’Ik denk voortdurend na over hoe vissen duurzamer kan ’

Maatschappelijk verantwoord ondernemen is nog pionieren. Bedrijven doen dat enthousiast. Deel 1 van een serie: visserij Seafarm.

„Als je tegen een visser zegt dat hij niet meer dan een bepaalde hoeveelheid vis mag vangen, is dat vloeken in de kerk.” Adri Bout (52), directeur van duurzame visserij Seafarm, zit anders in elkaar. „Ik begrijp dat je rekening moet houden met de natuur.”

Begin dit jaar won Seafarm de Verantwoorde Vis Prijs 2008. Bout combineert het kweken van tarbot, een platvis, met het vissen op het mesheft, een langwerpig schelpdier. Twintig jaar geleden realiseerde Bout zich al dat de traditionele visserij niet zo door kon gaan. „Vissers houden elkaar constant scherp. Aan het einde van de week levert ieder zijn vis en wil weten wat de ander verdiend heeft. Daardoor probeer je steeds meer te vangen. Spannend, maar het gaat ten laste van de Noordzee.”

Bout viste op zee, maar droomde van een eigen tarbotkwekerij. „Tarbot is de koning der vissen. Hij smaakt goed en hij is duur.” Bout zette kwekerij Seafarm op aan de kust van het Zeeuwse Kamperland. Maar de tarbot wilde niet groeien. „Ze gingen allemaal dood, jaar na jaar. Het was om te janken.”

Ondertussen hoorde Bout dat er vraag was naar mesheften. Hij ontwikkelde een duurzame manier om ze te vangen. „Mesheften zitten dicht tegen elkaar op een bank. Daar moet je niet als een idioot doorheen raggen. Wij vissen steeds een strookje weg van 1,25 meter breed, zodat de bank niet wordt verstoord.”

De mesheften worden gevangen door lucht te injecteren in de bodem. Ze dwarrelen met de luchtbellen omhoog een slang in die naar het schip leidt. Kleine schelpjes worden gesorteerd en gaan meteen terug in zee, waar ze verder groeien. In tegenstelling tot de traditionele visserij, vist Seafarm op bestelling. Bout: „Daardoor is er nooit overbevissing.” De mesheften worden verpakt in biologisch afbreekbaar materiaal.

Terwijl de handel in mesheften floreerde, wilde het met de tarbotkwekerij niet lukken. Bout: „Het water moet precies afgestemd zijn op de wensen van de tarbot. Een vis kan niet praten. Dus moet je alle verschillende omstandigheden onderzoeken.” Uiteindelijk kostte het Bout zeven jaar om het de tarbot naar de zin te maken. Trots loopt hij langs de bassins. „Nu groeien ze als kool. Het klinkt onlogisch, maar het bleek dat hoe sneller het water rond stroomt en hoe minder voer je geeft, des te harder groeit de tarbot. In het verleden hadden we toevoegingen zoals geneesmiddelen nodig, zoals wel meer viskwekerijen. Sinds drie jaar hoeft dat niet meer, want het biologisch evenwicht is goed. Gelukkig maar. ”

De kwekerij wordt nu uitgebreid van 20 naar 200 ton. Toch zal de nieuwe kwekerij 86 procent minder energie nodig hebben voor watercirculatie dan de oude. Bout: „Dat krijgen we voor elkaar door slim gebruik te maken van zwaartekracht.” Seafarm ontwikkelt zelf alle techniek die nodig is voor de kwekerij, de visserij en de verwerking. Bout: „Innoveren vind ik het spannende aan mijn werk. Ik denk voortdurend na over hoe het duurzamer kan. Ik streef ernaar dat ons afvalwater zo schoon is dat je het kan drinken. Alles kan, daar moet je vanuit gaan.”

Bout wil een kostprijs die lager is dan die van zijn Europese concurrenten. „Ik ben niet vies van geld verdienen. Maar ik wil dat doen op een energiezuinige en milieuvriendelijke manier.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden