'Ik dacht dat er een vliegtuig neerstortte'

Een kerk en een stuk of twintig huisjes, veel stelt Huizinge niet voor. Toch weet iedere Groninger waar het dorp ligt. De aardbeving op 16 augustus 2012, morgen precies drie jaar geleden, wekte Nederland uit de droom over de veilige winning van aardgas.

"Het rommelt en schudt en gromt een paar seconden lang. En op het eind knalt het alsof er een vliegtuig door de geluidsbarrière schiet." Wietse Oosterhof weet precies hoe een aardbeving voelt. Niet de schokjes van de laatste maanden, met een magnitude die soms net boven de 1 piekt op de Schaal van Richter, daar schrikt hij niet meer van. Maar 3.6, dat is een ander verhaal. De schok bij Huizinge, morgen precies drie jaar geleden, schudde het hele land wakker.

Bijna net zo'n schok voelde Oosterhof op 14 februari vorig jaar, toen Leermens met 3.0 het epicentrum was. Zijn eigen dorp, waar zijn huis al jaren te koop staat. Sinds Huizinge is er geen serieuze kijker meer geweest. "Het is een oude smederij uit 1775, alles zit er nog in, echt een schitterend huis. Maar we hebben net weer de prijs verlaagd."

Paradoxaal genoeg gaf Huizinge de Groningers moed. "Het was niet de eerste beving, wel de zwaarste", legt Oosterhof uit. "Na die beving en zeker na het jammerlijke optreden van minister Kamp in Loppersum, in januari 2013, werd ook nationaal en in de Tweede Kamer duidelijk wat hier aan de hand is. Met zijn boodschap van 'vervelend, maar we hebben het gas nu eenmaal nodig, jullie moeten er maar mee leren leven' heeft Kamp zijn eigen verzet georganiseerd."

Sindsdien krijgt elke flinke beving volop aandacht, zo ook anderhalf jaar geleden in Leermens. "Hoe meer we in beeld zijn, hoe beter", vindt Oosterhof, "al is het debat in de politiek nog steeds tenenkrommend."

Ook Lambert de Bont herinnert zich de beving van Huizinge als de dag van gisteren. "Het gebeurde rond half elf 's avonds, ik liet net een bezoeker uit, mijn vrouw lag al in bed. Het was buitengewoon heftig, je denkt 'nu stort alles in', er leek geen houden aan."

Nieuw was 'Huizinge' overigens niet voor De Bont, die een historische boerderij net buiten het dorp bewoont. "De eerste verrassing voor mij was de aardbeving van 3.5 op 8 augustus 2006 in Middelstum. Een enorme ontploffing, het ergste onweer dat je je kunt voorstellen. Ik dacht dat er een vliegtuig door het dak was gegaan, maar toen ik boven kwam was er niets te zien. Het was twee minuten over zeven in de ochtend. Er ging een stoot adrenaline door me heen die ik de hele dag niet meer kwijtraakte."

De Bont, jarenlang woordvoerder van de Groninger Bodem Beweging, maakt zich zorgen over kerken, boerderijen, herenhuizen en ander cultureel erfgoed dat niet zomaar te verstevigen valt. "Daarvoor zijn nog helemaal geen plannen gemaakt."

De superappelboor

Drie jaar na de beving in Huizinge diept de Nam een paar kilometer verderop, in Zeerijp, stukken gesteente uit de bodem. Aardwetenschappers uit Utrecht en enkele internationale universiteiten gaan onderzoeken hoe de poreuze steenlaag inklinkt als het gas eruit is gepompt. De zogeheten compactie lijkt een belangrijke factor bij het ontstaan van aardbevingen in het Groningse land. Een soort reuzenappelboor haalt volgende week de laatste steenmonsters van drie kilometer diepte omhoog. Daarna plaatst de Nam gevoelige meetapparatuur om elke seismologische beweging te kunnen registreren.

Mooi, vinden veel Groningers, maar dit had vijftig jaar geleden al moeten gebeuren. De Nam kwam pas na Huizinge in actie. Dat erkende het gaswinningsbedrijf zelf ook, nadat de Onderzoeksraad voor Veiligheid op 18 februari rapporteerde dat er tot 2013 bij de gaswinning in Groningen geen aandacht is geweest voor de veiligheid van bewoners. Tot Huizinge ging de Nam ervan uit dat de gaswinning alleen schade teweeg zou brengen. Voor het bedrijf was Huizinge een 'keerpunt in het denken en handelen', zo staat in de reactie op het OVV-rapport.

Minister Henk Kamp bood op 2 maart excuses aan de inwoners van Groningen aan. De Raad van State oordeelde in april dat uit de vijf clusters in de gemeente Loppersum geen gas meer mag worden gewonnen. Al in februari had Kamp de gaswinning uit het Groningerveld voor de eerste helft van dit jaar begrensd en eind juni draaide hij de gaskraan ook voor de rest van het jaar dicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden