Ik ben. God is. Iedereen is één met God.

Een fundamentalist was ooit een Amerikaanse protestant die zijn geloofsfundamenten veilig wilde stellen. Honderd jaar later zoekt Trouw naar sporen van hedendaags fundamentalisme. Vandaag het slot: een bijeenkomst van de ’Cursus in Wonderen’.

Aan de bereidwilligheid ligt het niet. Toch klapt de groep deelnemers aan ’Een Cursus in Wonderen’ in het Amsterdamse Centrum Karunika dicht door de aanwezigheid van een journalist. Niemand in de kring durft iets te delen over zijn ervaringen.

Tijdens de vorige bijeenkomst heeft cursusleidster Margot Krikhaar gesproken over ’de rechtvaardiging van ego-aanvallen’. Over hoe ons ego excuses zoekt om zich door angst te laten leiden. Daarmee houdt het ego ons in een droomwereld gevangen, want alle emoties, je lichaam en deze werkelijkheid zijn niet echt, al lijken ze dat wel.

„In hoeverre zijn we ons daar deze maand bewust van geworden?”, vraagt Krikhaar aan haar zestien jaargroepdeelnemers. Na een lang zwijgen verbreekt Marlène (46) de stilte. De meeschrijvende journalist die de ervaringen van vandaag publiek zal maken, ’triggert’ haar angst voor wat anderen van haar zullen denken, zegt ze. Ze schiet vol. „Mijn ouders en vrienden weten niet eens dat ik deze cursus doe. Ik ben bang dat ik voor gek word verklaard. Dat ik niet goed genoeg ben.”

Cursusleidster Krikhaar laat Marlène uitpraten, en zegt dan: „Deze situatie is hetzelfde als alle andere. Dit is een les die op je afkomt. Waar nog geen liefde is, word jij getriggerd. Verzet hiertegen is verzet tegen de genezing daarvan. De Cursus in Wonderen nodigt je uit om tot vergeving te komen. Er is geen boze buitenwereld. Maakt het iets uit wat anderen van je denken? Nee. Laat het dan los.”

Ook Wim (47) heeft moeite met de aanwezigheid van de pers. Dat durft hij pas te zeggen als de fotograaf weg is en de journalist in de kring is komen zitten. „De veiligheid was weg. Dat voelde net als de coming- out voor mijn homoseksualiteit.’’ Wim is na die coming-out gescheiden en heeft na een tuchtprocedure de gereformeerd-vrijgemaakte kerk verlaten. „Het is de angst om gelabeld te worden”, zegt hij. „Ik doe steeds dingen waardoor ik er niet bij hoor, eerst met mijn homoseksualiteit, nu met de Cursus. Toen ik de Cursus wilde kopen in een christelijke boekhandel, zei de verkoper: ’Maar díe ga je toch niet aanschaffen?’” De groep lacht, ontspant, er is herkenning.

Krikhaar knikt: „De Cursus noemt labels oordelen. Ons ego oordeelt uit angst voor eenzaamheid. We hebben een sterk verlangen ergens bij te horen, maar we horen er allemaal al bij. We zijn allemaal zonen van God, één met God. Ons ego zoekt vervanging van die eenheid in wereldse vormen, in het aansluiten bij clubjes. Als je omschakelt van angst naar liefde, dan raakt het oordeel je niet meer en kun je anderen vrij en in liefde ontmoeten.”

In de pauze komt ter sprake dat de Cursus deze wereld, ziekte en dood als illusies ziet. Dat is lastig te begrijpen. Yvonne Liew-On (43) legt uit dat ziekte ’een manifestatie van een idee in de denkgeest in jouw lichaam’ is. „Net zoals deze tafel niet echt is, zo is ziekte niet echt. Als ik een zieke zie, zijn zowel de zieke als ik het idee dat alles een illusie is nog niet de baas.”

Voor een andere cursist – uit privacyoverwegingen Maria genoemd – is die denktrant lang niet eenvoudig. „Ondertussen is die wereld er wel met al zijn emoties. Dat geeft reacties.”

Na de pauze blijkt er een hele wereld achter deze opmerking schuil te gaan. Maria vertelt dat ze een gezinslid heeft met zware psychische problemen. „Hoe kan ik zijn lijden verlichten als ik zelf ook wanhopig ben?”

Curusleidster Krikhaar knikt begrijpend: „Ja, je hart breekt, je wilt helpen. Maar als jullie beiden in de angst zitten, gaat het niet werken. Probeer hem te zien in zijn werkelijkheid. Het is niet behulpzaam om te zeggen: ’Jij lijdt, dat is jouw keuze’. Kies jij maar voor de liefde. Oordeel niet. Zie hem als schepsel van God, op zijn terugreis naar God. Haal je handen van het stuur en laat de Heilige Geest je leiden. Die zal je dingen ingeven.”

„Maar loslaten is het engste”, sputtert Maria. Krikhaar: „Je voelt je verantwoordelijk voor hem en bent daarmee op de troon van God gaan zitten. Jij bent niet zijn God. Jij bent Gods instrument.”

Maria knikt. Krikhaars adviezen geven lucht, maar Maria’s vragen over de werkelijkheid blijven, vertelt ze na afloop. „Toch voelt de Cursus als thuiskomen, het brengt me uit de angst.”

Yvonne Liew-On gaat vanavond nog naar een andere gespreksgroep, waar mensen komen die de Endeavor Academy in het Amerikaanse Wisconsin hebben bezocht. Velen binnen de Cursus zien Endeavor als een sektarische stroming met een ’goeroe’ of masterteacher’, met ’zendingsdrang’ en ’superioriteitsgevoelens’, schreef journalist Patrick Miller.

Volgens Yvonne zijn hier naar schatting een paar duizend Nederlanders geweest. Ze ziet inhoudelijk geen verschil met de Cursus. De vorm van hun bijeenkomsten is anders. „Wij kijken ook naar een video van de masterteacher en doen een lichtsessie waarbij we ons concentreren op Gods licht in ons.”

De kern van de Cursus is hetzelfde: vergeving. Yvonne doet de Cursus al zestien jaar, maar ’accepteert’ vergeving pas een jaar. „Vergeving is loslaten dat iets anders werkelijk kan zijn dan Gods liefde. Ik zie mezelf als ontwaakt, nog niet als verlicht, want ik word nog elke dag wakker in deze droomwereld. Zodra ik om hulp vraag, leidt de Heilige Geest mij op het dagelijkse niveau, tot waar ik mijn boodschappen doe. Waar mijn ik dan nog blijft? Er is geen ’ego-ik’, alleen ’Ik ben, God is’. Dat betekent dat iedereen een is met God. Ik voel een enorme drang om dit uit te leggen, maar oordeel over niemand. De Cursus traint me om me te identificeren met de Christuszoon in iedereen. Jij bent iedereen zelf.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden