teksten schrijven. ,,Soms voel je dat een tekst bijna te erg is en dan hoor je hoe een zaal met zo'n geschokte inademing reageert.'' Ros is nu te zien in de vervolgtournee van het prijswinnende 'Onder Mannen'.

'Het meest geweldige vind ik, dat ik pas zo'n vreselijke slettebak heb kunnen spelen -en lekker brutaal tegen het publiek aanlullen- en een week later in de schouwburg een timide bloempje sta te wezen.''

Opgeleid aan de kleinkunstacademie te Amsterdam is Margôt Ros (36) in haar element als zij snel kan schakelen tussen de meest uiteenlopende projecten: ,,Schrijven, regisseren, projecten opzetten, een voorstelling bij een gezelschap spelen. Behalve toen ik net van school kwam en even dacht dat je je het beste bij een groep kon ontwikkelen, heb ik nooit geambieerd om vast bij een gezelschap te zitten. Het liefst hop ik van het ene naar het andere circuit. Het is heerlijk om in de cabaretwereld wat te roepen en dan bij toneel weer iets totaal anders te doen. Dat inspireert mij. Dat is het voordeel van een freelancer.''

Vorig en dit jaar greep Margôt Ros bij Noord Nederlands Toneel gretig de kans om in korte tijd verschillende kanten van zichzelf te gebruiken. In een door artistiek leider Koos Terpstra opgezette theatermarathon, waarin hij theatermakers in ultrakorte tijd een voorstelling liet produceren -twee weken repeteren, twee weken spelen- deed Margôt Ros 'Lebbis', een cabaretsolo van Hans Sibbel, zorgde zij met Geert Lageveen en Frank Lammers voor de hit van het seizoen -'Onder Mannen', een genadeloos wraakexperiment van twee kantoorpikken op een dove typiste- en zette zij onlangs met Wimie Wilhelm en Bodil de la Parra een valse vriendinnentalk over seks, 'Onder Vrouwen', op de planken op live-muziek.

'Onder Mannen' viel in de prijzen -alledrie de spelers kregen de Colombina en Arlecchino toegekend, een unicum in de toneelwereld- en kreeg een vervolgtournee. En zo kon je deze maand Margôt Ros eerst zien als het extraverte type dat mannen in het publiek onbeschaamd bejegent en in uitbundige songs losbarst, en een week later als de schuchtere, geslachtofferde Christine. ,,Vroeger'', zegt Margôt Ros, ,,zong ik vals. Dat heb ik op 'de kleinkunst' afgeleerd, al hield ik lang dat ik dwangmatig m'n keel schraapte voor ik ging zingen. Op een keer kwam ik in Paradiso bij een optreden van Maceo Parker op het podium terecht en heb spontaan met de band meegezongen. Zo geweldig, sindsdien is de angst dat ik mijn stem niet kan beheersen weg.''

,,Dat doventaaltje van Christine in 'Onder Mannen' doe ik op m'n gevoel, zoals ik het ooit wel heb opgevangen. Zo werkt dat: wat je hoort en ziet, sla je op en gebruik je als je er allang niet meer aan denkt. Tijdens een repetitie zei Koos alleen: Je moet het veel lelijker doen, zo'n stemgeluid waar je eigenlijk niet naar wilt luisteren, maar waar je gaandeweg toch door ontroerd raakt. Daar had hij gelijk in. De gebarentaal doe ik volstrekt intuïtief, gewoon dingen die ik lekker vind om met mijn handen en vingers te doen. En toch maak je dan universele gebaren, want bijvoorbeeld mijn gebaar voor 'ik houd van jou' bleek te kloppen. Het leuke van deze rol is: wat gebeurt er als je iets, een zintuig, zoals in dit geval je gehoor, uitschakelt? Ik merkte dat ik inderdaad niet meer op geluiden reageerde. Dat vond ik een belangrijke ontdekking. Natuurlijk registreer je geluiden wel, maar ze gaan buiten je om.''

De titels suggereren een verband tussen beide producties, maar, zegt Margôt Ros: ,,'Onder Vrouwen' staat op zichzelf, is helemaal niet bedoeld als een keihard antwoord op 'Onder mannen'. Toen we die tekst zagen in het pr-materiaal zijn we gaan steigeren. In de flyers is er toen een vraagteken achter gezet: Is 'Onder Vrouwen' het keiharde antwoord op 'Onder Mannen'? Het publiek vond grappig genoeg van wel, bleek uit de reacties. 'Onder Vrouwen' is net als 'Onder Mannen' door een toevallige opmerking ontstaan. Geert Lageveen zei eens tegen Koos: Dat zou je 's op toneel moeten doen, zoals die twee -hij bedoelde Wimie en mij- met elkaar over seks praten. Dien maar een plan in, zei Koos toen onmiddellijk. Ik dien helemaal niks geen plan in, zei ik: ik kom het gewoon doen of niet.''

,,Als ik schrijf, doe ik dat eigenlijk altijd samen met iemand. Nu niet. We schreven alledrie apart onze eigen stukjes en kwamen dan weer bij elkaar. Dat was wel confronterend, zo alleen voor je pc met een screensaver die steeds veel te snel, als je nog aan het denken was, het beeld op zwart zette. Geert stelde mij gerust: als je een paar weken schrijft, heb je aan het eind een stuk. Dat is ook zo. Je moet wel doorgaan, hebt geen tijd om proppen papier weg te gooien en opnieuw te beginnen. We hadden tenslotte maar anderhalve dag om te repeteren. Op 3 september bedachten we: waar staan we en wat voor decor moet het worden, en zeiden tegen de band: doe daar maar een stukje muziek; 's avonds hadden we een doorloop voor vier mensen in de zaal en de volgende dag première. We hebben bijna alle voorstellingen met de tekst op tafel gespeeld, hadden we soms ook nodig, maar het ging lekker en iedereen was enthousiast. Het is de bedoeling dat het wordt doorgespeeld, maar dat zal waarschijnlijk pas in 2003 zijn.''

,,Het was een hele overgang naar 'Onder Mannen', ook omdat we die nu, anders dan vorig seizoen, in de grote zaal spelen. Voor vijfhonderd man moet je groter spelen en er wordt harder gelachen om de harde grappen. Dat was even wennen de eerste avond. Maar we kregen ze ook stil. Daar heb ik echt van genoten.'' De basis was een Amerikaans filmscript, dat Margôt Ros samen met Lageveen en Lammers fiks heeft bewerkt: ,,De meest erge dingen die die twee mannen zeggen komen van mij, zoals die tekst als Christine denkt dat het lieve woordjes zijn: 'Saaie droge kut met je paardensmoel, ik zal m'n pik in je oor proppen.' Soms voel je dat iets bijna te erg is en dan hoor je hoe een zaal met zo'n geschokte inademing reageert. Het is fijn om te ervaren, zeker als je als schrijver betrokken bent, dat het aankomt.''

,,De grootste prijs was de nominatie. Zo ongelofelijk trots, dat je iets samen hebt gemaakt en dat je dan alledrie genomineerd wordt. Iedereen feliciteert je en dan komt die dag van de uitreiking. Daar hadden ze een vreselijke grap. De namen van alle genomineerden hingen in reusachtige houten letters aan het plafond en van degene die de prijs niet kreeg viel de naam dan met donderend geraas op de grond. O mijn god, nee, dat wil ik niet, mijn naam kapot op de grond, dacht ik toen doodsbenauwd. Opeens is dan je naam je hele identiteit. Hij bleef hangen, gelukkig.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden