'Ik bied u dan ook allereerst mijn excuses aan voor de ontstane onduidelijkheid'

Filosoof Coen Simon laat zien hoe je uitspraken uit het nieuws fileert

Nick Jue Directievoorzitter ING Nederland in een open brief op ING.nl (17 maart)

Net als 'met alle respect' meestal de opmaat is naar een bijzonder respectloze opmerking, zo is 'nou sorry hoor' ook eerder de volharding van je eigen gelijk dan een welgemeend excuus. Ik hoor het thuis nog weleens als de kinderen op elkaar vitten en we spreken ze erop aan. Sorry hoor.

Maak het maar even goed, hoor ik mezelf in zulke situaties zeggen. Maar nog voor ik uitgesproken ben, kaatst het alweer terug: ik heb toch 'sorry' gezegd.

Een excuus is een subtiel ding. Ik kan mijn kinderen natuurlijk niet dwingen te menen wat ze zeggen, hooguit om het in ieder geval te laten klinken alsof ze het menen. En zelfs daaraan kun je twijfelen. Als een onschuldig stoeipartijtje door moeilijk traceerbare oorzaken doorslaat in wat ernstiger duw- en trekwerk, waardoor er bijvoorbeeld ééntje net wat ongelukkig met z'n kop op de punt van een tafel komt - en misschien zelfs wel meer door eigen onhandigheid dan door die duw van de ander - nou ja, dan begrijp ik heel goed dat een excuus lastig is. Zo'n spijtbetuiging kan immers door betrokkenen en omstanders al snel ervaren worden als een schuldbekentenis, die het slachtoffer met de meeste pijn lijkt vrij te pleiten van alle schuld. In zulke gevallen ben ik als opvoeder bereid een stampvoetend 'sorry' te accepteren.

Wat een excuus tot een van de hoogstandjes van menselijke beschaving maakt, is dan ook niet zozeer het kunnen toegeven van je ongelijk, maar vooral het kunnen toegeven als je ongelijk helemaal niet zo evident is. En dat is natuurlijk in de meeste gevallen aan de hand, aangezien een scheidsrechter in het dagelijkse leven ontbreekt.

Het excuus van ING-baas Nick Jue deze week over de voorgenomen proef met klantgegevens zal door menigeen als onoprecht worden ervaren. Eerst moet de president van De Nederlandsche Bank zijn zorgen uiten en dreigen klanten massaal te vertrekken, en pas daarna verontschuldigt ING zich. En nota bene alleen maar 'voor de ontstane onduidelijkheid en de onrust waartoe dit heeft geleid', niet eens voor de plannen zelf.

Cynisch stellen we vast dat excuses in de wereld van het grote geld gratuit zijn. Als straks iedereen het vergeten is, dan is het vertrouwen weer hersteld. Maar misschien overschatten we de waarde van oprechtheid, en zijn al onze excuses alleen maar om vertrouwen te winnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden