'Ik ben zo geschapen, en ga zo verder'

Na de coming-out van Tofik Dibi en de verschijning van zijn boek over de innerlijke strijd van iemand die moslim wil zijn en homo is, komt de discussie onder moslims los.

Hij oogt rustiger. Tofik Dibi (35), als Kamerlid voor GroenLinks altijd hyper en in het middelpunt van de aandacht, zit in een groene sweater aan een glas wortelsap. Dit najaar durfde hij, niet langer bang dat moslims en Marokkanen het hem zouden nadragen, te zeggen dat hij homo is. Dat hij nu zichzelf kan zijn, voelt raar, zegt hij, maar ook beter. "Het is allemaal lichter. Hoe ik loop, hoe ik slaap, hoe ik eet. Net alsof ik een dikke joint heb gerookt en door het Vondelpark wandel."

Het ging niet zonder pijn. "Ik ben wel een paar mensen kwijtgeraakt. Sommigen vanwege het geloof. Anderen vonden het 'gewoon vies'." Dat laatste vindt hij erger. "Aan mensen die over het geloof beginnen, kan ik tenminste nog uitleggen waarom ze ongelijk hebben." Misschien komt het woord 'vies' harder aan, zegt hij, omdat het hem doet denken aan de keren dat hij bespuugd is. Dat tafereel is te lezen in zijn boek 'Djinn'. 's Avonds zit Dibi in een internetcafé, stiekem op datingsites voor homo's. Tot een 'klein Turks mannetje' meekijkt op zijn scherm. De kwat komt vol in zijn gezicht.

De tijd dat hij nog geloofde dat er een boze geest ('djinn' in het Marokkaans, vandaar de boektitel) in hem huisde, bracht hij door in een duistere wereld van anonieme contacten, met verkrachtingen en mishandelingen als gevolg. "Het is maar een kleine bloemlezing van wat ik heb meegemaakt."

Twee weken geleden is een filmpje online gezet waarin tv-maker Salaheddine Benchikhi hem - 'als moslims onder elkaar' - aan een spervuur van vragen onderwerpt. Dibi: "Ik weet dat hij ontzettend veel fans heeft. Dus ik dacht: nu komt het er echt op aan."

Met dit online interview, dat al meer dan 100.000 keer bekeken is, laait het debat onder moslims op. Tofik Dibi gaat in op de strafste reacties die op Facebook zijn verschenen.

'Net als dat drugsdealers in de moskee worden verwelkomd (misschien wel een ergere zonde) dan zou een (openlijke) homo ook welkom moeten zijn.' Ihsane Cha

"Ik durf al lang niet meer naar de moskee. Nog steeds ben ik er niet geweest, ergens bang dat iemand het pad voor me gaat blokkeren, en zegt: 'Dat kan niet'. Toen mijn broers jaren geleden begonnen te bidden - het voorgeschreven vijfmaaldaagse gebed bedoel ik dan - voerden we daar warme gesprekjes over. 'Wanneer ga jij bidden, Tofik?', vroegen ze. Ik heb me eruit gepraat door te beginnen over mijn drukke leven. Maar de eigenlijke reden was: ik voelde me niet rein. Ik hoopte al die tijd dat ik verliefd zou worden op een meisje. Dat 'het' dan over zou gaan, en ze me zo zou redden van het hellevuur.

"Vergelijkingen met drugsdealers of hoerenlopers zitten me niet dwars. Maar ze kloppen niet. Die dingen zijn een keuze. Ik wil dat alle broeders en zusters weten: als homo zijn een keuze was geweest, had ik een andere beslissing genomen. Dan was ik een vrouw getrouwd en had ik een elftal kinderen."

'Ik denk dat velen hier nog eens het verhaal van het volk van Lot moeten doornemen om te beseffen dat zulke zaken verachtelijk zijn in de ogen van Allah.' Rahima Umm Luwayn

"Het aller, aller-irritantst vind ik mensen die met het verhaal van Lot komen aanzetten. Die zijn gewoon even naar een islamitische site gegaan en hebben de eerste de beste anti-homoseksualiteit-redenering geknipt en geplakt. Exact dezelfde fout heb ik zelf gemaakt. Ik kende nota bene de Canadese schrijfster Irshad Manji, die lesbienne én moslima is, en stond naast haar in debatcentrum De Balie toen ze met de dood werd bedreigd door de jongens van Shariah4Belgium en Shariah4Holland. Maar ik wist niet hoe zij het rijmde met haar geloof, en dat ze die verzen had uitgeplozen. Hoe dat kan? Ik was bang om de Koran te lezen! Zo belachelijk. Ik heb weleens wat gegoogled, maar ik kwam altijd uit op veroordelingen. Dus vermeed ik dat, om niet écht depressief te worden. Pas toen ik geen Kamerlid meer was, en ik voor het nieuwsblog Vice drie homoseksuele imams ging interviewen, viel het kwartje. In het verhaal van Lot, zeggen zij, maakt God zich niet boos om homoseksualiteit, maar om verkrachtingen.

"Al was ik nog niet uit de kast, die types van Sharia4Holland riepen naar mij ook 'homo'. Dat zeiden ze, in hun sexy lange jurken, en getooid met diademen in het haar. Maar ik ben sinds mijn coming-out nul keer bedreigd, ja, het is echt wonderbaarlijk." Hij trekt een gezicht. Sarcastisch: "Bijna teleurstellend."

'Moge Allah hem leiden en genezen.' Souad El Bouk

"Hier zit mijn inbox vol mee. Er zijn mensen bij die me uitnodigen om genezingsrituelen te doen. Luister, zeg ik dan. Ik heb álles geprobeerd. Lees mijn boek. Ik heb een middag biddend doorgebracht in een grot met krioelende beestjes, aan de rand van ons dorp in Marokko, om met een koranvers tegen mijn borst en een zelfgemaakt vuurtje mijn djinn, mijn boze geest, uit te roken. Ik dacht zelfs even dat het had gewerkt toen ik kort daarna voor het eerst verliefd werd op een meisje. Maar dat ging over, en mijn oude gevoelens waren niet weg. Ik ben zo geschapen, zeg ik nu, en ik ga zo verder. Ik stuur op die mails trouwens wel altijd dezelfde smeekbede terug: 'Moge Allah jou ook op het juiste pad krijgen'.

"Ik kan niet anders dan hoop putten uit dit soort reacties. Het is al zoveel beter dan dat ze me 'ziek' vinden, dan dat er gezegd wordt dat ik de doodstraf of gevangenisstraf verdien, zoals in islamitische landen. Op internet kom ik schreeuwlelijken tegen uit het kamp GeenStijl en Wilders, die zeggen: 'Je mag blij zijn dat je niet van een flatgebouw wordt gegooid'. Die zitten daar gewoon bijna op te hopen. Ze hebben niks met homo's, ze hebben gewoon iets tegen de islam. Ik krijg ook steeds meer een schijthekel aan mensen die zich drukmaken om moslimhaat, maar zelf wel homo's haten. En andersom. Als je maar een van de twee erg vindt, wil ik je steun niet.

"Het hoogoplopende islamdebat heeft me onvrijer gemaakt. Niet-moslims beweren zoveel over mijn geloof, dat er voor mij als moslim geen ruimte meer is om nog mijn eigen gedachten te vormen. Dit verschijnsel zit onderlinge gesprekken van moslims in de weg - terwijl er nog zoveel te voeren zijn: over vrouwen, over vrijheid van meningsuiting, over afvalligheid. Maar hoe ga je dat doen als je van alle kanten wordt bestookt?"

'Nog even en hij had 'm levend opgegeten.' Bouchra El Majjaoui

"In het filmpje lijkt het alsof ik het gigantisch zwaar heb met de wijze van ondervraging, maar dat komt ook door hoe het beeldmateriaal is geknipt. Heel lief dat mensen het voor me opnemen, hoor, maar ik voelde me totaal niet geïntimideerd. Het was heel vertrouwd eigenlijk: Ik ben gewend aan Marokkanen die met hun handen praten, en zich verbaal opwinden. Ik was aan het nadenken, heel hard aan het nadenken.

"Ze zien mijn innerlijke strijd. Dat is héél goed. Dat ze eens zien wat iemand meemaakt. Oh, jullie zien een kwetsbare jongen? Voel maar eens! Ze zien de Gay Pride op tv, maar nooit zien ze de innerlijke strijd van iemand die moslim wil zijn en homo is. Ik denk dat ze er toch allemaal iets in herkennen. Elke moslim in Nederland worstelt ergens mee. Of het nu een Surinaams meisje is op wie je verliefd bent, of een biertje drinken bij het uitgaan." Denkpauze. "Misschien speelde ook mee dat ik een kater had."

'Tofik maakt helaas de cruciale fout door te zeggen dat hij zo is geschapen. Allah heeft de mens in de perfecte staat geschapen alhamdulilah'. Islaam Parel

"Ja, ik ben perfect geschapen, precies, daar ben ik het helemaal mee eens." Met een gespeeld vilein stemmetje: "Tenzij deze - eh, wat is haar naam? - Islaam Parel wil zeggen dat God fouten maakt."

'Voor god spelen, wat Salaheddine doet'. Mo Lazaar

"Er wordt gezegd dat op Allah's troon gaan zitten - dat wil zeggen: oordelen over anderen - zonde nummer één is. Salaheddine voert zichzelf bovendien op als de Oppermarokkaan. Maar bij lange na niet de hele gemeenschap is zo afwijzend als hij. Ik kom daar zelf ook pas net achter. Anders had het niet zo lang geduurd. Ik kon, als ik uit de kast zou komen, geen stem meer zijn voor moslims en Marokkanen. Dácht ik. Ik ben bedrogen uitgekomen: Velen hebben me niet laten vallen. Thuis zijn ze er voor me. Zo mooi."

'Er is een hadith over mensen die hun zondes openbaren. Die jongen heeft heel wat uit te leggen aan zijn schepper' Abdelmoutalib Elhajoui

"Mijn moeder vindt dit ook. En ik heb altijd gedacht: Ik ga het nooit zeggen. Maar ik heb me bedacht. Ik heb publiek gelogen. Bij Paul de Leeuw. Op radio 3FM. In tv-programma 'De Halve Maan' heb ik vragen weggewuifd. Heel erg. Ik moet het goed maken. Helemaal omdat ik toen verliefd was op iemand, en dat was wederzijds. Maar het ging gewoon niet. Het ging kapot aan mijn interne strijd."

Tofik Dibi: 'Ik heb een schijthekel aan mensen die zich drukmaken om moslimhaat, maar zelf wel homo's haten. En andersom.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden