'Ik ben ze allemaal de baas gebleven' Salomon Birenbaum

Salomon Birenbaum (88) zit bij een Poolse mis, vlak voor de plechtigheid bij de 'dodenpoort' van Auschwitz-Birkenau, in een opvallend kaal kerkgebouwtje. Maar waarom, op die vraag kan hij niet goed antwoord geven.

Zijn ouders waren Joods, maar deden daar niets aan. Zijn geloof in een christelijke God verloor hij toen het anti-semitisme in zijn geboorteplaats Radon in de aanloop naar de oorlog tot grote hoogte steeg. "Met religie heb ik dus niets." De Poolse liederen zingt Birenbaum, die sinds 1945 in New Jersey woont, moeiteloos mee. "Dat gaat nooit meer weg. Met die liederen ga ik terug naar mijn jeugd."

Hij is blij dat hij de herdenking kan meemaken. "Uiteindelijk ben ik ze allemaal de baas gebleven. Ik ben er ontzettend trots op dat ik nog leef. Dat geen SS'er mij dat heeft kunnen afnemen. Ik denk dat ze mij te belangrijk vonden om me door de schoorsteen te jagen", zegt hij bijna met een knipoog. "Ik ben in tien concentratiekampen geweest, elke keer ging ik weer op transport. Ik ben zelfs in het vrouwenkamp Ravensbrück geweest. Nee serieus, ik was denk ik fysiek niet kapot te krijgen. Het zwaarste werk hield ik vol."

Birenbaum blijft de hoop houden dat mensen ooit van Auschwitz zullen leren. "Maar ik twijfel, hoor. Natuurlijk, vanwege wat in Parijs gebeurde, maar toch ook door wat nu in Syrië gaande is. Iedereen moordt elkaar maar uit. De gekte regeert zeventig jaar na de bevrijding van Auschwitz nog steeds."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden