'Ik ben nog steeds aangeslagen'

Is de verkiezingsuitslag een teken dat Nederland, net als diverse andere Europese landen, aan het 'verrechtsen' is? En waarom stemden zoveel jongeren op het CDA en de LPF?

door Hélène Butijn

Rense Weide, voorzitter JOVD (VVD): ,,Ik ben erg verbaasd. Bij scholierenverkiezingen staat de VVD altijd bovenaan, gevolgd door GroenLinks. Maar blijkbaar is de VVD haar populariteit onder jongeren nu kwijt. Dat komt door de Paarse Poldercultuur. En de partij benoemt de dingen te weinig duidelijk. Fortuyn was, tegenover Melkert, Dijkstal en de anderen, verfrissend. Hij droeg maatpakken. Hij zei waar het op stond. Een nieuwkomer, daar voelen jongeren wel voor. Wij hebben als jongerenorganisatie een strijdbare koers gevolgd. Maar de VVD is gewoon vaker in de media.''

Jasper Hormann, voorzitter Jonge Democraten (D66): ,,Ik ben nog steeds aangeslagen. Dit is gewoon klote. D66 moet het juist hebben van jongeren, díe willen vaak veranderingen. En dat terwijl het bij ons, de Jonge Democraten, nou net zo lekker loopt. Aan ons ligt het niet, we hebben superhard ons best gedaan. We hebben agressief campagne gevoerd en hebben superveel nieuwe leden: anderhalf jaar geleden hadden we 280 leden, nu 600-plus. D66 heeft gedaan wat het heeft beloofd. Maar de standpunten zijn te genuanceerd en te complex voor het grote publiek. D66 moet assertiever optreden, niet meer die nette, lieve partij willen zijn. Ik geloof er niks van dat Balkenende op inhoud heeft gewonnen. Hij was een vluchtheuvel, een redelijk alternatief voor de LPF. Over vier jaar vinden jongeren dat niet meer interessant.''

Maina van der Zwan, woordvoerder 'Kritische Studenten': ,,De LPF doet niets voor jongeren, maar ik begrijp het wel enigszins dat veel jongeren op die partij hebben gestemd. Fortuyn heeft frustraties gekanaliseerd. Onder studenten hebben GroenLinks en de SP ook veel aanhang, omdat die partijen tegen de gevestigde orde zijn. Zo is het met Fortuyn, maar dan rechtsom. Fortuyn sprak heldere taal. Beter dan dat gelieg in Den Haag. En jongeren hebben gemerkt dat het onderwijs in de uitverkoop is gedaan, door het studiehuis en de groeiende invloed van het bedrijfsleven. Fortuyn kon dat ook niet oplossen, maar hij heeft tenminste aangekondigd daar iets aan te gaan doen.''

Jasper Fastl, voorzitter Jonge Socialisten (PvdA): ,,Ik vind het wel typisch dat rechts bij jongeren nu zo goed scoort. Het heeft te maken met hun wat gemakzuchtige mentaliteit. En als je nog niet gebonden bent, kies je ook gemakkelijker voor een nieuwe partij. Veel jongeren vinden geld verdienen belangrijker dan stemmen op een zorgvuldig, inhoudelijk beleid. Ze denken op korte termijn. Ik denk niet dat dit een teken is van ons falen als jongerenorganisatie. Wij hebben een machteloze positie. Zoals andere verenigingen met sport of natuur bezig zijn, zijn wij bezig met politiek, puur inhoudelijk. We stomen mensen klaar voor de politiek. Misschien is het wel een manco, dat we geen jongeren aantrekken die oppervlakkiger met de politiek bezig zijn.''

Rutger van den Dool, voorzitter Dwars (GroenLinks): ,,Jongeren hebben goed geluisterd naar het populisme van Fortuyn en van het CDA. Dat kan nog problemen geven. De houding van het CDA bijvoorbeeld tegenover softdrugs, en die van de LPF wat betreft de dienstplicht en computers op scholen. Ik denk dat jongeren zich dat niet helemaal hebben gerealiseerd. De hedonistische levensstijl van Fortuyn, dat rebelse, het zich afzetten tegen de politiek, dat spreekt jongeren aan. Het CDA is voor velen van hen toch vooral een mildere vorm van de lijst Fortuyn.''

Ahmed Larouz, voorzitter Tans, Marokkaans jongeren-netwerk: ,,Tans is een a-politieke organisatie. Maar ik heb het gevoel dat in mijn omgeving veel is gestemd op de PvdA en vooral het CDA. Het CDA doet normaal tegen allochtonen, ondanks Balkenende's uitspraken over de multiculturele samenleving. En het CDA is niet echt religieus, zoals velen dachten. Autochtone jongeren stemmen op Fortuyn, omdat hun ouders dat doen. En om stoer te doen, om een verschuiving in de politiek te veroorzaken. Het is de politieke jongerenorganisaties absoluut niet gelukt om allochtone jongeren erbij te betrekken. Maar door de opkomst van Fortuyn is het politiek bewustzijn groter. Allochtonen praten continu over Fortuyn, of het ze nu frustreert of niet. Over Melkert wordt zelden gepraat. Met deze uitslag moeten we leven, de mensen hebben gestemd. Wij, allochtone jongeren, moeten wel keihard werken voor een goede toekomst. Making good out of the dirt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden