'Ik denk vaak dat mensen denken: stomme hoer'

In 2009 kwam er extra subsidie voor prostituees die uit de branche willen stappen. Juist nu veel programma’s die de vrouwen naar nieuw werk begeleiden op koers liggen, gaat de geldkraan dicht. Slecht nieuws voor de vrouwen, die vaak mijlenver van de arbeidsmarkt afstaan.

Kim wil eruit stappen. Na zes jaar achter de ramen is het genoeg geweest. Ze verdiende soms veel geld op een avond, maar nu rest slechts de schuldsanering. Vriendinnen heeft ze vrijwel niet meer en ze woont weer thuis bij haar moeder.

Kim is nu 24 jaar. Ze is blond, vrij klein en draagt twee gouden oorringen. Als ze praat, klinkt ze vrij laconiek en emotieloos. Ze geeft open antwoord op vragen over wat ze allemaal heeft meegemaakt, maar haar antwoorden blijven kort. „Ik ben een gesloten persoon”, zegt ze met een lachje.

„Hij was niet eens zo’n mooie jongen, het was niet: ’Wow, wat ben ik verliefd’”, zegt ze over haar eerste vriend. Stefano was half-Antilliaans en bijna tien jaar ouder dan zij. Kim kreeg veel aandacht van hem en daar had ze, na een jeugd met gescheiden ouders en een moeizame schoolcarrière, veel behoefte aan.

Haar laatste opleiding was mislukt, een nieuwe opleiding als kapster brak ze direct af.

Het was Stefano die Kim voorstelde om achter de ramen te gaan staan. „We zijn een paar keer over de Wallen gelopen en hij vroeg op een gegeven moment of ik daar wilde werken. Ik was zijn eerste meisje, hoe hij op het idee is gekomen weet ik niet. Ik hield zelf ook wel van geld – mijn moeder had dat nooit – en ik zou er volgens hem goed kunnen verdienen. Bovendien was ik verliefd, ik liet me erg makkelijk overtuigen. Ik heb er een weekje over nagedacht en toen heeft hij me er naartoe gebracht.”

De exploitant van het raambordeel maakte een kopie van haar legitimatie, ze moest een formulier invullen en ze betaalde de huur voor de avond – ongeveer 110 euro. Daarna kreeg ze de sleutel. In een nieuw H & M lingeriesetje stond ze even later in haar kamertje. „Ik durfde eerst het gordijn niet open te doen. Het was meer: open, dicht, open, dicht, open, dicht. Ik wist niet wat ik moest doen, ik was erg onzeker. Maar het duurde niet lang voordat de eerste klant kwam. Hij gaf mij gelijk 200 euro voor een uur. Ik voelde me achteraf rot, maar ik had wel makkelijk geld verdiend. Die eerste avond verdiende ik duizend euro.”

Stefano liep die avond een aantal keren langs, Later ging ze ook zonder hem naar de Wallen. „Hij vertrouwde mij”, zegt ze. De jongen komt uit haar verhaal niet naar voren als een gewiekste loverboy die met voorbedachten rade een meisje verleidde om geld aan haar te verdienen. Hij was meer een opportunistische profiteur.

Het was wel een teken aan de wand dat hij haar direct vroeg al haar geld af te geven – wat zij ook deed. Kim vond het op dat moment wel logisch. „Ik kon het thuis niet verbergen en hij vroeg erom.”

Thuis had ze een repertoire aan smoesjes om haar veelvuldige afwezigheid te verklaren: uitgaan (in het weekeinde), bezoek aan vrienden of wiet knippen. Met dat laatste excuus viel ze door de mand. Wiettoppen knippen had haar moeder ook wel eens gedaan en die wist dat je daarvan erg gaat stinken. En stinken deed Kim niet, terwijl er tegelijkertijd wel nieuwe lingeriesetjes in de wasmand opdoken.

„Ze was teleurgesteld, maar niet echt boos. Ik denk dat ze bang was dat ik zou zeggen: Bekijk het maar, ik ben volwassen, zoek het maar uit.”

Na het begin volgde de routine en zo lucratief zou het niet blijven. „Mannen zien het als je nieuw bent en onzeker, je ziet dat ze op jonge, kleine onschuldige meisjes vallen. Als je er langer staat, verdien je minder. Je wordt een stuk meubilair.”

Wat ook veranderde, was haar relatie met Stefano. Hij was niet echt gewelddadig, zegt ze, maar soms wel agressief. Ook ging hij geregeld vreemd en gaf hij al haar geld uit: aan jointjes, aan fraaie huurauto’s, aan kleren en uitgaan. „Echt iets nuttigs heeft hij er nooit mee gedaan.”

Toen hij op zijn beurt Kim van vreemdgaan verdacht, zette hij een mes op haar keel. „Ik had een bord voor mijn kop, ik ging daarna wel met hem samenwonen in Amsterdam.” Voor dat incident werd hij wel gearresteerd en veroordeeld.

Gio, ook een Antilliaan, werd Kims nieuwe vriend. Ze kwam hem tegen in een kledingzaak, werd verliefd en zou vier jaar bij hem blijven. Ze ging even in Den Haag werken en stopte zelfs enige tijd met het prostitutiewerk, om uit het oog van Stefano te blijven en hem geen kans te geven haar onder druk te zetten. Maar na een aantal maanden keerde ze terug naar de Wallen.

Gio hield al net zo van mooie auto’s als Stefano. Hij was evenmin echt gewelddadig, al sloeg hij haar soms als ze ruzie hadden – en zij hem. Hij zette haar wel steeds vaker onder druk om te blijven werken, toen bij haar de tegenzin toenam. Het stel deelde alle inkomsten, maar haar werk achter de ramen bracht fors meer op dan zijn uitkering. „Hij was erg op het geld uit”, beseft ze nu. „Het ging niet om mij, het was geen normale relatie. Ik had een rijbewijs, maar kreeg een oud autootje, hij kreeg alle luxe dingen.”

En buiten een kind van wie ze wist, bleek hij een tweede kind te hebben, verwekt tijdens een verzwegen relatie. Toen volgde een derde kind bij een nieuwe ’buitenvrouw’ – „met de mooie auto die hij kreeg, kwamen ook de meisjes.” Kim liet veel over haar kant gaan.

Typerend is de abortus die ze van hem moest ondergaan. Kim had eerder een zwangerschap onderbroken, omdat ze niet aan een kind toe was, maar deze baby wilde ze graag laten komen. „Hij heeft me bijna aan de haren naar de kliniek getrokken”, zegt ze. „Ik durfde niets te zeggen, hij zat naast me bij de arts. Totdat ik onder de narcose ging, bleef hij bij me.”

Kim maakte aan de relatie geen eind, de politie wel. Die constateerde dat Gio van zijn uitkering nooit zo’n mooie auto kon betalen. Er waren taps gezet op hun telefoons, waaruit bleek waaraan Gio zijn inkomsten te danken had. Toen hij werd opgepakt en vastgezet, bleek hij grote schulden te zijn aangegaan namens Kim. Door bijvoorbeeld een scooter te leasen op haar naam en die vervolgens te verkopen, of door rekeningen van internet- en telefoonbedrijven niet te betalen.

Kim werkte nog enkele maanden uitsluitend voor zichzelf, maar het verdiende veel minder dan vroeger – misschien driehonderd euro op een avond. Ze realiseerde zich dat ze miljonair had kunnen zijn, maar nu kon ze vanwege de schulden nooit meer stoppen, dacht ze. Ze was weer bij haar moeder ingetrokken, maar durfde zich vanwege de schulden niet op haar moeders adres in te schrijven. Het was een ’brij van problemen’, waaruit ze geen uitweg wist.

Een nieuwe vriend – ’een gewone jongen’ – betekende de doorbraak. Of eigenlijk de zwangerschap die van de vriendschap het gevolg was. „Ik ging voor dat kind, ik had iets om voor te leven. Voor hem wilde ik stoppen.”

Ze belde Scharlaken Koord, een christelijke organisatie die hulp verleent aan prostituees. Medewerkers van de organisatie gaan een paar keer per week de prostituees langs om te praten en kaartjes uit te delen waarop hun noodnummers staan.

Als een prostituee wil stoppen, biedt het Scharlaken Koord een ’uitstaptraject’ aan. Hulpverleners assisteren bij praktische zaken en de organisatie biedt psychologische en sociale ondersteuning en weerbaarheidstraining. Sinds vorig jaar werkt het Scharlaken Koord samen met Randstad om banen te zoeken voor ex-prostituees.

Kim had haar toekomst niet zo helder voor ogen, ze wist gewoon niet meer wat ze moest doen. Veel zaken bleken echter eenvoudig op te lossen. Door zich in te schrijven op het adres van haar moeder kon ze een uitkering aanvragen. Daarna volgden afspraken met de schuldhulpverlening. Bij hulpverleenster Simone Schoemaker kon ze bovendien voor het eerst haar verhaal kwijt.

„De vrouwen voelen zich hier geaccepteerd”, zegt Schoemaker. „Wij kennen de meesten al omdat we al heel lang op de Wallen rondlopen. Aan ons hoeven ze niet uit te leggen hoe het werkt. Loverboys, SM, veeleisende klanten, geweld door pooiers, moeilijke jeugd, we hebben het allemaal al eens gezien en gehoord.”

Die specifieke kennis zorgt ervoor dat de hulpverlening aansluit bij de behoeftes van de prostituees, stelt ze. „Het zijn vaak meisjes of vrouwen uit een gebroken gezin, in veel gevallen met incestervaringen of andere vormen van seksueel misbruik. Ze hebben hun grenzen nooit goed ontwikkeld, iedereen loopt daar overheen. En zij laten dat toe. Vrouwen vinden dat laatste erg confronterend als het in de weerbaarheidstraining aan de orde komt: ze hebben dan misschien geen ’schuld’ aan hun problemen, maar ze hebben wel een eigen rol en eigen keuzemomenten.”

Ze vertelt dat vrouwen moeten oefenen in het ’nee’ uitspreken, of dat ze ’stop’ moeten roepen tegen iemand die langzaam dichterbij komt. Dat soort dingen lijkt simpel, maar blijkt voor deze vrouwen nog niet zo eenvoudig.

Kim: „Ik heb alleen maar nadelen van mijn prostitutietijd. Ik heb schulden en denk vaak dat mensen als ik over straat loop, denken: stomme hoer. Ik heb ook geen vriendinnen meer en het vertrouwen in mannen is weg. Ik heb een heel groot deel van mijn leven gemist. Oude vriendinnen hebben een man, een kind, een huisje. Daar moet ik allemaal nog aan beginnen.”

Schoemaker: „Als je denkt dat je er bent met het regelen van de praktische zaken, dan heb je het mis. Er is grote kans op terugval, het is een zaak van erg lange adem. Veel vrouwen beginnen met ’Het is gebeurd en ik laat dit nu achter me’. Beginnen is makkelijk, volhouden niet.”

Niet alleen omdat de inkomsten lager zijn, maar ook omdat ze veel moeten verwerken.

Kim kan daarover meepraten. Nadat ze de praktische zaken had geregeld, vond de gemeente dat de uitstapster snel aan een gewone baan moest beginnen. Kim wilde dat niet, maar durfde geen nee te zeggen en ging dus akkoord. De avond voordat ze voor het eerst naar haar nieuwe werk zou gaan, stortte ze in en deed ze een zelfmoordpoging. Haar moeder vond haar net op tijd.

Wat niet hielp was de miskraam die ze kort daarvoor had gekregen. Na de eerdere gedwongen abortus, was het vroegtijdige einde van deze gewenste zwangerschap een extra klap in haar toch al moeizaam verlopen leven.

Kim heeft nu meer tijd gekregen om op adem te komen, de gesprekken met een psycholoog zijn gaande.

De ambities zijn bovendien bijgesteld, Kim begint in eerste instantie aan een opleiding. Niet in de stad waar haar moeder woont, want daar kennen sommigen haar verleden. „Dan kom ik er niet los van.”

Het liefst zou ze werken met kinderen. Het kan gebeuren dat ze in haar nieuwe werk een van haar oude klanten tegenkomt. „Dan doe ik gewoon alsof ik hem niet ken”, zegt ze optimistisch.

De namen van Kim en haar ’vrienden’ zijn gefingeerd om hun privacy te beschermen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden