'Ik ben niet verbaasd, ik ga er gewoon voor'

HEERLEN - Het was natuurlijk onvermijdelijk. Dat Richard Groenendaal gisteren de wereldbeker veldrijden won, nam iedere liefhebber voor kennisgeving aan. De Brabander kon zich in de zogeheten 'Grote prijs van Nederland' een dertiende plaats veroorloven, maar deed wat hij dit seizoen al vijftien keer eerder had gedaan: winnen. Dus werd hem gevraagd zijn gedachten vooral over het wereldkampioenschap te laten gaan.

JOHAN WOLDENDORP

In het Deense Middelfart is Groenendaal over twee weken de uitgesproken favoriet, maar ook hij kent de harde en soms onrechtvaardige wetten van de eendagskoers. Niet altijd, of beter meestal niet, wint de beste sportman, maar degene die die dag het beste de benen kan laten malen. Bibberend van de kou - want de laatste wereldbekercross in Heerlen was door de striemende regen geen plezierritje - wrong hij zich in bochten om maar in een underdogpositie terecht te komen. “Ik ben Nederlands kampioen en heb de wereldbeker. Ik ben de regelmatigste over in feite zes WK's op verschillende parcoursen. Sportief gezien is mijn seizoen al geslaagd.” Het is mooi gesproken, maar ook Groenendaal verheelt niet dat hij volgend seizoen dolgraag in de regenboogtrui wil rondrijden. In het wielrennen, of het nu op de weg, de baan of in het veld is, geldt een wereldbekerklassement als nog minder dan surrogaat. Het is een marketingconcept, een product van marktgericht denkende bobo's, in een sport die glorieert bij de gratie van stokoude tradities.

Ook al wint op 1 februari in Middelfart een outsider, Richard Groenendaal is onmiskenbaar dè veldrijder van dit moment. Zijn suprematie werd in de jaren zeventig alleen overtroffen door de Belg Roland Liboton, die in zijn hoogtijdagen een seizoen kende waarin hij op twee na alle veldritten won waarvoor hij had ingeschreven. Een van de twee crosses die hij liet lopen, gunde hij in Milaan tamelijk opzichtig aan een bevriende Italiaanse collega.

Die prestatiereeks kan Groenendaal dit veldritjaar onmogelijk evenaren. Aan zijn indrukwekkende erelijst kan niettemin niemand in de verste verte tippen: 28 wedstrijden gereden, 16 gewonnen, acht keer tweede, twee maal derde en twee keer niet in de prijzen. Op 30 december haalde hij in Loenhout zijn slechtste klassering van dit seizoen: negentiende. Een dag later was hij in Veldegem zevende. Groenendaal had in die periode een griepje onder de leden, vandaar. In totaal won hij als beroepsrenner 43 crosses. Zijn twaalf jaar oudere land- en ploeggenoot Adri van der Poel (50 veldritzeges en 103 triomfen op de weg sinds 1981) is er de voornaamste oorzaak van dat hij niet nog meer overwinningen boekte. De veteraan registreerde in de laatste week van 1997 vijf zeges op rij en was er veel aan gelegen de enige cross om de Coupe du Monde op Nederlands grondgebied in zijn voordeel te beslissen. Huiselijke omstandigheden verhinderden dat. Zijn zoontje, die vandaag drie wordt, moest zaterdag met een gezwel achter het oor in het ziekenhuis worden opgenomen. Een geëmotioneerde Van der Poel had zodoende een doorwaakte nacht achter de rug. Tegen die achtergrond verrichtte hij, door tweede te worden, een heuse topprestatie.

Hij bleef zijn Rabo-collega, maar niet zijn vriend, het langst van allen hinderlijk volgen. Groenendaal was er evenzeer op gespitst in Heerlen te winnen. Vorig jaar kon hem in Zuid-Limburg de eindzege in het wereldbekercircuit naar de mens gesproken ook al niet ontgaan. Van der Poel stond bij het ingaan van de finale weliswaar één puntje achter, maar omdat hij de Super Prestige al had gewonnen, voorzag een herenakkoord tussen de twee in een niet-aanvalsverdrag ten gunste van Groenendaal. Toen die op een ongelukkig moment, kort na de passage van een materiaalpost, een lekke achterband kreeg, kon Van der Poel uiteraard moeilijk wachten. Dat verlangde Groenendaal ook niet. Maar de druiven waren zuur voor de schlemiel van dat seizoen, die enkele weken later op het WK Vrouwe Fortuna ook al niet tot zijn bondgenote kon maken.

De angst voor een valpartij waardoor hij lager dan de dertiende plaats zou uitkomen en de hoofdprijs opnieuw in de handen van Van der Poel zou zien verdwijnen, spookte ook nu door zijn hoofd. Twee keer leek hij onderuit te glibberen, maar uiteindelijk stond er dan toch een zelfbewuste kampioen op het podium te glimlachen en te kleumen. Het gaat Groenendaal in alle opzichten voor de wind. In zes WB-crosses (waarvan hij er drie, Eschenbach, Koksijde en Heerlen won) verdiende hij 85 000 gulden. De Super Prestige, die hem normaal gesproken ook ten deel valt, levert naast het startgeld van 45 mille een half miljoen Belgische frans (27 500 gulden) op. Verder gaat hij aan de haal met het nationale Rabo-klassement, goed voor 5000 gulden. Zijn 'slechtste' klassering in een WB- of SP-cross was de derde plaats in Praag.

Zoveel voorspoed en progressie in één seizoen had Groenendaal ook weer niet verwacht, al doet hij voorkomen dat het de gewoonste zaak van de wereld is. “Vooraf hoop je op zestien zeges in deze fase van de winter, maar je bereikt zoiets natuurlijk alleen maar door er keihard voor te werken, te trainen en te leven. Verbaasd ben ik niet. Iedere sporter heeft geloof in eigen kunnen. Ik ga er gewoon voor en dan moet het ook een keer lukken.”

Dat riep het grootste Nederlandse veldrittalent vorige jaren ook; alleen kreeg hij de afgelopen zomer door een veel beter en uitgekiender wegprogramma een grotere garantie op succes. Wat dat aangaat, boekte hij zaterdag in Vossem wellicht een veel belangrijkere overwinning dan een dag later in Heerlen. In België klopte hij Van der Poel in een messcherpe sprint; iets wat hem daarvoor zelden was gelukt en wat dan ook als verklaring voor veel tweede en derde plaatsen geldt. Groenendaal is zich er bovendien van bewust dat de Belgische coming men Wellens en Nijs in de nabije toekomst tot geduchte concurrenten zullen uitgroeien. Naast Van der Poel, die zijn 26-jarige compatriot zonder twijfel als actief veldrijder zal overleven. Op de vraag wie wereldkampioen wordt, antwoordt de laatste: “Hij die boven Adri eindigt.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden